Van’ın Muradiye ilçesinde kırsal mahalle sakinleri, unutulmaya yüz tutmuş bir geleneği yaşatmaya devam ediyor. Kemerköprü Mahallesi’nde her kış düzenlenen “köse-gelin” oyunu, hem eğlence hem de yardımlaşma kültürünü bir arada yaşatıyor.
Geçmişten bugüne Anadolu’nun birçok yerinde görülen köy seyirlik oyunlarından biri olan “köse-gelin”, mahallede dayanışmanın simgesi haline gelmiş durumda. Oyunda ot ve yünden hazırlanan kostümü giyen “köse” ve eşi, ev ev dolaşarak un, şeker, yağ, bakliyat ve para gibi yardımlar topluyor.
Ancak etkinlik sadece yardım toplamakla sınırlı değil. Mahalle halkı, oyunun bir parçası olarak köse ve eşinin topladığı malzemeleri “kaçırmaya” çalışıyor. Bu tatlı rekabet, geceye neşe ve heyecan katarken, çocuklardan yaşlılara kadar herkesin katıldığı bir şenliğe dönüşüyor. Oyunun sonunda ise toplanan tüm gıda ve paralar ihtiyaç sahibi ailelere ulaştırılıyor.
Kemerköprü Mahallesi Muhtarı Sabri Ebrem, geleneğin atalarından miras kaldığını belirterek, “Bu sadece bir oyun değil, paylaşmanın ve dayanışmanın en güzel hali. Köse ve eşi evlerden temel gıda maddelerini topluyor. Mahalleli de oyuna dahil olup eğleniyor. Sonunda toplanan her şey ihtiyaç sahiplerine dağıtılıyor. Bu, köy halkının birbirine bağlılığını gösteren çok önemli bir kültür” dedi.
Öte yandan geleneğe akademik ilgi de var. Aydın’ın Kuyucak ilçesinde öğretmenlik yapan teknoloji ve tasarım öğretmeni Demet Kara, “köse-gelin” geleneğini yüksek lisans tez konusu olarak seçti. Çalışması kapsamında Muradiye’ye gelen Kara, etkinliği yerinde izlediğini söyledi.
Kara, şehir hayatında komşuluk ilişkilerinin zayıfladığına dikkat çekerek, “Burada herkes birbirinin kapısını çalıyor, birlikte üretip paylaşıyor. Hem eğleniyorlar hem de ihtiyaç sahiplerine destek oluyorlar. Bu kültürel mirasın hâlâ canlı tutulması çok kıymetli” ifadelerini kullandı.
Mahalle sakinleri ise “köse-gelin” geleneğini gelecek nesillere aktarmakta kararlı. Her yıl kış aylarında düzenlenen etkinlik, Van’ın kırsalında dayanışma ruhunu canlı tutmaya devam ediyor.
