Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Yaban Hayvanları Koruma ve Rehabilitasyon Merkezi, Van Gölü Havzası'nda yaralanan yaban hayvanlarının tedavisi ve doğaya yeniden kazandırılması konusunda kritik bir görev üstleniyor. Merkez Müdürü Prof. Dr. Lokman Aslan, son yıllarda artan bulaşıcı hastalıklar ve habitat tahribatının yol açtığı insan-yaban hayatı temasına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.
Prof. Dr. Aslan, geçmiş salgınların biyogüvenlik konusundaki önemi net bir şekilde gösterdiğini belirtti. Covid-19 pandemisini hatırlatan Aslan, artık güvenliğin sadece fiziki unsurlarla sınırlı olmadığını, biyogüvenlik kavramının evden hastaneye kadar her alana yayıldığını söyledi:
"Geçmişte çiçek, Kırım Kongo, domuz gribi, kuş gribi gibi hastalıklarla birlikte biyogüvenlik kavramı hayatımıza girdi. Artık evin, çevrenin, fabrikanın, okulun ve hastanelerin biyogüvenliği ayrı ayrı ele alınması gereken konulardır."
Laboratuvarda çalışılan mikroorganizmaların bile gerekli tedbirler alınmadığında küresel salgınlara yol açabileceğini ifade eden Prof. Dr. Aslan, biyolojik tehditlerin günümüzde savaş aracı olarak dahi kullanılabildiğine işaret etti.
Doğadan insana hastalık bulaşma riski yüksek
Küresel ısınma ve habitat tahribatının tilki, kurt, domuz, ayı gibi yaban hayvanlarını yerleşim alanlarına yaklaştırdığını belirten Prof. Dr. Aslan, insanların iyi niyetle yaptığı temas ve besleme davranışlarının büyük risk taşıdığını vurguladı.
"Zayıf, hasta veya yaralı hayvanlar insana yaklaşabilir, bu durum masum görünse de pek çok hastalığın taşınmasına neden olabilir. Eğer önlem almazsak yaban hayvanlarından insanlara bulaşabilecek hastalıklar önce bireysel vakalar şeklinde görülür, ardından salgına ve hatta pandemiye dönüşebilir."
Kuduz tehlikesi ve vaşak örneği
Prof. Dr. Aslan, doğada yaralı ya da yavru bir hayvanla karşılaşan vatandaşların kesinlikle temas etmemesi gerektiğini önemle vurguladı. Bu durumda yapılması gerekenin Doğa Koruma ve Milli Parklar ekiplerine haber vermek olduğunu belirtti:
"Geçtiğimiz günlerde vatandaşların ihbarı ile ekipler tarafından bize getirilen bir vaşakta kuduz tespit edildi. Temas eden kişilerde ciddi sıkıntılar yaşandı. Bu tür risklerle karşılaşmamak için bilinmeyen hayvanlara dokunmamak gerekir."
500’e yakın zoonoz hastalık var
Yaban hayvanlarını beslemenin, onları insanla temas etmeye alıştırdığı için hastalıkların yayılma riskini artırdığını belirten Aslan, bu durumun hayvanın doğal yaşamını da tehlikeye attığını ifade etti.
Prof. Dr. Lokman Aslan, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, yaban hayatından insanlara geçebilecek 500’e yakın zoonoz hastalık bulunduğunu hatırlattı. Başta kuduz, kuş gribi ve domuz gribi gibi tehlikeli hastalıkların yayılmaması için en büyük iyiliğin, yaban hayvanlarının doğal yaşam alanlarına saygı göstermek ve onlarla temas etmemek olduğunu sözlerine ekledi.
