Van’da son zamanlarda meydana gelen silahlı saldırılar, ölüm ve yaralanmalarla sonuçlanarak kent genelinde ciddi bir tedirginlik yarattı. Özellikle Van merkez ve ilçelerde yaşanan olaylar, bireysel silahlanmanın ulaştığı boyutu ve kamusal güvenliğe ilişkin sorunları bir kez daha gündeme taşıdı. Son olarak Van merkezinde bir otelde yaşanan silahlı saldırıda iki kişinin hayatını kaybetmesi, kentte artan şiddet sarmalının geldiği noktayı gözler önüne serdi. Bunun yanı sıra sokak ortasında yaşanan çatışmalar, yaralanmalar ve benzer olaylar, yurttaşların günlük yaşamda kendilerini güvende hissetmesini zorlaştırdı.
Yaşanan gelişmeler üzerine Van’daki bazı siyasi partilerin il temsilcileri, artan silahlı şiddete ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Parti temsilcileri, olayların yalnızca bireysel husumetler üzerinden ele alınamayacağını vurgulayarak; ekonomik sorunlar, işsizlik, gençlerin silaha kolay erişimi, cezasızlık algısı ve aşiretçilik gibi faktörlerin şiddeti beslediğine dikkat çekti.
“Bu bir günde oluşan bir tablo değil”
İnsan ve Özgürlük Partisi Genel Başkan Yardımcısı Menice Rümeysa Gülmez, yaşananların geçmişe dayanan yapısal sorunların sonucu olduğunu belirterek, “Van’da son zamanlarda yaşanan olayları sadece bugüne bakarak değerlendirmek doğru değil. Bunun bir geçmiş süreci var. Yıllardır süregelen ekonomik sorunlar, işsizlik ve aşiretçiliğin yeniden güç kazanmasıyla bir güç patlaması yaşanıyor,” dedi.
“Topluma şiddetin çözüm olmadığı anlatılmalı”
Şiddetin önünü açan en önemli etkenlerden birinin cezasızlık olduğunu vurgulayan Gülmez, “Hukuktaki boşluklar ve güçlünün haklı görüldüğü bir ortam bu tür olayları artırıyor. Topluma şiddetin çözüm olmadığı anlatılmalı. Ortadoğu halkları olarak zaten yeterince şiddet yaşadık. Bunun bireysel düzeyde sürmesi daha fazla kan dökülmesine yol açar,” ifadelerini kullandı.
Gülmez, ailelerden belediyelere, aşiretlerden valiliklere kadar herkesin sorumluluk alması gerektiğine dikkat çekerek, “Eğitim ailede başlar. Belediyeler gençler için istihdam yaratmalı. Aşiretlerin görevi ise barışı ve can güvenliğini sağlamaktır,” diye konuştu.
“Bireysel silahlanma yasası iptal edilmeli”
DEM Parti Van İl Eşbaşkanı Veysi Dilekçi, son dönemde yaşanan olayların Van halkı başta olmak üzere tüm Türkiye’de ciddi bir endişe yarattığını söyledi. Dilekçi, “Mecliste çıkarılan bireysel silahlanma yasasıyla birlikte bu olaylar gözle görülür şekilde arttı. Türkiye Büyük Millet Meclisi acilen bu konuda çalışma yapmalı ve bireysel silahlanma yasası iptal edilmelidir,” dedi.
“Kurduğumuz söze, sergilediğimiz davranışlara dikkat etmeliyiz”
Kentteki tüm dinamiklerin bir araya gelmesi gerektiğini vurgulayan Dilekçi, “Ekonomik kriz, işsizlik ve umutsuzluk bu süreci derinleştiriyor. Siyasi partiler, sivil toplum örgütleri, kanaat önderleri, üniversiteler birlikte hareket etmeli. Kurduğumuz söze, sergilediğimiz davranışlara dikkat etmeliyiz,” ifadelerini kullandı.
Aşiret derneklerinin yaygınlaşmasına da dikkat çeken Dilekçi, “Bu derneklerin amacı nedir, kime karşı kuruluyor? Bunun ciddi şekilde araştırılması gerekiyor,” diye konuştu.
“Şiddet olayları iki katına çıktı”
Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA) Van İl Başkanı Av. Ahmet Sönmez ise kentteki şiddet olaylarının sayısal olarak da ciddi biçimde arttığını belirterek, “Geçen yıl 116 olan şiddet eylemi bu yıl 200’ün üzerine çıktı. Artış oranı çift haneli. Bu artık kontrol edilemez bir noktaya gidiyor,” sözlerini kullandı.
“İnsanlar suç işlemeye özendiriliyor”
Van’ın sınır ili olmasının silah kaçakçılığını artırdığına dikkat çeken Sönmez, “Bireysel silahlanma şiddetin artmasındaki en büyük neden. İnsanlar suç işlemeye özendiriliyor. Sosyal medyada silahlı paylaşımlar gençleri etkiliyor,” dedi.
“Yoksulluk ve eğitimdeki çürüme şiddeti besliyor”
Emek Partisi (EMEP) MYK Üyesi Umut Yeğin de şiddetin arkasında ekonomik ve sosyal nedenler olduğunu vurgulayarak, “Emekçi halkın büyük bir bölümü açlık ve yoksulluk sınırının altında yaşam mücadelesi veriyor. Bu durum travmaları büyütüyor,” ifadelerini kullandı.
Yeğin, eğitim sistemindeki sorunlara da dikkat çekerek, “Uzun yıllardır yaşanan çürümenin sonucu olarak silahlı çatışmalara, mafya ve çete kültürüne özenen bir gençlik ortaya çıkıyor. Cezasızlık bu tabloyu daha da ağırlaştırıyor,” diye konuştu.
“Silah almak otomobil almaktan kolay hale geldi”
Saadet Partisi (SP) Van İl Başkanı Özay İlhan ise yaşanan olayların toplumda büyük bir çözülmeye yol açtığını belirtti. İlhan, “Çok basit meseleler yüzünden insanlar öldürülüyor. Dizilerdeki sahneleri aratmayacak şekilde silahlı saldırılar yaşanıyor. Bu şehrimize yakışmıyor,” dedi.
Uzun namlulu silahlarla insanların katledildiğine şahit oluyoruz
Silahın sıradanlaştığını vurgulayan İlhan, “Bir kişi otomobil alamıyor ama çok rahat silah alabiliyor. Uzun namlulu silahlarla insanların katledildiğine şahit oluyoruz. Devletin ciddi yaptırımlar uygulaması şart,” ifadelerini kullandı.
