İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Van Şubesi’nin basınla bir araya geldiği kahvaltı programında, kentteki yapı stoğu, deprem riski, belediyelerle ilişkiler ve olası göç dalgasına dair önemli uyarılar yapıldı. Şube Başkanı Yakup Ebiri, “Van deprem kenti ancak hazır değiliz,” dedi.
Tanışma kahvaltısında konuşan İMO Van Şube Başkanı Yakup Ebiri, kentin deprem gerçeğine dikkat çekerek, “2011 yılında büyük bir deprem yaşadık ancak o depremden gerekli dersleri çıkartmadık. Van’ın bir deprem kenti olduğu biliniyor. Bu doğrultuda çalışmalar yürütüyoruz ama yeterli değil,” ifadelerini kullandı.
“Belediyelerle ilişkiler sınırlı”
Belediyelerle yürütülen çalışmalara değinen Başkan Yakup Ebiri, “Belediyelerle zaman zaman görüşmeler yapıyoruz. Ancak samimiyet düzeylerini net olarak anlayabilmiş değiliz. Bazen sadece fikir sorulmuş olmak için çağrılıyoruz, bazen de gerçekten dikkate alındığımızı hissediyoruz,” dedi.
Ebiri ayrıca, “İmar, yapılaşma ve ulaşım konularında söz sahibi olan meslek odalarının daha fazla muhatap alınması gerekiyor. Bu konuda eksiklik var,” diye konuştu.
“Asbest riski kontrol altına alınabilir”
Yıkım süreçlerinde asbest riskine ilişkin konuşan Ebiri, “Asbest için en doğru yöntem binanın yıkılmaması değildir. Uzman mühendisler ve iş güvenliği ekipleriyle yapılan yıkımlarda maruziyet kontrol altına alınabilir. Ruhsat aşamasında sığınaklar projede yer alıyor ancak sonrasında farklı amaçlarla kullanılıyor. Van’da aktif kullanılan sığınak oranı yaklaşık yüzde 5 civarında,” dedi.
“Binalar periyodik olarak denetlenmeli”
Son olarak çözüm önerilerini paylaşan Ebiri, “Araçlar nasıl düzenli olarak muayene ediliyorsa binalar da 5-7 yılda bir denetlenmeli. Ruhsata uygunluk, kaçak eklentiler ve statik durum düzenli kontrol edilmeli. Biz oda olarak bu sürece katkı vermeye hazırız ancak bunun için destek gerekiyor,” diye konuştu.
“Yapı stoğu kötü, kaçak yapı oranı yüksek”
Yapı stoğuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Oda Yönetim Kurulu Üyesi Mazlum Pala, “2011 depreminden sonra Van’da köklü bir yapısal değişim olmadı. 2018’de yönetmelik güncellendi ama bu yeterli olmadı. Van’da çok sayıda kaçak yapı var ve ağır hasarlı olup yıkılması gereken binalar hâlâ mevcut,” dedi.
Pala, “Van’ın imarı çok kötüyken yapı stoğu ondan daha kötü. Merkezdeki binaların çoğu 2000 yılına ait. 40-50 yıllık yapılarda yaşıyoruz ve beton dayanımı her geçen gün düşüyor,” ifadelerini kullandı.
“Yapı stoğu çalışması tüm kurumlarla yapılmalı”
Oda Saymanı Bayram Akbaş ise sürecin çok kapsamlı olduğuna dikkat çekerek, “Yapı stoğu çalışması tek bir kurumun yapabileceği bir iş değil. Üniversiteler, belediyeler, AFAD ve tüm paydaşlarla birlikte yürütülmeli. Van genelinde yaklaşık 180 bin yapı var ve bu ciddi bir emek gerektiriyor,” dedi.
