Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Van Milletvekili Mahmut Dindar, “21 Şubat Anadil Günü” vesilesiyle Türkiye’de anadillerin korunması ve özellikle Kürtçe kamu hizmetlerinin etkinliği konusunu Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) taşıdı.
Dindar, önergelerinde UNESCO’nun 1999’dan bu yana 21 Şubat’ı “Uluslararası Anadil Günü” olarak ilan ettiğini hatırlatarak, dünyada yaklaşık 7 bin dilin konuşulduğunu ve bunların yüzde 44’ünün yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu vurguladı. Türkiye’de ise risk altında olan dil sayısının 18 civarında olduğu ve geçmiş yıllarda en az 3 dilin tamamen yok olduğu belirtildi.
Özellikle Kürtçe konuşan milyonlarca yurttaşın kamu hizmetlerine erişiminde yaşadığı sıkıntılara dikkat çekmek istediğini söyleyen Dindar, anadillerin eğitim, sağlık ve diğer kamu hizmetlerinde etkin olarak kullanılmasının, yurttaşların hak ve özgürlüklerini korumanın temel şartı olduğunu ifade etti.
Dindar, önergeleri kapsamında Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Adalet Bakanı Akın Gürlek ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını talep etti. Önergelerde öne çıkan sorular şunlar oldu:
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a sorular:
- Türkiye’de konuşulan ana dillerin korunması ve kültürel mirasın gelecek kuşaklara taşınması amacıyla alınan tedbirler nelerdir?
- Türkçe dışında hangi dillerde kamu hizmeti sunulmaktadır?
- Dillerin kullanımı sırasında ayrımcılık ve nefret suçlarının önlenmesi için tedbirler nelerdir?
- Önceki kuşaklarda Türkçe konuşamayan yurttaşların çocuklarına anadillerini aktarabilmeleri için hangi önlemler alınmaktadır?
- Kürtçe’nin korunması amacıyla yürütülen çalışmalar nelerdir?
- E-devlet uygulamalarında Türkçe dışında hangi dil seçenekleri vardır ve bu diller geliştirilmekte midir?
- CİMER ve ALO 150 üzerinden Kürtçe hizmet verilmektedir mi?
Adalet Bakanı Akın Gürlek’e sorular:
- Cezaevlerinde Türkçe bilmeyen tutuklu ve hükümlü sayısı kaçtır?
- Bu kişilere tercüman desteği sağlanmakta mıdır?
- Kürtçe konuşan tutuklu ve hükümlüler için alınan özel tedbirler nelerdir?
- Kürtçe materyal ve gazete/dergilere erişim nasıl sağlanmaktadır?
- Bakanlık bünyesinde çalışan Kürtçe tercüman sayısı ve 2026 planlaması nedir?
- Tutuklu ve hükümlülerin yakınlarıyla Kürtçe görüşmeleri sırasında hak ihlalleri oluyor mu?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’a sorular:
- Bakanlık hizmetlerinde Kürtçe konuşan yurttaşlara sunulan hizmetler nelerdir?
- Ana dili sadece Kürtçe olan engellilere, şiddet mağduru kadınlara ve sığınma evlerindeki kişilere hizmet sağlanmasında yaşanan sorunlar nelerdir?
- Bakanlık bünyesinde Kürtçe tercüman istihdamı yapılmakta mıdır? 2026 yılı planlaması nedir?
- Alo 183 ve Alo 144 çağrı merkezleri Kürtçe hizmet vermekte midir?
Dindar, önergelerle Türkiye’de anadillerin korunması, toplumsal kültürel çeşitliliğin güçlendirilmesi ve kamu hizmetlerinde dil eşitliğinin sağlanması konusunu Meclis gündemine taşıdığını belirtti:
“Türkiye’de anadillerin korunması ve kamusal hizmetlerde etkin şekilde kullanılabilmesi, yurttaşların temel haklarından biridir. Meclis olarak bu konuyu gündeme taşımak ve çözüm yollarını aramak bizim sorumluluğumuzdur”
