Van Gölü havzasında bulunan Kırk Değirmenler bölgesi, Başbulak kaynağı ve Şamran Kanalı, binlerce yıldır bölge tarımını ve yaşamını besleyen tarihî su yapıları olarak biliniyor. Ancak son dönemde kanalda su akışının kesilmesi, tarihi değirmenlerin yıkılmaya yüz tutması ve bölgedeki su rejiminin bozulmasıyla ilgili kaygılar artıyor.
Kırk Değirmenler ve Şamran Kanalını Koruma ve Yaşatma Derneği ile Van Gölü Aktivistleri, özellikle Edremit çevresinde Şamran Kanalı’nda suyun zaman zaman tamamen kesildiğini ve kanalın sahipsiz bırakıldığını belirtiyor. Dernek, VASKİ ve DSİ 17. Bölge Müdürlüğü’nün su yönetiminde yanlış uygulamalar yürüttüğünü savunarak, suyun bir yandan kaçak hatlara yönlendirildiğini, kış aylarında ise fazla suyun kontrolsüz biçimde kanala bırakılarak altyapı ve tarihi mirasa zarar verildiğini ifade ediyor.
Bu iddialar, İzmir Milletvekili Mustafa Bilici tarafından Meclis gündemine taşındı. Bilici, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi.
Önergede öne çıkan sorular:
Van Gölü havzasını kapsayan güncel bir havza yönetim planı var mı?
Şamran Kanalı’nda su akışının durması ile ilgili Bakanlığa yapılmış resmi şikayet veya inceleme talepleri bulunuyor mu?
Kaçak su kullanımı ve fazla suyun kış aylarında kanala yönlendirilmesi konusunda Bakanlık bir denetim yaptı mı?
Şamran Kanalı ve Kırk Değirmenler’in koruma statüsü nedir? Bu alanlar için ayrılmış bir rehabilitasyon bütçesi var mı?
Bölge için iklim uyum programı veya ekosistem restorasyon planı hazırlanmakta mı?
Van Gölü Aktivistleri ve Kırk Değirmenler Derneği’nin raporları Bakanlık tarafından düzenli olarak değerlendirilmekte mi?
Bilici’den Uyarı
Bilici, bölgenin yalnızca su kaynağı değil, ekolojik ve kültürel bir hafıza alanı olduğuna dikkat çekerek, “Bu su hattı, Van’ın yaşam damarlarından biridir. Susuzluk yalnızca tarımsal üretimi değil, kültürel mirası da yok etmektedir.”dedi.
