Dört kişilik bir ailenin sağlıklı beslenebilmesi için gereken temel harcama tutarı, mevcut gelir tablosunu geride bırakarak rekor tazeledi. Gıda maliyetlerindeki kontrol edilemez artış, çalışan yurttaşların sofrasındaki tabağı her geçen gün küçültürken; kira, fatura ve ulaşım gibi zorunlu harcamalar eklendiğinde aile bütçesi tamamen sürdürülemez hale geliyor.
En düşük emekli maaşının 20.000 TL düzeyinde kalması, emekli yurttaşların açlık sınırının yaklaşık 15 bin TL altında bir yaşam sürdürmesine neden oluyor. Sendika temsilcileri, zorunlu giderlerin de hesaba katılmasıyla geçim boşluğunun kapatılamaz bir noktaya ulaştığına dikkat çekiyor. Mevcut ekonomik tabloda yurttaşlar, eriyen alım güçlerini toparlayabilmek için gelir seviyelerinde acil bir iyileştirme bekliyor.
"Büyük Bir Uçurum Var"
Hane halkı harcamalarının 35.819 TL’ye dayandığını hatırlatan Belediye İş Sendikası Van Şube Başkanı Emin Yeşilova, "28.075,50 TL asgari ücretle bu ihtiyacı nasıl karşılıyorlar? Şapkadan tavşan çıkarıyorlar. 35.819 TL ile geçinmekten bahsediyoruz; peki bu halk kirasını, elektriğini, suyunu, ısınma parasını nereden veriyor? Yaşamıyorlar bunlar, adeta yaşayan ölülerdir. Kırmızı eti, balığı bıraktık; yiyemiyorlar zaten. Açlık sınırı dört kişilik, hatta üç kişilik bir ailenin sadece gıda harcamasıdır. İçinde elektrik, su, kira, doğal gaz, yol parası yok; hiçbir şey yok! Bu parayla kırmızı et değil, sadece ekmek ve simit yiyerek ay başını getirebilirler. Orada büyük bir uçurum var" diye konuştu.
(Belediye İş Sendikası Van Şube Başkanı Emin Yeşilova)
"Halk Kendine Sahip Çıkmalı"
Ekonomik dengesizliklerin halk üzerindeki etkisine değinen Yeşilova, çözüm için bütçe yönetiminde ve temsil sayısında köklü bir değişim gerektiğini vurguladı: "Bence asgari ücret ve emekli maaşları bugünkü şartlarda 50.000 TL olmalı. Yurttaşlar gerçekten çöplükten ekmek toplayacak duruma geldiler. Bu ülkede 600 milletvekili çok fazla. 'Kaynak bulamıyoruz' diyoruz ya; Van’a 8 milletvekili vermişler. Bu 8 milletvekili Van’da ne yapıyor? Milletvekili sayısını 200’e düşürürlerse, al sana kaynak! Niye milletvekillerine yüzde 100 zam yapıyorsun da çalışana bu kadar az para veriyorsun? Bu ülke halkındır. Biz kendimize sahip çıkmazsak siyasilerin hiçbirisi bize sahip çıkmaz."
(DİSK Genel İş Sendikası Örgütleme Uzmanı Saddık Demir)
"Kâğıt Üstünde Asgari Ücret"
Bölgedeki çalışma hayatının batı kentlerine kıyasla kendine has zorluklar barındırdığına dikkat çeken DİSK Genel İş Sendikası Örgütleme Uzmanı Saddık Demir, "Bölge coğrafyasındaki işçiler, maalesef batıdakiler kadar şanslı değil. Batıda asgari ücretin düşük olması insan onuruna yakışmayan bir meblağ iken, bu coğrafyada fiilî oran daha da düşüktür. Birçok işveren, işçiyi işe alırken 'Seni yanımda çalıştıracağım, asgari ücreti kâğıt üstünde yatıracağım; ancak sen o parayı bankadan çekip 8-10 bin TL’sini bana geri getireceksin' diyor. Maalesef bu bölgede bunlarla karşılaşıyoruz. İşverenler işçiyi, 'Dışarıda on binlerce işsiz var; hesabına gelirse çalışırsın, gelmezse kapı orada' diyerek tehdit ediyor. İnsanların aşırı derecede muhtaç olması işin en üzücü tarafı" ifadelerini kullandı.
"Emeklilikte Hayatta Kalma Mücadelesi"
Bir emeklinin yaşayabileceği zorlukları ve üniversite okuyan bir gencin masraflarını karşılamanın güçlüğünü detaylandıran Demir, "İnsana '65 yaşına kadar çalış, kazara hayatta kalırsan sana sembolik bir ücret veririm' deniliyor. Mantık; devlete yük olma, git çalış mantığıdır. Dünyanın birçok ülkesinde emekliler seyahat edebilirken bizde emeklilik; açlık, yoksulluk ve yaşamı nasıl idame ettireceği kaygısı anlamına geliyor. Örneğin ben 61 yaşındayım, emekliyim ama çalışıyorum. Çünkü 25 bin TL ile geçinemem; üniversiteye giden evladımın masraflarını ancak tecrübemi ve emeğimi pazarlayarak karşılayabiliyorum. Van halkı adeta bir mucize gerçekleştiriyor. 20 bin TL emekli maaşıyla bir ayı bitirmek mümkün görünmese de halk bunu dayanışma ile başarıyor" şeklinde konuştu.
