Avustralya’daki Sydney Üniversitesi’nden Prof. Emmanuel Stamatakis’in yürüttüğü kapsamlı araştırma, daha uzun yaşamanın anahtarının küçük yaşam tarzı değişikliklerinde saklı olduğunu ortaya koydu.
Daily Mail’e konuşan Stamatakis, her gün yalnızca 15 dakika daha fazla uyumanın bile erken ölüm riskini anlamlı ölçüde düşürebildiğini söyledi.
8 yıl boyunca 60 bin kişiyi takip eden ekip; katılımcıların uyku süresi, günlük egzersiz miktarı ve Beslenme Kalite Puanı (DQS) verilerini inceledi. DQS; sebze, meyve, balık, süt ürünleri, tam tahıl ve bitkisel yağ tüketimi ile işlenmiş et ve rafine gıdaların sınırlandırılmasına göre belirleniyor.
Araştırmaya göre günde yalnızca 5,5 saat uyuyan, 7 dakika egzersiz yapan ve 36 puanla düşük DQS değerine sahip kişilerin erken ölüm riski en yüksek grubu oluşturduğu görüldü.
Küçük değişiklikler bile büyük etki yaratıyor
Uzmanlar, riskleri düşürmek için herkesin hayatına kolaylıkla ekleyebileceği üç küçük adımı öneriyor:
- 15 dakika daha fazla uyku
- Günde 1,6 dakika ek egzersiz
- Günde yarım porsiyon daha fazla sebze (ya da haftada bir porsiyon daha az işlenmiş et)
Bu kombinasyonun, erken ölüm riskini yüzde 10 azalttığı belirtiliyor.
Daha ileri adımlarla sonuç çok daha çarpıcı hale geliyor:
- 75 dakika ek uyku
- 12,5 dakika ek egzersiz
- DQS’de 25 puanlık artış
Bu durumda erken ölüm riski yüzde 50’ye kadar düşebiliyor.
Yemeklerdeki sinsi tehlike: İşlenmiş etler
Çalışmada, yüzme, koşu, tempolu yürüyüş, dans, aerobik, bisiklet ve tenis gibi orta-yoğunluklu aktivitelerin tercih edilmesi öneriliyor. Sebzelerde ise “küçük miktarların bile etkisi büyük” vurgusu yapılıyor: yarım domates, bir kaşık ıspanak ya da birkaç santim salatalık bile fayda sağlıyor.
Öte yandan pastırma, sucuk, sosis, salam gibi işlenmiş etlerin azaltılması ömrü uzatan önemli faktörlerden biri. Bu gıdalar; obezite, kalp hastalıkları, diyabet ve bazı kanser türleriyle ilişkilendiriliyor.
Prof. Stamatakis, önerilerin “yorucu spor programları” değil, toplumun büyük bölümünün günlük yaşama rahatlıkla ekleyebileceği adımlar olduğunu belirterek şunları söyledi: “Bu değişiklikler tek başına mucize yaratmaz ama bir araya geldiklerinde ömrü uzatabilecek erişilebilir yöntemlerdir.”
