Van’da dil kurumları, yerel yazarlar ve belediyelerin ortaklığıyla düzenlenen “Kürtçe Edebiyat Forumu ve Kitap Günleri” kapılarını açtı. Üç gün sürecek organizasyonda Kürtçe yayıncılık, edebiyat üretimi, yeni neslin okuma alışkanlıkları ve anadilin kamusal alandaki yeri tartışılıyor.
Sîtav Yayınevi öncülüğünde; Kurdiwar, Kurdigeh, Eğitim Sen Van Şubesi ve İpekyolu Belediyesi Dil ve Kültür Komisyonu iş birliğiyle gerçekleştirilen etkinlik, İpekyolu Kültür ve Sanat Galerisi Parkı’nda yoğun katılımla başladı. Çok sayıda yazarın okurlarla buluştuğu organizasyonun temel hedefleri arasında Kürtçe edebi üretimi teşvik etmek, yerel yazarlarla okurlar arasındaki bağı güçlendirmek ve kültürel mirasın korunmasına katkı sunmak yer alıyor.
Etkinlik kapsamında yazarlar ve yayıncılar, Kürtçe yayıncılığın mevcut durumundan ekonomik sorunlara, yeni kuşakların okuma alışkanlıklarından dil politikalarına kadar birçok başlıkta değerlendirmelerde bulundu.
“Yeni neslin Kürtçe okuma düzeyi zayıf”
Günlük yaşamda Kürtçe kullanımının sınırlı kaldığına dikkat çeken Yazar Servet Özkan, yeni kuşakların dille kurduğu ilişkinin zayıfladığına işaret etti.
Özkan, “Kürtçeye büyük bir ilgi olduğunu söylemek maalesef doğru değil. Özellikle yeni neslin okuma düzeyi oldukça zayıf. Sîtav Yayınevi olarak kitaplarımızın yüzde 60-70’i Kürtçedir; çocuklar için de özel kaynaklar basıyoruz. İnsanların gelip sadece kitaplara bakması bile bizi mutlu ediyor” dedi.
Kürtçenin gündelik yaşamda ve kamusal alanlarda daha görünür olması gerektiğini ifade eden Özkan, yerel yönetimlerin bu noktada önemli bir sorumluluğu bulunduğunu söyledi.
Özkan, “Özellikle belediyelerde yurttaşla Kürtçe iletişim kurulması, insana ciddi bir güven duygusu veriyor. Amacımız bu dili halka indirmektir. Türkiye’de milyonlarca Kürt yaşarken ana dillerinin Meclis tutanaklarında hâlâ ‘bilinmeyen’ ya da ‘yabancı’ dil olarak geçmesi büyük bir tezat. Dil bir zenginliktir” ifadelerini kullandı.
Servet Özkan
“Kürtçe için dayanışma şart”
Kürtçe yayıncılık alanında yaşanan ekonomik sorunlara dikkat çeken Yazar Emin Sarı ise yayınevlerinin ciddi zorluklarla mücadele ettiğini söyledi.
Sarı, Sîtav Yayınları’nın bugüne kadar büyük fedakârlıklarla ayakta kaldığını belirterek, “Türkiye genelinde Kürtçe yayın yapan 30’a yakın yayınevi var ve hepsi benzer ekonomik sıkıntılarla boğuşuyor. Kürtçenin hayatta kalabilmesi için yalnızca belirli kurumların değil, siyasetçilerin ve sivil toplum örgütlerinin de sürece destek vermesi gerekiyor” diye konuştu.
Okuma kültürünün toplumsal dönüşüm açısından önemine dikkat çeken Sarı, kitapların evlere ulaşmasının uzun vadeli bir etki yarattığını belirtti.
“Okumayan bir toplum batmaya mahkûmdur” diyen Sarı, etkinliklerin yalnızca kitap satışından ibaret olmadığını, aynı zamanda toplumsal farkındalık yaratan bir işlev gördüğünü ifade etti.
Emin Sarı
Kürt halkının sözlü kültürünün yazılı hale getirilmesinin tarihsel bir sorumluluk olduğunu dile getiren Sarı, özellikle Kürt tarihi üzerine yazılan eserlerin yoğun ilgi gördüğünü söyledi.
Sarı, “Temel amaç, Kürt halkının çok zengin olan sözlü geleneğini kâğıda dökerek yok olmaktan kurtarmaktır. Bugün okuyucunun en çok ilgi gösterdiği alan Kürt tarihidir. Uzun yıllar farklı şekillerde aktarılan tarihi artık Kürtler kendileri yazıyor” dedi.
“Her dil bir renktir”
Türkçe yazmasına rağmen dilsel çoğulculuğun önemine dikkat çeken Yazar Neslihan Arzum ise Kürtçe eserlere yönelik ilginin umut verici olduğunu söyledi.
Arzum, “Her dil bir renktir ve yazarlar kendilerini en iyi ifade ettikleri dilde üretmelidir. Hayat pahalılığı hepimizin malumu ancak sanata ve edebiyata mutlaka bütçe ayırmalıyız” dedi.
Yapay zekâ ile üretilen edebi içeriklere yönelik eleştirilerini de paylaşan Arzum, edebiyatın insan deneyiminden ve duygusundan beslendiğini ifade etti.
Arzum, “Bilgiye hızlı ulaşmak için teknoloji yararlıdır ama edebi metinler yapay zekâ ile yazılmamalıdır. Bu metinler duygudan yoksundur. Günlük konuşma dili ile edebi dil arasındaki ruhu ancak insan yaratabilir” ifadelerini kullandı.
Neslihan Arzum
“Yayıncılığı toplumsallaştırmak istiyoruz”
Araştırmacı Sinan Ok da Kürtçe yayıncılığın kurumsal destekten yoksun bırakıldığını belirterek, projeyle daha geniş kitlelere ulaşmayı amaçladıklarını söyledi.
Ok, “Ülkemizde Kürtçe yayıncılığa yönelik kurumsal veya resmi bir destek mekanizması bulunmadığı için yazar ve yayıncılarımız işe dezavantajlı başlıyor. Bu projedeki amacımız, yayıncılığı toplumsallaştırmak ve geniş kitlelere duyurmaktır” dedi.
Etkinliğin ilk gününden itibaren olumlu geri dönüşler aldıklarını ifade eden Ok, hazırlanan özel kitap setlerinin de okuyucularla buluşturulduğunu söyledi.
Ok, “İçinde oldukça özgün ve kıymetli çalışmaların yer aldığı 50 kitaplık özel setleri 5 bin TL gibi sembolik bir fiyatla okura sunuyoruz. Bu adım Kürtçe yayıncılığı yaygınlaştırmak ve her eve ulaştırmak adına önemli bir girişimdir” diye konuştu.
Sinan Ok
