Hükümetin hanelerin refah düzeyini belirli bir standardın altına düşürmemeyi hedefleyen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) uygulaması, Van’da yaşayan dar gelirli aileler için yeni bir umut olarak görülüyor. “Eşik gelir” modeline dayanan sistemle, geliri belirlenen sınırın altında kalan hanelerin bütçesi devlet tarafından tamamlanacak. Pilot uygulama için geri sayım başladı.
Türkiye’de sosyal yardım anlayışını köklü biçimde değiştirmesi beklenen GETAD, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz koordinesinde hayata geçiriliyor. Kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak da anılan sistemin ilk saha uygulamalarının önümüzdeki aylarda başlaması planlanıyor. Van gibi gelir düzeyi Türkiye ortalamasının altında olan iller, uygulamanın en çok etki göstereceği bölgeler arasında yer alıyor.
Van için il ve ilçe bazlı “eşik gelir” modeli
GETAD’ın en dikkat çekici yönlerinden biri, tek tip yardım anlayışını terk ederek il ve ilçe bazlı gelir eşiği belirlemesi olacak. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın ortak çalışmasına göre;
* Van ile batı illerinin yaşam maliyetleri, kira bedelleri ve iklim koşulları farklı değerlendirilecek.
* Van merkez ve ilçeleri için ayrı ayrı “eşik gelir” seviyesi belirlenecek.
* Hanede çalışan birey bulunsa bile, toplam gelir bu eşiğin altında kalıyorsa aradaki fark devlet tarafından karşılanacak.
* Destekler yalnızca nakit ödeme ile sınırlı kalmayacak; kira, gıda, enerji ve ısınma gibi kalemler üzerinden de sağlanabilecek.
Asgari ücretli ve kalabalık aileler öncelikli
Van’da yaygın olan asgari ücretli çalışma ve kalabalık hane yapısı, GETAD kapsamında özel olarak dikkate alınacak. Asgari ücretle geçinen ancak çok çocuklu ve kirada yaşayan aileler, gelirleri asgari ücret seviyesinde olsa bile eşik gelir kriteri doğrultusunda ek destek alabilecek.
Benzer şekilde, Van’da emekli olup tek gelirle geçinen ve kirada yaşayan haneler için de gelir tamamlayıcı destek mekanizmasının devreye sokulması öngörülüyor.
Yetkililer, GETAD’ın özellikle işsizlik oranının yüksek, hane gelirlerinin düşük olduğu Van gibi illerde sosyal dengeyi güçlendirmeyi ve yoksulluğu kalıcı biçimde azaltmayı hedeflediğini belirtiyor.
