İran hükümetinin savaş koşullarını gerekçe göstererek tüm gıda ve tarım ürünlerinin ihracatını süresiz olarak yasaklaması, sınır ticaretiyle ayakta duran Van ekonomisini doğrudan etkiledi. Özellikle Kapıköy Sınır Kapısı üzerinden yürütülen bavul ticaretinin durma noktasına gelmesi, kentte binlerce ailenin geçim kaynağını riske soktu.
İsrail ve ABD’nin 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonların ardından Tahran yönetimi ekonomide “savaş modu”na geçti. İran resmi makamları tarafından yayımlanan kararnameyle, ülkede gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla tüm tarım ve gıda ürünlerinin yurt dışına satışı ikinci bir duyuruya kadar yasaklandı.
Van ekonomisi doğrudan etkileniyor
Van’a sınır olan İran ile günlük ticari hareketlilik, özellikle küçük esnaf ve sınır ticareti yapan yurttaşlar için önemli bir gelir kaynağı oluşturuyordu. Günlük binlerce kişinin giriş-çıkış yaptığı Kapıköy hattında gıda ürünleri ticaretinin durmasıyla birlikte kent piyasasında ekonomik daralma beklentisi oluştu.
Bavul ticareti kapsamında İran’dan getirilen birçok temel tüketim ürününün piyasaya girmemesi, hem esnaf hem de nakliye sektöründe ciddi kayıplara yol açabileceği değerlendiriliyor.
İran iç piyasayı korumayı hedefliyor
İran hükümeti kararın gerekçesini, artan askeri gerilim nedeniyle ülkede temel gıda maddelerine erişimi güvence altına alma ihtiyacı olarak açıkladı. Kararnamede, stratejik ürün stoklarının korunmasının öncelikli olduğu belirtilirken, yasağın tüm gıda kategorilerini kapsadığı ifade edildi.
Fiyat artışı ve ticaret kaygısı
Saldırıların ardından İran genelinde gıda fiyatlarının yükseldiği ve bazı bölgelerde tedarik sorunları yaşandığı belirtiliyor. Uzmanlar ise ihracat yasağının uzun sürmesi halinde Van’da sınır ticaretine bağlı sektörlerde ekonomik baskının daha da artabileceğine dikkat çekiyor.
Kentte gözler, hem Türkiye hem de İran tarafında alınabilecek yeni ticari düzenlemelere çevrilmiş durumda.
