Türkiye’de ortalama sabit internet hızı 56,17 megabit/saniye (mbps) olurken, küresel ortalama 104,43 mbps olarak ölçüldü. Bu tabloya göre Türkiye’de 6 gigabayt büyüklüğündeki iki saatlik bir filmi indirmek ortalama 14 dakika sürerken, dünya ortalamasında aynı dosya yaklaşık sekiz dakikada indirilebiliyor.
“Asıl sorun fiber altyapı eksikliği”
BBC Türkçe’de yer alan haberde; teknoloji stratejisti Füsun Sarp Nebil, Türkiye’nin düşük hızının temel nedeninin fiber altyapı yatırımlarındaki yetersizlik olduğunu belirtti.
Nebil, 2005 yılında Türkiye’de 30 milyon kilometrelik bakır kablo şebekesi bulunduğunu, ancak son 20 yılda fiber dönüşümünün yeterince hızlanmadığını söyledi: “Bakır kablolar ses iletiminde iyidir ama veri taşımada fiberle kıyaslanamaz. DSL sistemiyle bakırdan veri iletmek mümkün, ancak hiçbir zaman fiber hızına ulaşamaz.”
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerine göre Türkiye’deki toplam fiber optik kablo uzunluğu 637 bin kilometre. Bunun 393 bin kilometresi erişim, 244 bin kilometresi omurga amaçlı kullanılıyor.
2025’in ikinci çeyreği itibarıyla ülkede 8,77 milyonu fiber olmak üzere 18 milyondan fazla sabit genişbant abonesi bulunuyor. Fiber kullanıcı oranı yüzde 42 seviyesinde. Bu oran, OECD ortalamasındaki yüzde 44,6’ya yakın olsa da hız ve kalite açısından fark büyük.
“Fiber görünüyor ama aslında bakır”
TELKODER Başkanı Halil Nadir Teberci, Türkiye’deki düşük hızların nedenini fiber ve bakır altyapının birlikte kullanılmasına bağlıyor: “İstatistiklerde fiber abone sayısı yüksek görünse de birçok yerde fiber sadece bina girişine kadar geliyor. Evlere giden kısım hâlâ bakır kablo. Bu durumda hızın artması mümkün değil.”
Teberci, 20 yıldır altyapı yatırımlarında serbestleşme çağrısı yaptıklarını hatırlatarak, Türk Telekom’un altyapı üzerindeki tekel konumunun rekabeti engellediğini savundu: “Türk Telekom ne yaparsa onu almak durumundayız. Diğer işletmecilerin yatırım yapma iştahı kalmadı.”
OECD ülkelerinde fiber abonelerin toplam abonelere oranı:
Tekelleşme mi, planlama eksikliği mi?
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Bilgisayar Mühendisleri Odası (TMMOB-BMO) Yönetim Kurulu üyesi İlhami Türkdoğan, Türkiye’nin teknik olarak yüksek hızlara ulaşabilecek kapasitede olduğunu vurguladı: “Tümüyle kamuya ait bir kurumun demokratik planlama anlayışıyla ilerlemesi durumunda internet ihtiyacı rahatlıkla karşılanabilir.”
Ancak Türkdoğan, fiber altyapının tamamen özel sektöre açılmasının da riskli olabileceğini söyledi: “Birden fazla firmanın altyapı kurması yatırımları verimsizleştirir, kârlı bölgelerde yoğunlaşma olur. Bu da kırsal bölgelerde eşitsizliği artırır.”
Türk Telekom: “Hızı yedi katına çıkaracağız”
Türk Telekom’un 2001’de imzaladığı sabit hizmetler imtiyazı, Ağustos 2025’te 25 yıl süreyle uzatıldı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, anlaşmanın 20 milyar dolarlık doğrudan ekonomik katkı sağlayacağını açıkladı.
Türk Telekom CEO’su Ümit Önal ise, 2030’a kadar fiber abone sayısını artırmayı ve ortalama internet hızını yedi katına çıkarmayı hedeflediklerini duyurdu.
Türkiye potansiyelinin altında
Uzmanlara göre Türkiye, teknik ve ekonomik açıdan daha yüksek internet hızlarına ulaşabilecek potansiyele sahip. Ancak yatırım tekelleşmesi, plansız altyapı paylaşımı ve bakır-fiber karmaşası çözülmedikçe, Türkiye’nin internet hızı küresel ortalamanın gerisinde kalmaya devam edecek.
