Van Muradiye'ye bağlı Uluşar Mahallesi'ndeki Körzüt Kalesi'nde, 2022 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle başlatılan kazılar aralıksız sürüyor. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sabahattin Erdoğan başkanlığında yürütülen çalışmalar, bu yıl Cumhurbaşkanlığı kararıyla "Geleceğe Miras" projesine dahil edildi.
Tonlarca ağırlıktaki taşlarla örülmüş giriş sistemi
Şu ana kadar bazalt taşlarla örülmüş sur duvarları, iki tapınak, çivi yazılı tabletler ve çok sayıda seramik ile sikkenin bulunduğu kazılarda, son olarak kalenin en önemli bölgesi olan sitadele (yukarı şehir) girişi tespit edildi.
Kazı Başkanı Doç. Dr. Sabahattin Erdoğan, keşfedilen giriş yolunun mimari önemini vurguladı:
"Kalenin kuzeydoğu köşesinde yer alan özgün bir giriş yolu tespit ettik. Bu giriş alanı dikdörtgen planlı ve açık avlulu bir yapıya sahip. Yaklaşık 10 metre yüksekliğinde ve 4 metre genişliğindeki surlara entegre edilmiş bu yapı, etkileyici bir mimariye sahip."
Urartu savunma mühendisliği
Doç. Dr. Erdoğan, keşfedilen yapının Urartu savunma mimarisi açısından kritik detaylar barındırdığını belirtti. Surların 9 taş sırasından oluştuğunu ve 'bastiyon' (kule çıkıntısı) ile 'kurtin' (iki kule arası duvar) mimari düzenlerinin uygulandığını kaydetti.
Erdoğan, Urartu giriş mimarisinin temel özelliğinin aksli (dolaylı) geçiş sistemi olduğunu aktardı: "Bu tür girişler, dışarıdan gelen bir saldırının doğrudan değil, dolaylı bir hat üzerinden ilerlemesine neden oluyor. Böylece savunma daha kontrollü şekilde sağlanıyor. Bu da Urartu mühendislerinin yapılara verdiği önemi gösteriyor."
Van Kalesi'nden bile daha büyük taşlar
Körzüt Kalesi surlarında kullanılan işçiliğin büyüklüğüne dikkat çeken Doç. Dr. Erdoğan, surların anıtsal niteliğini ortaya koyan şu karşılaştırmayı yaptı:
"Kullanılan taşların her biri yaklaşık 2 metre boyutunda. Bu ölçekte taşlara başka Urartu kalelerinde rastlamıyoruz. Van Kalesi'nde de büyük taşlar var ancak Körzüt Kalesi'ndeki taşlar onlardan daha büyük. Bu nedenle burada anıtsal bir sur sistemiyle karşı karşıyayız. Bu durum, kalenin askeri ve savunma açısından ne kadar önemli olduğunu açıkça göstermektedir."
Kalenin anıtsal surlarının 8-10 metre yüksekliğinde ve 4 metre genişliğinde olduğunu ifade eden Erdoğan, "Geleceğe Miras" projesi kapsamında kazıların devam edeceğini ve yeni buluntuların kalenin askeri önemini daha da pekiştirdiğini sözlerine ekledi.
