Van’ın doğusundaki Erçek Gölü, artan kuraklık ve buharlaşmanın etkisiyle hızla küçülüyor. Uydu verilerine göre son 30 yılda göl yüzeyi 6 kilometrekare azaldı.
Uzmanlar, 2025 kışındaki düşük kar yağışının etkisine dikkat çekerek 2026’da da yağışlar yetersiz kalırsa “geri dönüşü olmayan kayıplar” yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Kuraklık Ve Buharlaşma Gölü Tehdit Ediyor
Van şehir merkezine 30 kilometre mesafede bulunan Erçek Gölü, Doğu Anadolu’nun en önemli sulak alanlarından biri.
Binlerce flamingo ve yaban kuşuna ev sahipliği yapan göl, son yıllarda ciddi kuraklık tehdidiyle karşı karşıya.
Uydu görüntülerine göre 1995 yılından bu yana 6 kilometrekarelik alan tamamen karaya dönüştü.
Bir zamanlar sazlıklarla çevrili göl çevresi, bugün yer yer onlarca metre çekilmiş durumda.
Uzmanlar, sıcaklık artışı ve yağış azalmasıyla birlikte gölü besleyen derelerin de kuruma tehlikesi yaşadığını belirtiyor.
“2025 kışı Van Gölü havzası için kırılma noktası oldu”
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ) Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Mustafa Akkuş, bölgedeki su bütçesinin yalnızca yağış ve buharlaşma dengesiyle belirlendiğini vurguladı.
Akkuş, “Van Gölü havzası kapalı bir sistemdir. Gölü besleyen kaynaklar sadece kar ve yağmur suyudur. 2025 kışında kar yağışları normalin yüzde 60 altında gerçekleşti. Bu durum, hem gölü hem de besleyen küçük dereleri olumsuz etkiledi” dedi.
Akkuş, buharlaşma oranlarının da son yıllarda artış gösterdiğini, iklim değişikliğiyle birlikte göl seviyesinin her yıl biraz daha düştüğünü söyledi.
Flamingoların Yaşam Alanı Daralıyor
Erçek Gölü, Türkiye’nin en önemli kuş göçü duraklarından biri.
Her yıl ilkbahar ve yaz aylarında flamingo, angıt, dikkuyruk ve martı türleri göl çevresinde kuluçkaya yatıyor.
Ancak çekilen su seviyesiyle birlikte kuşların yuvalama alanları ve beslenme bölgeleri büyük ölçüde azaldı.
Doğa koruma ekipleri, göldeki çekilmenin devam etmesi halinde flamingo kolonilerinin başka bölgelere göç edebileceği uyarısında bulundu.
“Yağışlar Normale Dönmezse Ekolojik Çöküş Kaçınılmaz”
Van65’inhaberine göre, Uzmanlar, 2026 kışının da kurak geçmesi halinde Erçek Gölü’nde geri dönüşü olmayan ekolojik kayıplar yaşanabileceğini söylüyor.
Aynı zamanda Van Gölü havzasındaki su kaynaklarının yönetimi için havza bazlı planlama yapılması gerektiğine dikkat çekiliyor.
“Yağış ve buharlaşma arasındaki fark her geçen yıl büyüyor. Eğer önümüzdeki kış bol kar yağmazsa, sadece göller değil, yer altı suları da kritik seviyeye inecek.”
Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş, "1995 yılından itibaren Göl'de yaklaşık 6 kilometrekarelik bir alanın şu anda tamamen karaya çıkmış bir vaziyette ve çatlamış beyaz topraklarda oluşuyor. Erçek Gölü'nün yüzde 30'luk kısmı sığ alanlardan oluşuyor ve bu sığ alanlar özellikle flamingolar için adeta bir beslenme yuvası. Göldeki en ufak çekilme, kıyıda çok büyük alanların ortaya çıkmasına neden oluyor" dedi.
2025 Kışı Felaketi Tetikledi: Kar Yağışında %60 Azalma
Dr. Akkuş, su kaybının en önemli tetikleyicisinin, havzanın su deposu olan dağlardaki kar birikimini sağlayan kış ayları olduğunu ifade etti.
Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş:
"Geçtiğimiz 2025 yılı özellikle Şubat ayı yani kış ayında maalesef kar yağışlarında çok büyük bir azalma oldu. Şubat ayını dikkate alırsak kar yağışında yüzde 60'lık bir azalma meydana geldiğini görüyoruz. İşte Şubat ayındaki bu kar yağışının azlığının etkilerini içerisinde bulunduğumuz aylarda çok yoğun bir şekilde görüyoruz."
Erken gelen yaz ayları ve mevsim normallerinin üzerindeki sıcaklıkların buharlaşmayı artırması da durumu daha kritik hale getirdi.
2026 Uyarısı: "Bol Kar Yağışı Tek Umudumuz"
Dr. Akkuş, Van Gölü'nden sonra havzanın en büyük gölü olan ve önemli bir balıkçılık ile su kuşları habitatı olan Erçek Gölü'nün korunması için tek umudun gelecek kış olduğunu söyledi.
Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş: "Bütün umutlarımız önümüzdeki kış ayında, yani 2026 yılının kış mevsimi bol kar yağışlı geçer. 2026 yılı kış ayı da 2025 yılındaki gibi geçerse biz Van Gölü ve Erçek Gölü'nün biraz daha geriye doğru çekildiğini göreceğiz."
