Türkiye'de ayakkabı üretimi gerilemeye başladı. Rakamlar düşüşü açık ara gösterirken, 550 milyon çift olan ayakkabı üretimi 400 milyon çifte, 15 bin civarında olan üretici sayısı 10 bine, 350 bin olan çalışan sayısı ise 200 bine kadar düştü. Ayakkabı sektöründe işler durma noktasına geldi. Fabrikalar yüzde 50'nin altında kapasiteyle çalışıyor.
Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı Berke İçten Nefes Gazetesi’ne verdiği röportajda; sektörün zor günlerden geçtiğini vurgulayarak, “Zaman aleyhimize işliyor. 2 yıldır ayakta durmaya çalışıyoruz. Artık takatimizin, direncimizin, dayanağımızın son noktalarındayız. Elimizdeki malı ucuz pahalı demeden veriyoruz. Stoğumuzu, hammaddemizi, fabrikamızı satıyoruz” dedi.
"2021’de 220 çift olan ihracatımız bu yıl ilk 8 ayda 105 milyon çifte geriledi"
İçten, üretimde şu anda kaç çifte inildi sorusunu "2024’te 470- 480 milyon çiftti. Bu yıl 400 milyon çifte inebiliriz. İhracatımız da adetsel bazda inanılmaz geriledi. 2021’de 220 çift olan ihracatımız bu yıl ilk 8 ayda 105 milyon çifte geriledi. Üretim adedinin düşmesi pek çok işletmenin kapandığı anlamına geliyor. Sektörde istihdam çıkışı oluyor. Ölçeklerimiz bozuluyor. Günde 1000 çift ayakkabı üretmek üzerine kurulmuş olan bir fabrikanın kapasitesinin 500 çifte düşmesi maliyetlerinin, genel giderlerinin arttığı anlamına geliyor. Kapasiteler düşüyor maliyetler artıyor. Maliyet yükseldikçe fiyatımız yükseliyor, fiyat yükseldikçe sipariş düşüyor. Böyle bir sarmalın içine girdik." şeklinde yanıtladı.
"İthal ucuz ürünlere karşı koruma önlemleri alınsın"
İçinde bulunulan sıkıntılı durumun devam edeceğini belirten İçten, "Şu anda zaten iş yapamaz durumdayız. İç piyasada talep çok daraldı. Firmalar 2026’da da savunma pozisyonunda kalmaya devam edecek. Mümkün olduğunca ayakta kalmaya devam etmek durumundayız. İstihdamı ne kadar elimizde tutabilirsek o bizim için kârdır." dedi.
İçten, son iki yıldır üreticilerin zarar ettiğini belirterek, “Faiz artışları, baskılanan döviz kuru ve daralan iç talep bizi ayakta duramaz hale getirdi. Artık takatimizin sonundayız” ifadelerini kullandı.
İhracatta da tablo karanlık. 2021’de 220 milyon çift olan ayakkabı ihracatı bu yılın ilk sekiz ayında 105 milyon çifte geriledi. İçten, “Fabrikalarda üretim yüzde 50’nin altına indi. 3 bin firma dayanamayarak kapandı” dedi.
Sektör temsilcileri döviz kurunun serbest bırakılmasını, ithal ucuz ürünlere karşı koruma önlemleri alınmasını ve çalışan desteklerinin artırılmasını talep ediyor.
