Gayrimenkul sahiplerini yakından ilgilendiren önalım hakkı konusunda Yargıtay’dan önemli bir değerlendirme geldi. Yüksek Mahkeme, paylı mülkiyete konu olan tarla ve ev gibi taşınmazlarda, bir paydaşın hissesini üçüncü kişiye satması durumunda diğer paydaşların öncelikle satın alma hakkını (şufa hakkı) kullanma şartlarını netleştirdi. Karar, özellikle miras veya satın alma yoluyla çok ortaklı hale gelen arazilerdeki satış süreçlerinde yeni bir dönemi işaret ediyor.
Fiili taksimat varsa önalım hakkı kullanılamaz
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin incelediği dosyada, bir paydaş kendi kullanımındaki alanı üçüncü bir kişiye satmış, diğer paydaş ise önalım davası açmıştır. Ancak yerel mahkeme, tarlada "fiili taksim" yani paydaşların kendi aralarında sınırları belirleyip kullandıkları bölümler olduğu gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Kararda, taşınmaz paydaşlarca özel olarak taksim edilmişse ve satış anında buna itiraz edilmemişse, satış sonrası önalım hakkı talep etmenin "dürüstlük kuralı" ile bağdaşmayacağı belirtildi.
Bilirkişi raporu belirleyici oldu
Adalet Bakanlığı'nın kanun yararına bozma talebiyle Yargıtay’a taşınan dosyada, bilirkişi raporu davanın seyrini değiştirdi. Bilirkişi, söz konusu tarlanın boş olduğunu, ekilmediğini ve paydaşlar arasında belirlenmiş herhangi bir sınır çizgisi veya hattı bulunmadığını tespit etti. Yargıtay, mahkemenin bu bilirkişi raporunu dikkate almadan "fiili taksimat var" diyerek davayı reddetmesini hukuka aykırı buldu.
Satış anında hak iddia etmeyen sonra edemez
Kararda yer alan en kritik ayrıntı ise dürüstlük vurgusu oldu. Eğer bir taşınmazda paydaşlar yerlerini belirlemiş ve herkes kendi kısmını kullanıyorsa, bir paydaşın yerini sattığı sırada hak iddia etmeyen diğer ortağın, tapu işlemi bittikten sonra dava açması Türk Medeni Kanunu'na aykırı görüldü. Yargıtay, taşınmazda fiili bir sınır bulunmadığı olgusunun benimsenerek davanın yeniden görülmesine hükmederek kararı bozdu.
