Van'ın İpekyolu ilçesine bağlı Yukarı Bakraçlı Mahallesi'nde, Erek Dağı eteklerinde yer alan ve 8. yüzyıldan kalma tarihi Yedi Kilise Manastırı (Varagavank), yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Bir zamanlar Vaspurakan Krallığı'nın en önemli dini merkezlerinden biri olarak bilinen bu kadim yapı, mülkiyet sorunları ve uzun süredir devam eden ilgisizlik nedeniyle ayakta kalmakta zorlanıyor.
Yapının turizme kazandırılması için gerekli adımlar, tapu tescilinin şahıslara ait olması nedeniyle 15 yıldır askıda kalmış durumda. Bu süreçte ne restorasyon yapılabilmiş ne de yapının korunmasına yönelik kesin bir önlem alınabilmiştir. Tarihi mirasın ihmal edilmesinin bedeli olarak manastır, günümüzde fiziksel olarak çökme noktasına gelmiştir.
15 yıllık tapu engeli restorasyonu durdurdu
Van'ın İpekyolu ilçesinde bulunan, yaklaşık bin 200 yıllık geçmişe sahip Yedi Kilise Manastırı'nın restorasyon çalışmaları, yapının arazisinin özel mülkiyete ait olması nedeniyle durdu. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün tüm çabalarına rağmen, manastırın tapu tescilinin bir yurttaşa ait olduğu belirlendi.
2012 yılında başlatılan restorasyon süreci, bu tapu sorunu yüzünden hemen askıya alındı. Manastırın mülk sahibinin varislerine ulaşma girişimleri, aradan geçen uzun yıllara rağmen sonuç vermedi. Mirasçıların bulunamaması, bin yıllık tarihi yapının kaderini belirsizliğe sürükledi ve somut bir adım atılmasını engelledi. Yok, olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan manastır, miras hukuku labirentinde kurtarılmayı bekliyor.
Tarihi yapı ihmalin bedelini ödüyor
Uzun süren bu belirsizlik ve ihmal süreci, manastırın fiziksel durumunu ağırlaştırdı. Yapı, depremlerde büyük hasar gördü ve duvarları yıkılmak üzere. Hatta manastırın çöken tavanı, köy sakinleri tarafından geçici olarak tahta ve ağaçlarla kapatılarak ayakta tutulmaya çalışılıyor. Yapılan tüm çağrılara rağmen, 1. Derecede SİT alanı olan bu yapının çevresine evler ve cami inşa edilmiş olması da dikkat çekiyor.
Manastırı köyde gönüllü olarak koruyanlar, bu eşsiz eserin kurtarılması için resmi kurumların desteğini bekliyor. Van'ın tarihi zenginliğini dünyaya açabilecek potansiyele sahip olan Varagavank Manastırı, acil çözüm bekleyen mülkiyet sorununun aşılması ve kapsamlı bir restorasyon projesinin hayata geçirilmesiyle yeniden ihtişamlı günlerine dönebilir.
