İnsan Hakları Derneği (İHD) Van Şubesi Hukuk Komisyonu Sözcüsü Av. Kemal Tibelik, 22 Ekim 2025 tarihinde yaptığı basın açıklamasıyla, Van Büyükşehir Belediyesi ve Van Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'nde (VASKİ) iş sözleşmeleri feshedilen 223 işçinin mağduriyetini kamuoyuna duyurdu.
İHD'ye başvuran 111 işçi adına yasal süreç başlattıklarını belirten Av. Tibelik, Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Kamu Denetçiliği Kurumu ve TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu'na başvuruların posta yoluyla gönderileceğini açıkladı.
“Bu durum yasal değil”
Açıklamada, 15 Şubat 2025 tarihinde İçişleri Bakanlığı tarafından Van Büyükşehir Belediye Başkanı'nın görevden uzaklaştırılması ve yerine Van Valisi'nin vekil olarak atanması sonrasında 223 işçinin işten çıkarıldığı hatırlatıldı. İşçilerin işten çıkarılma gerekçesi olan “Arşiv araştırmalarının olumsuz sonuçlandığı ve işe alım koşullarını sağlamadıkları” iddiasının tamamıyla "siyasi ve hukuksuz bir karar" olduğu vurgulandı.
Av. Tibelik, haksız fesih gerekçesini şu iddialarla destekledi:
- Kanuna Aykırı Komisyon: İşçiler işe alınırken, 7315 sayılı kanun hükümleri uyarınca komisyon kurulduğu ve usulüne uygun işlemler yapıldığı belirtildi. Ancak belediye yönetiminin değişmesiyle siyasi saiklerle hareket edildiği, tek şablon gerekçe ile içeriği bilinmeyen bir komisyon kararı gösterilerek iş sözleşmelerinin feshedildiği ifade edildi.
- Hukuki Güvenlik İlkesi İhlali: Kanun ve yönetmelik gereği Arşiv Araştırması'nın işe alım öncesinde yapılması gerektiği savunularak, iş sözleşmesi devam ederken siyasi saikle yeniden Arşiv Araştırması Değerlendirme Komisyonu kurulmasının ve işlem yapılmasının "hukuka aykırı" ve "hukuki güvenlik ilkesinin ihlali" olduğu belirtildi. Sonradan kurulan bu komisyonun işlemlerinin "yok hükmünde" olduğu ileri sürüldü.
- Çıkar Çatışması: Valilik makamı ile Büyükşehir Belediye Başkanlığı makamının aynı kamu görevlisi tarafından yürütüldüğüne dikkat çekilerek, 7315 sayılı kanunun 7. maddesine aykırı olarak değerlendirmeyi talep eden kurum ile bilgileri gönderecek kurumun aynı kamu görevlisinin başkanlığında bulunmasının yasalara aykırı olduğu iddia edildi.
"Çalışma hakkı temel bir insan hakkıdır"
Basın açıklamasında, işten çıkarmaların anayasal güvence altındaki çalışma hakkını ihlal ettiğine vurgu yapıldı. Av. Tibelik, Anayasa'nın 48. ve 49. maddelerine atıfta bulunarak, çalışma hakkının "herkesin hakkı ve ödevi" olduğunu belirtti.
Açıklamada, çalışma hakkının "insan onurunu koruyacak bir gelir ile yaşamını sürdürmeyi güvence altına alan bir temel insan hakkı" olduğu ifade edilerek, 223 işçinin işten çıkarılması kararının hukuka aykırı olduğu ve evrensel birçok ilkenin ihlali anlamına geldiği kaydedildi.
İHD Van Şubesi, kararı alan kurumların bir an önce bu kararlarından vazgeçerek hak ihlaline uğrayan işçilerin işlerine dönmelerini sağlamalarını, ilgili diğer bakanlık ve kurumların ise üzerlerine düşen yükümlülükleri yerine getirmelerini talep etti.
