Van’da altın fiyatlarındaki hızlı yükselişten dolayı kentin alışveriş alışkanlıkları değişti. Artık birçok yurttaş düğünlerde, nişanlarda ve özel günlerde kuyumculardan değil, imitasyon takı satan mağazalardan alışveriş yapıyor.
Özellikle son birkaç yılda altın gram fiyatının artmasıyla birlikte, kadınların ve evli çiftlerin altın görünümde uygun fiyatlı ürünlere yöneldiği gözlemleniyor. Kentin geleneksel düğün kültüründe gösterişli takılar hâlâ önemli bir yere sahipken, ekonomik şartlar bu alışkanlığı farklı bir boyuta taşıdı.
Bakır, pirinç ve gümüş gibi madenlerin altın suyuna batırılmasıyla elde edilen imitasyon takılar, kemer, kolye, set ve bilezik gibi çeşitleriyle, gerçek altınla neredeyse birebir görünümleri sayesinde hem bütçesini korumak isteyenlerin hem de kültürel geleneğini sürdürmek isteyenlerin tercihi olmuş durumda.
Altın fiyatları yükseldikçe imitasyona talep arttı
Yurttaşların özellikle altın fiyatlarındaki artışlardan dolayı imitasyona yöneldiğine dikkat çeken kentte sekiz yıldır imitasyon takı satışı yapan Mesut Borak, “İnsanlar ilk başta çekinerek geliyor. Ama artık fiyatlar yükseldikçe mecburiyetten bizi tercih ediyorlar. Biz de bu ilgiden memnunuz,” dedi.
Bijuteriden imitasyon takıya
Sektöre bijuteri takı ile başlayıp daha sonra müşterilerden gelen taleplerle imitasyon altın sektörüne yöneldiğine değinen Borak, “Başlangıçta sadece bijuteri satıyorduk ama müşterilerimizin istekleri bu yönde olunca imitasyon takıya ağırlık verdik. Durumu iyi olan da olmayan da bizden imitasyon altın takı alıyor. Burada her kesime hitap eden bir şey bulmak mümkün” ifadelerini kullandı.
“Bir kuyumcuda ne varsa bizde de var”
Mağazasında çeşitli modellerde takılar bulunduğuna değinen Borak, “Bir kuyumcuda bulabileceğiniz her şeyin benzerini bizde bulabilirsiniz. İnsanların istekleri sınırsız. Mağazaya gelen, almayı düşünmediği ürünü bile görünce almak istiyor. Gösterişli altın modelleri kadar sade, zarif tasarımlar da var,” dedi.
Borç ödeyen çiftler imitasyona yöneliyor
İmitasyon takıların yalnızca estetik bir tercih olmadığını belirten Borak, “Düğünü bittikten sonra borçlu kalan evli çiftlerimiz oluyor. Borçlarını ödemek için altınlarını bozdurmak zorunda kalıyorlar. Daha sonra gelip bizden alışveriş yapıyorlar. Gerçek altın yerine imitasyon alıyorlar ama görünüş olarak fark edilmiyor,” sözleriyle devam etti.
Kalite ve işçilik altına yakın
İmitasyon takıların kalitesinin de altınla kıyaslanabilecek düzeyde olduğuna dikkat çeken Borak, “Gerçek altın nasıl işçilikle değer kazanıyorsa, bizim ürünlerimiz de aynı şekilde işleniyor. Çelik, bakır, pirinç veya gümüşten üretiliyorlar. Gümüş ürünlerde altın kaplama kullanıyoruz. Görünüm olarak altından farkı yok,” ifadelerini kullandı.
Esnaf Mesut Borak
“İmitasyon artık hayat kurtarıyor”
Van’da 6–7 yıldır hediyelik eşya işiyle uğraşan Hasan Baran, “Eskiden hediyelik ürün satıyordum ama altın fiyatları yükselince insanlar altına gücü yetmeyince imitasyona yöneldi. Şimdi imitasyon daha ön planda özellikle Doğu ve Güneydoğu illerinde bu trend daha belirgin,” sözleriyle devam etti.
“Yeni evlenenler görünümü tamamlamak için imitasyon alıyor”
İmitasyon takının yalnızca maddi değil, görsel bir ihtiyacı da karşıladığını belirten Baran, “Yeni evli çiftler geliyor, imkânı yetmeyenler az miktarda altın alıp içine imitasyon karıştırıyor. Daha çok takı takmış gibi görünmek istiyorlar,” ifadelerini kullandı.
“Altınla aynı seviyede maliyet oluştu”
Son yıllarda imitasyon üretiminin de maliyetli hale geldiğine dikkat çeken Baran, “Yedi-sekiz yıl öncesine göre fiyatlar çok değişti. O zaman altın fiyatına şimdi imitasyon alıyoruz. Yani neredeyse eşdeğer hale geldi. Bir gram altının 6 bin lira, çeyreğin 10 bin lira olduğu yerde bu ürünleri yapanlar bile artık kuyumculardan geliyor,” dedi.
Esnaf Hasan Baran
