Van’ın Gevaş ilçesinde, yaklaşık 700 yıl önce inşa edilen Halime Hatun Kümbeti’nin de yer aldığı tarihi Selçuklu Mezarlığı’nda bu yılki kazı ve restorasyon çalışmaları tamamlanmak üzere.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle 2022’de başlatılan çalışmalar, bu yıl Cumhurbaşkanlığı kararıyla “kazı statüsüne” alındı. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ercan Çalış başkanlığında yürütülen kazılarda, şu ana kadar 20 yeni mezar taşı ortaya çıkarıldı ve kayıt altına alındı.
Toplam 50 dönümlük alanda yürütülen kazılarda, 50 mezar taşının da temizliği ve restorasyonu tamamlandı. Uzman ekipler, taşların üzerindeki kitabeleri, geometrik desenleri ve bitkisel motifleri çözümlüyor.
Doç. Dr. Ercan Çalış, mezarlığın Türk-İslam dünyası için eşsiz bir miras olduğunu belirterek, şunları söyledi: “Bu yıl ilk defa sütun formlu sandukalar gün yüzüne çıkarıldı. Üzerlerindeki süslemeler ve detaylar, diğer mezarlıklardan oldukça farklı. Bu da Gevaş’taki Selçuklu Mezarlığı’nın sanat tarihi açısından ne kadar özel bir yere sahip olduğunu gösteriyor.”
Çalış, ayrıca Halime Hatun Kümbeti’nin restorasyonu için hazırlıkların tamamlandığını, kısa sürede çalışmaların başlayacağını ifade etti.
Van YYÜ Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Şevli ise yürütülen çalışmaların sadece bir restorasyon değil, “toprak altındaki tarihin yeniden keşfi” olduğunu vurguladı:
“Bu çalışmalar bilimsel makalelere konu oluyor. Mezar taşlarının üzerindeki yazılar, beyitler, dualar ve süslemeler dönemsel farklılıkları yansıtıyor. Elde edilen bulgular, hem inanç hem de kültür tarihi açısından çok kıymetli.”
Rektör Şevli, mezarlığın çevre düzenlemesiyle birlikte inanç, kültür ve tarih turizmine yeni bir ivme kazandıracağını belirtti. Çalışmalar tamamlandığında alanda bir müze kurulması da planlanıyor.
