Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Hakkari Üniversitesi ve Şırnak Üniversitesi’nden akademisyenlerin katılımıyla 2012 yılından bu yana sürdürülen kapsamlı mantar araştırmasında önemli sonuçlara ulaşıldı.
Hakkari’nin merkez ve ilçeleri ile kırsal alanlarında yürütülen saha çalışmalarında toplanan mantar örnekleri, laboratuvar ortamında detaylı analizlerden geçirildi.
2 bin örnek tek tek incelendi
Arazi çalışmalarında farklı bölgelerden toplanan yaklaşık 2 bin mantar örneği, kurutma ve mikroskobik inceleme süreçlerinin ardından sınıflandırıldı. Tür tayini yapılan çalışmada hem Türkiye mantar literatürüne katkı sağlayan hem de bölgesel çeşitliliği ortaya koyan önemli veriler elde edildi.
Araştırma sonucunda 100 türün Türkiye’de ilk kez kayda geçtiği, yaklaşık 630 türün ise Hakkari’de daha önce hiç tespit edilmediği belirlendi. Çalışmalar, bölgenin mantar çeşitliliği açısından oldukça zengin ve “bakir” bir alan olduğunu ortaya koydu.
Zehirli ve ölümcül türler tespit edildi
İncelenen türler arasında 100’den fazla mantarın besin değeri yüksek ve yenilebilir özellikte olduğu saptanırken, 36 türün zehirli olduğu belirlendi. Bu zehirli türlerden 10’unun ise doğrudan ölümcül etkiye sahip olduğu kaydedildi.
Uzmanlar, özellikle doğada kendiliğinden yetişen mantarların halk arasında sıkça tüketildiğini ancak bunun ciddi sağlık riskleri barındırdığını vurguladı.
“Görünüşe bakarak anlaşılmaz” uyarısı
Tüketilebilen türler ile zehirli türleri birbirinden ayırt etme konusunda yurttaşlara yardımcı olmak için çalışma yürüttüklerini anlatan Hakkari Üniversitesi Yüksekova Meslek Yüksekokulu Dr. Öğr. Üyesi Sedat Kesici, doğada toplanan her mantarın yenilemeyeceği uyarısında bulundu.
Kesici, "Doğadan topladığımız mantarın zehirli olup olmadığını görsel olarak ne yazık ki tespit edemiyoruz. Dolayısıyla bunun uzmanlarına danışılmadan tüketilmesini kesinlikle tavsiye etmiyoruz. İnsanlar rastgele topladıkları mantarları tüketmesinler. Bazı mantarlar çok güzel görünmesine rağmen oldukça zehirli ve öldürücü olabiliyorlar." değerlendirmesinde bulundu.
