Sarp kayalıklar üzerine kurulu görkemli yapısıyla Van’ın en dikkat çeken tarihî mirasları arasında yer alan Hoşap Kalesi, mimarisi ve stratejik konumuyla bölgenin sembol yapılarından biri olmayı sürdürüyor. Türkiye’de “şato planlı” mimariye sahip tek kale olarak bilinen Hoşap, sürdürülen restorasyon ve ışıklandırma projeleriyle daha da görünür hâle gelirken, UNESCO Dünya Mirası sürecinde de adından söz ettiriyor.
Şato planlı mimarisiyle Türkiye’de eşi yok
Hoşap Kalesi, Avrupa’daki orta çağ şatolarını andıran planıyla Türkiye’de nadir görülen bir mimari kategoride yer alıyor. İç ve dış kale düzeni, kuleleri, avluları, hamamı, mescidi ve diğer yaşam birimleriyle hem savunma hem yerleşim özelliklerini taşıyan yapı, bu yönüyle Anadolu’daki diğer kalelerden ayrışıyor. Kayalık üzerindeki konumu hem savunma avantajı hem de “kartal yuvası” görünümü kazandırıyor.
Restorasyon ve ışıklandırma çalışmaları devam ediyor
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın koordinasyonu ile yürütülen restorasyon çalışmalarında duvar güçlendirmeleri, iç mekân düzenlemeleri ve kaleye erişimi kolaylaştıran çevre düzenlemeleri öne çıkıyor. Son dönemde tamamlanan ışıklandırma projesi ile kale geceleri de etkileyici bir siluete kavuştu. Yaklaşık 3,99 milyon TL bütçeyle yapılan çalışmada güvenlik kameraları da kurularak alanın korunması artırıldı.
UNESCO süreci: Başvuru yapıldı, takip devam ediyor
Yapılan incelemelerde, Hoşap Kalesi’nin UNESCO Dünya Mirası Daimî Listesi’nde yer almadığı, ancak süreçte önemli adımlar atıldığı görülüyor.
Van Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü, 1 Mart 2017’de Hoşap Kalesi’nin UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınması için resmi başvuru yapıldığını duyurmuştu.
Bazı yerel haber kaynaklarında kale “UNESCO Geçici Liste’de” ifadesiyle anılsa da, UNESCO’nun resmî veri tabanında henüz resmi olarak kayıtlı bir geçici liste ilanı görünmüyor. Bu nedenle süreç başvuru aşaması ve değerlendirme safhasında ilerliyor.
Adaylık girişimleri ve koruma çalışmalarının devam etmesi, Hoşap Kalesi’nin uluslararası tanınırlığını artırması beklenen önemli bir kültürel hamle olarak değerlendiriliyor.
Turizm potansiyeli her yıl artıyor
Kaleye yapılan düzenlemeler hem yerli hem de yabancı turistlerin ilgisini artırmış durumda. Bölgedeki otel işletmeleri ve esnaf, ziyaretçi sayısındaki artışın yerel ekonomiye olumlu yansıdığını belirtiyor. Yetkililer, restorasyonun tamamlanmasıyla Hoşap Kalesi’nin Van turizminin ana duraklarından biri hâline geleceğini ifade ediyor.
Bölgenin sembolü: Kartal yuvası görünümü
Sarp kayalıkların üzerinde yükselen kale, ziyaretçilere hem tarihî bir atmosfer hem de olağanüstü bir manzara sunuyor. Kış aylarında karla kaplanan görüntüsü, yazın ise güneş ışığında parlayan taş yapısı, Hoşap Kalesi’ni fotoğraf tutkunları ve tarih meraklıları için vazgeçilmez kılıyor.
