Astigmat, gözdeki kornea veya göz merceğinin normalde olması gereken yuvarlak şekil yerine oval (yumurta benzeri) bir biçim alması sonucu ortaya çıkan bir kırma kusurudur.
Bu durumda göz, ışığı retinaya düzgün şekilde odaklayamaz; görüntüler bulanık, dalgalı veya gölgeli görünür.
Astigmat genellikle miyop (uzağı görememe) veya hipermetrop (yakını görememe) ile birlikte görülebilir.
Yani tek başına veya diğer görme kusurlarıyla birleşerek ortaya çıkabilir.
Astigmat Nedir?
Normalde gözün ön yüzeyinde yer alan kornea, bir basketbol topu gibi her yönden eşit kavisli olmalıdır.
Ancak astigmatta kornea veya göz içi merceği, futbol topu gibi bir yönde daha fazla eğrilik gösterir.
Bu yapısal fark, ışığın retinaya tek bir noktada değil, birden fazla noktada odaklanmasına neden olur.
Sonuçta hem yakın hem uzak görüntüler bulanık veya gölgeli algılanır.
Astigmat Belirtileri
Astigmat, genellikle doğuştan gelir ve yavaş ilerler.
Belirtileri fark edildiğinde çoğu kişi gözlük numarasının doğru olmadığını sanır.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
Bulanık veya dalgalı görme (her mesafede)
Göz yorgunluğu ve baş ağrısı
Gözleri kısarak bakma ihtiyacı
Gece ışıklarında parlama ve dağılma
Okurken veya ekrana bakarken harflerin gölgeli görünmesi
Odaklanma güçlüğü ve bulanık kenarlar
Astigmat Neden Olur?
Astigmatın ana nedeni, kornea veya merceğin şekil bozukluğudur.
Bu bozukluk genellikle doğuştan gelir, ancak bazı durumlarda sonradan da gelişebilir.
🔹 1. Genetik Faktörler
Ailede astigmat veya göz kusuru olanlarda görülme riski yüksektir.
🔹 2. Göz Yaralanmaları ve Ameliyatlar
Kornea üzerinde hasar veya cerrahi sonrası şekil değişimi astigmat oluşturabilir.
🔹 3. Keratokonus (Kornea İncelmesi)
Kornea zamanla incelip sivrileştiğinde düzensiz astigmat gelişebilir.
🔹 4. Göz Kuruluğu ve Göz Kaslarının Yorulması
Uzun süre ekrana bakmak veya okuma sonrası geçici odak bozuklukları oluşabilir.
Astigmat Nasıl Teşhis Edilir?
Astigmat tanısı göz muayenesi sırasında kolaylıkla konur.
Göz doktoru aşağıdaki testleri uygulayabilir:
Görme keskinliği testi: Harf tablosu ile netlik ölçülür.
Keratometri / topografi: Kornea eğriliği ve şekli haritalanır.
Refraksiyon ölçümü: Göz numaraları belirlenir.
Astigmat Tedavisi
Astigmat tamamen ortadan kaldırılamaz, ancak görme kalitesi tamamen düzeltilebilir.
1. Gözlük Kullanımı
Astigmat için özel olarak tasarlanmış silindirik mercekli gözlükler, ışığı doğru şekilde odaklar.
2. Kontakt Lensler
Astigmat hastalarına özel torik lensler, korneadaki eğriliği dengeleyerek net görüş sağlar.
Ancak düzenli temizlik ve hijyen çok önemlidir.
3. Lazer Ameliyatı (LASIK, PRK, SMILE)
Göz yapısı uygunsa lazerle kornea şekli yeniden düzenlenebilir.
Bu işlem, özellikle orta ve yüksek astigmat vakalarında kalıcı çözüm sunar.
4. İleri Düzey Vakalar
Keratokonus gibi durumlarda kornea halkası (ICRS) veya kornea nakli uygulanabilir.
Astigmat Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Astigmat tedavi edilmezse:
Sürekli bulanık görme ve göz yorgunluğu yaşanır.
Okuma güçlüğü, konsantrasyon kaybı ve baş ağrısı ortaya çıkar.
Çocuklarda göz tembelliği (ambliyopi) gelişebilir.
Yetişkinlerde ise görme netliği kalıcı olarak bozulabilir.
Astigmattan Korunma Yolları
Düzenli göz muayenesi yaptırmak
Ekran kullanımında 20-20-20 kuralı (her 20 dakikada 20 saniye uzağa bakmak)
Yeterli ışık altında okumak
Gözleri ovuşturmaktan kaçınmak
Dengeli beslenme ve A vitamini desteği
Astigmat, kornea veya merceğin eğrilik bozukluğu nedeniyle ortaya çıkan bir görme kusurudur.
Hem uzak hem yakın görüşte bulanıklığa yol açar.
Gözlük, torik lens veya lazer ameliyatı ile tamamen düzeltilebilir.
Erken tanı, göz yorgunluğu ve kalıcı görme kaybını önler.
