Avrupa genelinde hava kalitesi verileri, Türkiye’deki bazı şehirlerde kirliliğin kritik seviyelere ulaştığını ortaya koydu. 2025 ölçümlerine göre Iğdır, yıllık ortalama PM2.5 değeriyle Avrupa’nın en kirli havasına sahip şehri olurken, İzmir’in Buca ilçesi ikinci sıraya yerleşti. Gödekli, Konya ve Düzce de ilk 10’da yer alarak Türkiye’nin listede ağırlığını hissettirdi.
Dünya Sağlık Örgütü’nün güvenli kabul ettiği sınırın çok üzerinde ölçülen bu değerler; fosil yakıt kullanımı, sanayi emisyonları, yoğun trafik ve meteorolojik koşulların etkisiyle daha da artıyor.
Uzmanlar, özellikle düşük kaliteli yakıt kullanımı ve coğrafi şartların kirleticileri yerde tutmasının sorunu derinleştirdiğine dikkat çekiyor.
Öte yandan Avrupa’da en temiz hava ise Finlandiya ve İzlanda gibi ülkelerde ölçüldü. Düşük nüfus yoğunluğu ve yenilenebilir enerji kullanımı, bu ülkeleri listenin en alt sıralarına taşıdı.
Dünya’da rekor Hindistan’da
İsviçre hava izleme ajansı IQAir tarafından yayımlanan Dünya Hava Kalitesi Raporu’nda ise, 143 ülke ve toprakta yer alan 9 bin 446 şehirdeki ölçüm istasyonlarından 2025’te elde edilen veriler analiz edildi.
Buna göre, dünya genelindeki şehirlerin yalnızca yüzde 14’ü, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından belirlenen ince partikül madde (PM2.5) sınır değerlerini karşılayabildi. Ülke ve topraklardan da yalnızca 13’ü güvenli hava kalitesi standartlarını karşıladı. Bu yerler Fransız Polinezyası, Porto Riko, ABD Virjin Adaları, Barbados, Yeni Kaledonya, İzlanda, Bermuda, Reunion, Andorra, Avustralya, Grenada, Panama ve Estonya olarak sıralandı.
En kirli ülkeler sıralamasında Pakistan, Bangladeş, Tacikistan, Çad ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) ilk 5’te yer aldı. Rapora göre, en kirli şehir Hindistan’daki Loni, en temiz şehir ise Güney Afrika’daki Nieuwoudtville oldu. Uzmanlar, iklim değişikliğiyle şiddetlenen orman yangılarının 2025’te hava kalitesini önemli ölçüde kötüleştirdiğine dikkat çekti.
