Metanol; sanayide çözücü, antifriz, cam temizleyici, boya inceltici ve yakıt katkısı gibi ürünlerde kullanılır. Sahte içkide ise maliyet düşük olduğu için bazen etanol yerine yasadışı olarak metanol eklenir. En tehlikeli yönü, görünüş ve tat olarak etanol ile çok benzemesi ve fark edilmesinin zor olmasıdır.
Metanol zehirlenmesi nedir?
Metanol zehirlenmesi genellikle sahte içki tüketimiyle olur. Nadiren cilt yoluyla fazla temas veya buharın yoğun şekilde solunması da risk yaratabilir. Metanol vücuda girdikten sonra karaciğerde önce formaldehit, ardından formik aside dönüşür. Formik asit özellikle görme sinirine ve beyne ağır zarar verir. Zehirlenme belirtileri çoğunlukla 12–24 saat sonra ortaya çıkar. Bu gecikme, kişilerin kendilerini iyi hissetmesine ve hastaneye geç başvurmasına neden olduğu için ölüm riskini artırır.
Genel belirtileri nasıldır?
Metanol zehirlenmesinin belirtileri arasında şiddetli baş ağrısı, bulantı, kusma, karın ağrısı, hızlı nefes alma, bilinç bulanıklığı, nöbet geçirme ve en önemlisi görme bozuklukları bulunur. “Bulanık görme”, “kar taneleri görme” ya da “ışık çakmaları” gibi belirtiler metanol zehirlenmesinin tipik işaretlerindendir. Az miktarda metanol bile kalıcı körlüğe yol açabilir; biraz fazlası solunum durması ve ölüme neden olabilir.
Metanol zehirlenmesi şüphesi olduğunda kişi zaman kaybetmeden acil servise başvurmalıdır. Hastayı kusturmaya çalışmak doğru değildir. Hastanede tedavide genellikle etanol veya fomepizol antidotu kullanılır; ağır vakalarda diyaliz uygulanır. Erken müdahale hayat kurtarıcıdır.
