Ermenistan'da yaklaşık 2,5 milyon kayıtlı seçmen, yarın düzenlenecek olağan parlamento seçimlerinde gelecek beş yıl görev yapacak parlamentoyu belirlemek üzere sandık başına gidecek. 2017'den bu yana ilk olağan genel seçim niteliği taşıyan oylama, ülkenin siyasi geleceği açısından kritik önem taşıyor.
Merkezi Seçim Komisyonu verilerine göre, ülkede 2 milyon 485 bin 232 kayıtlı seçmen bulunuyor. Ülke genelinde kurulacak 2 bin 5 sandıkta oy verme işlemi yerel saatle 08.00'de başlayacak ve 20.00'de sona erecek.
Seçimlerde parlamentodaki en az 101 sandalye için 18 farklı siyasi oluşum yarışacak. Oylama, seçmenlerin partilerin sabit aday listelerine oy verdiği kapalı liste nispi temsil sistemiyle yapılacak. Yüzde 4 seçim barajının uygulandığı sistemde, ittifaklar için barajın yüzde 10 olması nedeniyle partilerin büyük bölümü seçime tek başına giriyor.
Ermenistan seçim sistemi, yönetimde istikrarı sağlamak amacıyla seçimlerden birinci çıkan partinin sandalye oranı yüzde 52'nin altında kalsa bile ek milletvekilleri verilerek bu oranın yüzde 52'ye tamamlanmasına imkan tanıyor.
2018 ve 2021 yıllarında gerçekleştirilen erken seçimlerin ardından yapılacak ilk olağan parlamento seçimleri, Başbakan Nikol Paşinyan'ın liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisi ile muhalefet arasında geçecek. Seçim süreci Türkiye, Azerbaycan, Rusya, ABD, Avrupa Birliği ülkeleri ve İran başta olmak üzere birçok ülke tarafından yakından izleniyor.
Seçimler, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (AGİT/ODIHR) başta olmak üzere çok sayıda yerli ve yabancı gözlemci tarafından takip edilecek.
Anketlerde Paşinyan önde
Mayıs ayında ABD merkezli Uluslararası Cumhuriyetçi Enstitüsü'nün (IRI) yaklaşık 1500 kişiyle gerçekleştirdiği ankete göre, seçmenlerin yaklaşık yüzde 80'i sandığa gitmeyi planlıyor. Ankette Paşinyan'ın Sivil Sözleşme Partisi yüzde 32 destekle açık ara ilk sırada yer alırken, iş insanı Samvel Karapetyan'ın liderliğindeki Güçlü Ermenistan oluşumu yüzde 6, eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan'ın liderliğini yaptığı Ermenistan İttifakı ise yüzde 3 destek aldı.
Anketlerde yüzde 23 seviyesindeki kararsız seçmen kitlesinin tercihinin seçim sonuçlarında belirleyici olması bekleniyor.
Anayasa değişikliği seçimlerin önemli gündemlerinden biri
Seçimlerin en önemli başlıklarından biri de Ermenistan Anayasası'nda yapılması planlanan değişiklikler olacak.
Azerbaycan yönetimi, iki ülke arasında kalıcı bir barış anlaşmasının imzalanabilmesi için Ermenistan Anayasası'nda Bakü'nün toprak bütünlüğüne tehdit oluşturduğunu savunduğu bazı hükümlerin değiştirilmesini şart koşuyor.
Bu değişikliklerin yapılabilmesi için Paşinyan'ın parlamentoda en az üçte iki çoğunluğu sağlaması ve referanduma gidebilecek güçlü bir siyasi desteğe ulaşması gerekiyor.
Paşinyan normalleşme politikalarını savunuyor
Başbakan Nikol Paşinyan seçim kampanyasında Türkiye ve Azerbaycan ile ilişkilerin normalleştirilmesi, komşularla iyi ilişkiler kurulması, Batı ile entegrasyonun güçlendirilmesi, Rusya'ya bağımlılığın azaltılması, ticaret yollarının açılması ve bölgesel bağlantısallığın artırılması gibi politikaları öne çıkarıyor.
"Gerçek Ermenistan" vizyonunu savunan Paşinyan, ülkenin uluslararası alanda tanınan sınırlarına odaklanılması ve yayılmacı politikaların geride bırakılması gerektiğini ifade ediyor.
Muhalefet güvenlik ve Rusya ile ilişkileri öne çıkarıyor
Muhalefet cephesinde ise daha güçlü devlet yapısı, ulusal güvenliğin artırılması, Rusya ile ilişkilerin yeniden güçlendirilmesi ve Azerbaycan'a fazla taviz verildiği yönündeki eleştiriler seçim kampanyalarının temelini oluşturuyor.
Paşinyan'ın en güçlü rakipleri arasında, iş insanı Samvel Karapetyan ile eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan yer alıyor.
Karapetyan, mevcut anayasa nedeniyle hükümette görev alamasa da seçim sonrasında anayasa değişikliğiyle bu engelin kaldırılacağını savunuyor. Koçaryan ise deneyimli kadroların yeniden göreve gelmesi, ulusal güvenliğin güçlendirilmesi ve Moskova ile stratejik ilişkilerin yeniden geliştirilmesi vaatleriyle seçmenden destek istiyor.
Öte yandan, ülkenin en zengin iş insanlarından Gagik Tsarukyan'ın kurduğu Müreffeh Ermenistan Partisi ile eski Erivan Belediye Başkanı Hayk Marutyan'ın Yeni Güç Partisi'nin parlamentoya girip giremeyeceği de seçimlerin dikkatle izlenen başlıkları arasında yer alıyor.
Seçim süreci öncesinde Paşinyan hükümeti ile Ermeni Apostolik Kilisesi arasında yaşanan gerilim de gündemin öne çıkan konuları arasında bulunuyor. Hükümet, kiliseyi devlet işlerine müdahale etmekle suçlarken, kilise ise yönetimi ulusal değerleri zayıflatmakla eleştiriyor.
