Van uzun yıllar boyunca tiyatro, konser, söyleşi ve atölyelerle canlı bir kültürel akışa sahipti. Ancak son dönemde ekonomik kırılganlıklar, sosyal dalgalanmalar ve fiziki altyapının yetersizliği bu akışı daralttı. Kentte “etkinlik yok” algısının kökleşmesinin arkasında hem talepteki düşüş hem de üretimin görünür olmasını engelleyen yapısal sorunlar bulunuyor.
Pandemi, deprem, bölgesel gelişmeler ve artan maliyetler kültür-sanat alanının sürekli ertelenen veya iptal edilen bir yapıya dönüşmesine neden oldu. Buna rağmen kurumlar üretmeye çalışıyor ancak sürdürülebilirlik zorlaşmış durumda.
Bu çerçevede Anka Kültür Sanat Merkezi’nin kurucusu Necdet Bayat ve Üvercinka’nın kurucusu ve Genel Sanat Yönetmeni Fatih Taşdemir Van’daki kültür-sanatın mevcut durumuna ilişkin değerlendirmelerini Vanhaber.tr’ye anlattı.
“Talep düşüyor, toplumun öncelikleri değişti”
Anka Kültür Sanat Merkezi’nin kurucusu Necdet Bayat, son yıllarda yaşanan kırılmayı şu sözlerle aktardı: “Pandemi ve ekonomik nedenler talebi düşürdü. Toplumun öncelikleri değişti; kültür-sanat bu önceliklerin arasına giremiyor.”
Bayat, kurumların da bu talep azalmasından etkilendiğini belirterek, “Talep azalınca kültür-sanat üreten kurumlar da geri adım atmak zorunda kalıyor,” dedi.
Necdet Bayat
“Defalarca programlarımızı durdurduk”
Türkiye’de yaşanan krizlerin kültür-sanat sektörünü doğrudan etkilediğini vurgulayan Bayat, “Depremde, pandemide, bölgesel gelişmelerde ilk iptal edilen etkinlikler oluyor. Biz de defalarca programlarımızı durdurmak zorunda kaldık,” ifadelerini kullandı.
Etkinliklere katılımın geçmişe göre en düşük seviyelerde olduğunu söyleyen Bayat, “26 yıldır böyle bir süreç yaşamadık. Yeniden psikolojik bir toparlanmaya ihtiyaç var. Biz mücadele etmeye devam ediyoruz,” dedi.
“Etkinlik var ama mekân yok, bu yüzden görünür olmuyor”
Üvercinka’nın kurucusu ve Genel Sanat Yönetmeni Fatih Taşdemir, Van’da aslında etkinlik üretiminin sürdüğünü vurgulayarak şöyle konuştu:
“Kültürel etkinlik yok değil. Haftada onlarca etkinlik var ama fiziki altyapı yeterli olmadığı için kitleselleşmiyor.”
Üvercinka’nın faaliyetlerini anlatan Taşdemir, “Tiyatro oyunları yapıyoruz, konserler, söyleşiler, atölyeler düzenliyoruz. Ama katılım eskisine göre düşük,” dedi.
Fatih Taşdemir
“Alım gücü düştükçe insanlar etkinliklere gelemiyor”
Düşük katılımın nedenini ekonomik koşullara bağlayan Taşdemir, “Alım gücü düşünce insanlar etkinliklere gelemiyor. Masraflar çok yüksek olduğu için bilet fiyatlarını düşük tutmamız mümkün değil,” ifadelerini kullandı.
Kentteki en temel sorunun mekân eksikliği olduğunu vurgulayan Taşdemir, “Tiyatro salonumuz yok, konser salonumuz yok, kongre salonumuz yok. Hiçbir şeyimiz yok ki. Her şeyi kendi imkânlarımızla yapıyoruz,” dedi.
