Hürmüz Boğazı’nda güvenlik riskinin en üst seviyeye yükselmesiyle petrol tankerlerinin geçişleri durma noktasına geldi. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından bölgede artan gerilim, küresel enerji sevkiyatında ciddi aksamalara yol açtı. Mevcut durumda Boğaz’ın her iki yakasında 700’ün üzerinde tanker beklemeye geçti.
Basra Körfezi’nin girişinde yer alan Hürmüz Boğazı, Orta Doğu’daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlıyor. Günlük küresel petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu stratejik noktadan özellikle Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, Kuveyt ve İran’ın petrol sevkiyatı yapılıyor. Sevkiyatın büyük bölümü Asya ülkelerine yöneliyor.
Gerçek zamanlı veri analitik şirketi Kpler’in verilerine göre, 27 Şubat’ta Hürmüz Boğazı’ndan 21 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü taşıyan 15 tanker geçiş yaptı. 28 Şubat’ta bu rakam 18 tankerle 21,6 milyon varile yükseldi. Ancak bölgede gerilimin tırmanmasıyla 1 Mart’ta Boğaz’dan yalnızca 3 tanker geçebildi ve taşınan petrol miktarı 2,8 milyon varilde kaldı. Böylece günlük ortalamaya göre petrol geçişlerinde yaklaşık yüzde 86’lık sert bir düşüş yaşandı.
Bugün itibarıyla İranlı olmayan 706 tanker, Boğaz’ın batısında yer alan Orta Doğu Körfezi, doğusundaki Umman Körfezi ve Arap Denizi’nde farklı noktalarda bekliyor. Bekleyen gemiler arasında 334 ham petrol tankeri, 109 kirli petrol ürünü ve 263 temiz petrol ürünü taşıyan tanker bulunuyor.
Sigorta şirketlerinin artan güvenlik riski nedeniyle primleri yükseltmesi, gemi operatörlerini geçişleri askıya almaya yöneltti. Körfez içinde petrol yüklemeleri sürse de Boğaz’dan doğu yönlü çıkışların azalması nedeniyle sevkiyatlarda gecikme ve navlun maliyetlerinde artış bekleniyor.
Öte yandan İran Devrim Muhafızları Ordusunun Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapacak gemilere yönelik uyarı mesajları ilettiğine dair iddialar gündeme gelirken, resmi makamlar Boğaz’ın kapatıldığına dair bir açıklama yapmadı. İran basını ise geçidin fiilen kapandığını öne sürdü.
İngiltere Deniz Ticaret Örgütü UKMTO, hafta sonu Umman Körfezi ve Birleşik Arap Emirlikleri kıyı sularında ticari gemilere yönelik saldırıların teyit edilmesinin ardından Hürmüz Boğazı için deniz güvenliği seviyesinin “kritik” düzeye çıkarıldığını duyurdu. Bölgedeki gelişmeler, küresel enerji piyasaları tarafından yakından izleniyor.
