Sayyiğit, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yazılı olarak yanıtlaması talebiyle Meclis Başkanlığı’na kapsamlı bir soru önergesi sundu.
Şamran Kanalı’nın yalnızca bir mühendislik örneği olmadığı; geçtiği yerlerde sulama sağlayıp değirmenleri döndürerek bölge ekonomisine katkı veren önemli bir kültürel ve ekonomik miras olduğu vurgulandı. Kanal boyunca yer alan ve kanalın adıyla anılan Kırk Değirmenler sisteminin de tehlike altında olduğu belirtildi.
Önergede, özellikle 1988’den itibaren asbest içeren beton boruların kullanılmasıyla birlikte sık sık kırılmalar yaşandığı ve bunun kaçak sulamaya yol açtığı, birçok bölümde kırılma, aşınma ve dağılma boyutunda tahribat bulunduğu ifade edildi. Temizlik ve bakım eksikliğine bağlı olarak kanal çevresinde çöplerin biriktiğine dikkat çekildi.
Sayyiğit, Şamran Kanalı için acil bir koruma eylem planı hazırlanmasını, kanalın ve kanal boyunca oluşan kültürel değerlerin korunması için gerekli adımların atılmasını ve kanalın Dünya Mirası listesine alınması amacıyla girişim başlatılmasını talep etti.
Van Milletvekili Sayyiğit'in Bakanlığa yönelttiği sorular şunlar:
- Gürpınar’dan Van Kalesi’ne kadar uzanan tarihi Şamran kanalında yaşanan tahribat hakkında Bakanlığınızda hangi bilgiler bulunmaktadır?
- Van’da Şamran kanalında oluşan tahribatla ilgili bugüne kadar herhangi bir inceleme yapılmış mıdır? Yapılmışsa, yapılan çalışmaların sonuçları nelerdir?
- Van’da Şamran kanalının korunması amacıyla herhangi bir eylem planı var mıdır? Kanalın korunması amacıyla hangi tedbirler alınmıştır?
- Van’da Şamran kanalının korunması ve restore edilmesi amacıyla bugüne kadar ayrılan bütçe ne kadardır? 2026 yılı bütçesinde Van’da bulunan tarihi yapılara ayrılan ödenek ne kadardır?
- Van’da Şamran kanalı üzerinde bulunan Kırk Değirmenler’in bir kültür mirası olarak korunmasına ilişkin herhangi bir çalışma yürütülecek midir?
- Van’da Şamran kanalının dünya mirası listesine alınmasına yönelik herhangi bir adım atacak mısınız? Şamran kanalının yok olmaması için somut bir çalışmanız olacak mıdır?
Sayyiğit, önergesinde Şamran Kanalı’nın hem özgün tarihi yapısının hem de kanalın aktığı yaklaşık 50 kilometre boyunca yarattığı kültürel değerlerin korunmasının önemine dikkat çekiyor. Kanalın ve Kırk Değirmenler’in yok olması halinde bölgedeki tarihsel, kültürel ve ekonomik değerlerin geri dönüşü olmayan zarar göreceği uyarısı yapıldı.
