Pazar günü yapılacak halk oylaması, ülkede Temmuz 2025’te parlamentodan geçen yardımlı ölüm yasasının yürürlüğe girip girmeyeceğini belirleyecek.
Yasa, bilinci yerinde, ölümcül hastalığı bulunan ve tüm tedavi seçenekleri tükenmiş kişiler için yardımlı ölüme izin veriyor. Ancak muhalefet destekli bir sivil girişim, uygulamayı durdurmak amacıyla 40 bin imza toplayarak yeniden referandum süreci başlattı.
Avrupa’da ötanazi ve yardımlı ölümün durumu
Hollanda ve Belçika, ötanazi konusunda öncü ülkeler olarak öne çıkıyor. Hollanda, 2002’den bu yana sıkı koşullar altında ötanaziyi yasallaştırdı ve 2023’te 12 yaş altındaki çocukları da kapsayacak şekilde genişletti. Belçika da benzer kurallarla ötanaziyi yasal hale getirdi ve 2014’te tüm yaş gruplarındaki çocuklara ötanazi hakkı tanıyan ilk ülke oldu.
Lüksemburg 2009’da hem ötanaziyi hem yardımlı ölümü suç olmaktan çıkardı. İsviçre’de ötanazi yasaklanmış olmasına rağmen, yardımlı ölüm 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana yasal ve etik kurallar çerçevesinde uygulanıyor; birçok Avrupalı bu amaçla İsviçre’ye gidiyor. Avusturya da 2021’de ciddi hastalar için yardımlı ölümü yasallaştırdı.
İspanya, 2021’de ötanazi ve tıbbi yardımlı ölümü yasalaştırdı ancak başvuru süreci sıkı denetim altında. Portekiz’de ise ötanazi suç olmaktan çıkarılmış olsa da, Anayasa Mahkemesi’nin kararı nedeniyle henüz yürürlüğe girmedi.
İtalya, Anayasa Mahkemesi’nin 2019’daki çerçeve kararına rağmen gerekli yasayı çıkarmadı; Toskana bölgesinde yerel girişimler öne çıktı. İngiltere ve Galler’de, Haziran 2025’te tedavisi olmayan hastaların ölümcül ilaç almasına izin veren tasarı mecliste onaylandı, ancak yürürlüğe girmesi yıllar alabilir. İskoçya Parlamentosu da benzer bir tasarının ilk oylamasını geçti.
Fransa’da ise Cumhurbaşkanı Macron’un desteklediği tasarı parlamentoda tıkanınca askıya alındı; referandum seçeneği gündemde.
Slovenya referandumu, Avrupa’da “ölme hakkı” tartışmalarının seyrini belirleyecek kritik bir sınav olarak görülüyor.
