Pandemiyle birlikte stres düzeyinin ciddi biçimde arttığını belirten Prof. Dr. Barış Öztürk, stresin uykusuzluğa, uykusuzluğun ise açlık–tokluk hormonlarında bozulmaya yol açtığını ifade etti. Öztürk, “Bu süreçte pek çok kişide metabolik fren devreye girdi. Az yemek kilo kaybı sağlamıyor, hatta bazı kişiler kilo alabiliyor” dedi.
Vücudun doğal savunması: Metabolik fren
Metabolik frenin, vücudun hayatta kalma refleksiyle geliştirdiği doğal bir savunma mekanizması olduğunu vurgulayan Öztürk, uzun süreli diyetler, sürekli kalori kısıtlaması, sık kilo alıp verme, yoğun stres, uykusuzluk, kan şekeri dalgalanmaları, hormonal dengesizlikler ve inflamasyonun vücuda “tehlike” mesajı verdiğini söyledi.
Bu durumda vücudun kilo vermeye çalışmadığını belirten Öztürk, “Metabolizma yavaşlar, yağ yakımı zorlaşır, su ve yağ tutulumu artar. Bu bir irade sorunu değil, biyolojik bir tepkidir” ifadelerini kullandı.
Tartı kıpırdamaz, stres artar
Kilo veremeyen kişilerin çözümü daha az yemek ya da daha fazla spor yapmakta aradığını dile getiren Öztürk, metabolik fren devredeyken bu yaklaşımın durumu daha da zorlaştırdığını belirtti.
“Vücut daha büyük bir tehdit algılar, stres hormonu yükselir, insülin direnci artabilir. Tartı kıpırdamaz, hatta ödem ve kilo artışı görülebilir. Açlık atakları, tatlı isteği ve duygusal yeme davranışı sıklaşır” dedi.
‘El freni çekili arabaya gaz vermek’ gibi
Metabolik fren devredeyken vücuttan performans beklemenin, el freni çekili bir arabaya gaz vermeye benzediğini söyleyen Öztürk, kalıcı kilo kaybının vücudu zorlamakla değil, vücudun kendini güvende hissetmesiyle mümkün olduğunu vurguladı.
Kan şekerinin dengelenmesi, inflamasyonun azaltılması, hormonların desteklenmesi, yeterli ve doğru beslenme, stresin azalması ve kaliteli uykunun metabolik freni çözmede temel faktörler olduğunu belirten Öztürk, bu noktada ketomiks diyetin etkili bir yaklaşım olduğunu ifade etti.
Uykusuzluk kiloyu tetikliyor
Metabolizmanın iradeyle değil hormonlarla yönetildiğini belirten Prof. Dr. Öztürk, insülin, kortizol, tiroit hormonları, leptin ve ghrelin dengesizliğinin yağ yakımını yavaşlattığını söyledi.
Kronik stresin özellikle karın bölgesinde yağlanmayı artırdığını, ödemi tetiklediğini ve uyku kalitesini bozduğunu ifade eden Öztürk, “Uyku bozulduğunda açlık-tokluk hormonları da etkilenir. Pandemide pek çok kişi bu döngüyü yaşadı ve yaşamaya devam ediyor” dedi.
İşlenmiş gıdalar kırılma noktası oldu
Pandemi döneminde işlenmiş gıda tüketiminin ciddi biçimde arttığını belirten Öztürk, evde hızlı ve pratik çözümlerin öne çıktığını söyledi. Paketli atıştırmalıklar, dondurulmuş ve yarı hazır ürünler, soslar, ‘fit’ görünümlü protein barlar ve aromalı içeceklerin bu sürecin en önemli tetikleyicileri olduğunu vurguladı.
