Küresel ısınma nedeniyle göç takvimi değişen flamingolar (alı turnalar), artık yılın yaklaşık sekiz ayını Van Gölü Havzası'nda geçiriyor ve bir kısmı kışı bile burada karşılıyor. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yaban Hayvanları Koruma ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürü Prof. Dr. Loğman Aslan, popülasyon artışını İran'daki Urmiye Gölü'nün kurumasına bağladı. Flamingoları "meteoroloji uzmanı" olarak nitelendiren Aslan, küresel ısınma devam ederse Van Gölü'nün üreme alanı olabileceğini belirterek, sulak alanların korunması çağrısında bulundu.
Van Gölü Havzası, Türkiye'deki sulak alanların beşte birini barındıran devasa ekosistem olarak yaban hayatı açısından zenginleşiyor. Flamingoların göç takvimi, küresel ısınmayla tamamen değişti. Eskiden nisan-ekim arası bölgede kalan flamingolar, artık şubat-aralık sonuna kadar kalarak yılın neredeyse sekiz ayını havzada geçiriyor. Bu yoğunluk, özellikle Erçek Gölü kenarında ve Erciş Bendi mevkii çevresinde gözlemlenmektedir.
“Alı turnaların göç takvimi değişti”
Flamingoların göç dinamiklerinde küresel ısınmaya bağlı önemli değişiklikler yaşandığını belirten Aslan, kuşların bölgede kalış süresinin ciddi ölçüde uzadığını ifade etti:
"Geçmişte, on sene öncesinde alı turnalar nisan ayının sonlarına doğru gelmekte ve eylül-ekim aylarına kadar kalmaktaydılar. Ancak küresel ısınmanın etkisiyle bu takvim tamamen değişti. Artık flamingolar şubatın sonu veya martın başlarında bu bölgeye gelmekte ve eskiden eylül-ekim aylarında göç edenler ise aralık sonlarına doğru havzayı terk etmektedir. Bu durum, uzun bir konaklama süresini beraberinde getirdi. Yani, flamingolar artık yılın neredeyse sekiz ayını Van gölü havzasının sulak alanlarında barındırmaktadırlar. Bu yoğunluğu en çok Erçek Gölü kenarında ve Erciş Bendi mevkii çevresinde görmek mümkündür. Flamingoların en yoğun görüldüğü dönemler ise eylül, ekim ve haziran aylarıdır."
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yaban Hayvanları Koruma ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürü Prof. Dr. Loğman Aslan
Popülasyon artışında Urmiye Gölü etkisi
Van Gölü havzasındaki flamingo popülasyonunda son zamanlarda gözlemlenen belirgin artışın nedenini açıklayan Aslan, bu durumun küresel ve bölgesel ekolojik değişimlerle doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti:
"Mevsim değişikliğine bağlı olarak bazı yerlerdeki küresel ısınmadan dolayı Urmiye Gölü’nün tamamen kurumasına ve oradaki üreme sezonunun değişmesine bağlı olarak Van Gölü havzasında flamingo popülasyon sayısında artış görmekteyiz. Burada üreme değil, sadece beslenme amaçlı dururlar. Ancak bir yaban hayvanının en önemli tercihleri gıda ve güvenliktir. Eğer yeterince gıda varsa, kendini güvende hissediyorsa uzun süre boyunca buralarda konaklanır ve bu durum üreme imkânına dönüşebilir."
“Meteoroloji Uzmanı Flamingolar”
Hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte Van Gölü havzasında kışlayan flamingo sayısının arttığını belirten ve flamingoların doğadaki rolünü çarpıcı bir ifadeyle özetleyen Aslan, "Geçmiş yıllardaki tecrübelere dayanarak havanın ısınmasına bağlı olarak çok az sayıda flamingo buradan göç etmedi. Yani kışı da burada geçirdi. Kışın flamingo sayıları her geçen gün artmaktadır. Bu yaban hayvanları aynı zamanda bir meteoroloji uzmanıdır. Havanın nasıl olacağını önceden sezerler ve ona göre yerleşirler. Çok az sayıda kalan flamingolar şubatta başlayıp mart ve nisanda sayıları artarak en sonunda temmuz ve ağustos aylarında bu seviyeye epey yükseldi," dedi.
Küresel ısınmanın devam etmesi halinde Van Gölü havzasının yaban hayatı çeşitliliğini artıracağını ve flamingoların burada da üremeye başlayacağını öngören Aslan, “Eğer küresel ısınma böyle devam ederse Van Gölü havzası yaban hayatı yönünde çeşitliliğini artıracak. Belki de bize büyük fırsatlar sunacak. Flamingolar burada da üremeye başlayacaklar. Son olarak, bu doğal hazinenin korunması için yapılması gerekenleri vurgulamak isterim: Alı turnaların sayısının artmasını istiyorsak sulak alanlarımızı bozmamamız ve sulak alanlardaki güvenliği sağlamamız gerekiyor. Bunlar gürültü olabilir, kirlilik olabilir. Bunları sağladığımız zaman doğal hazineleri gelecek nesillere aktarmış olacağız," şeklinde konuştu.
