Barınma maliyetlerindeki kesintisiz yükseliş, apartman ve site aidatlarını kira bedelleriyle yarışır noktaya getirdi. İstanbul özelindeki verilere göre son bir yılda 117 bini aşkın kişi, ödemekte zorlandığı aidat ve kira yükü nedeniyle yaşadığı semti, hatta şehri terk etti.
Büyükşehirlerde lüks sitelerin sunduğu güvenlik ve benzeri hizmetler faturaları hızla şişiriyor. Sabit gelirli vatandaşlar çaresiz kalarak daha ekonomik bölgelere göç ediyor. Gelen yoğun şikayetler üzerine yönetim şirketleri ve site aidatları inceleme altına alındı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum konuya müdahil oldu. Yapılan zamların enflasyon oranını aşmaması gerektiği Kurum tarafından vurgulandı. Fahiş fiyatlamaların ve haksız kazancın engellenmesi amacıyla bakanlık birimlerinin denetimleri tüm hızıyla sürüyor.
Mevzuat, gayrimenkulün masraf kalemlerinde işletme ve yatırım giderlerini kesin çizgilerle ayırıyor. Kiracılar yalnızca apartman görevlisinin maaşı, temizlik giderleri veya ortak alan elektriği gibi fiilen kullandıkları hizmetleri karşılamakla mükellef. Bu ayrımın tam anlaşılamaması haksız ödemelere zemin hazırlıyor.
Binanın maddi değerine değer katan kalıcı harcamaların faturası ise doğrudan mülk sahibine kesiliyor. Kiracıların kesinlikle sorumluluk almaması gereken başlıca gider kalemleri şunlar:
Çatı tadilatları, dış cephe boyası ve mantolama işleri.
Asansör motoru ile merkezi ısıtma sistemlerindeki köklü parça yenilemeleri.
Yapıyı depreme karşı güçlendirme faaliyetleri.
Hidrofor, jeneratör gibi demirbaş sayılan cihazların sıfırdan değişimleri.
Binaya eklenecek yeni sosyal alan veya tesislerin inşaat maliyetleri.
DASK (Zorunlu Deprem Sigortası) poliçeleri ve emlak vergisi taksitleri.
Kiracı bu tarz yatırım giderlerini yanlışlıkla ödemiş olabilir. Yasalara göre bu durumlarda söz konusu meblağ aylık kira bedelinden doğrudan düşülebiliyor. Sektör temsilcileri, ay sonlarında kapıya gelen aidat makbuzlarının satır satır incelenmesi gerektiğinin altını çiziyor. Ekstrede demirbaş veya yatırım kalemi tespit edildiğinde ev sahibiyle ivedilikle iletişime geçilmesi, sonuç alınamazsa hukuki hakların aranması gerekiyor.
