Küresel iklim değişikliğinin etkisiyle dünyanın birçok bölgesinde kuraklık tehdidi artarken, Van Gölü Havzası bu yıl aldığı yoğun yağışlarla önemli bir rahatlama yaşadı. Geçtiğimiz yıl son 70 yılın en kurak dönemlerinden birini geçiren havzada, bu yıl etkili olan yağışlar göl, baraj ve akarsulara yeniden hayat verdi.
Yağışların ardından kuruma noktasına gelen birçok sulak alanda su seviyeleri yükselirken, tamamen kuruyan bazı küçük göller yeniden su tutmaya başladı. Son yıllarda kıyılarında belirgin çekilmenin yaşandığı Van Gölü'nde de su seviyesinde gözle görülür artış kaydedildi.
Bölgedeki yağışlar yalnızca su kaynaklarını değil, Van Gölü Havzası'nın zengin doğal yaşamını da olumlu etkiledi. Yıl boyunca binlerce kuş türüne ev sahipliği yapan sulak alanlar yeniden canlanırken, ekosistemde önemli bir iyileşme yaşandı.
"Ekosistem harika bir şekilde işlemeye başladı"
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, bu yıl gerçekleşen yağışların havza açısından kritik önem taşıdığını söyledi.
Dünyada etkisini sürdüren El Nino'nun okyanus sıcaklıklarını artırarak küresel hava sıcaklıklarının yükselmesine neden olduğunu belirten Alaeddinoğlu, bilimsel verilerin bu etkinin 2027 hatta 2028 yılına kadar sürebileceğini ortaya koyduğunu ifade etti.
Doğu Anadolu Bölgesi'nin son yıllarda sıcak hava dalgalarından daha fazla etkilendiğini dile getiren Alaeddinoğlu, hava sıcaklıklarının önümüzdeki yıllarda da artmaya devam edeceğine dikkat çekti.
Bu yıl yaşanan yoğun yağışların büyük bir avantaj sağladığını vurgulayan Alaeddinoğlu, "Eğer bu yıl yağışlarda bu olumlu değişimi yaşamamış olsaydık, El Nino'nun getirdiği sıcak hava dalgaları çok daha etkili olacak ve çok daha sıkıntılı bir süreç yaşayacaktık. Yoğun yağışlarla olası bir kuraklığın önüne geçildi. Hem barajlarımızın hem yer altı su kaynaklarımızın hem de göllerimizin dolması havza açısından çok önemli bir kazanım oldu. Havzanın tamamına baktığınızda ekosistem harika bir şekilde işlemeye başladı." dedi.
Yer altı su kaynakları da güçlendi
Geçen yılın sonlarından itibaren etkisini gösteren yağışlı dönemin uzun yılların ortalamasının üzerine çıktığını belirten Alaeddinoğlu, bunun yalnızca Van Gölü Havzası için değil, tüm bölge açısından önemli bir gelişme olduğunu söyledi.
Son yıllarda havzanın su kayıpları, azalan yağışlar ve artan buharlaşma nedeniyle gündeme geldiğini hatırlatan Alaeddinoğlu, bu yılki yağışların zaman zaman olumsuzluklara yol açmasına rağmen genel anlamda bölgeye büyük katkı sunduğunu ifade etti.
Özellikle kış aylarında yağışların büyük bölümünün kar şeklinde gerçekleşmesinin önemine dikkat çeken Alaeddinoğlu, karın toprağa yavaş yavaş sızarak yer altı su rezervlerini beslediğini belirtti.
Kar örtüsünün erimesiyle birlikte yer altı su kaynaklarının, kaynak sularının ve akarsuların beslendiğini kaydeden Alaeddinoğlu, bu sürecin etkisinin yalnızca bu yılla sınırlı kalmayacağını vurguladı.
Prof. Dr. Alaeddinoğlu, yer altına sızan kar sularının uzun süre etkisini sürdüreceğini belirterek, "Karların erimesiyle oluşan bu su rezervleri 2027 yılına kadar yer altı su kaynaklarını beslemeye devam edecek. Bu da Van Gölü Havzası'ndaki su kaynaklarının korunmasına ve ekosistemin güçlenmesine önemli katkı sağlayacak." diye konuştu.
