Danimarka Meteoroloji Enstitüsü (DMI) tarafından yapılan açıklamaya göre, yaklaşık 5,7 kilometre uzunluğunda ve 4 kilometre genişliğindeki “masa tipi” buzdağı, uzun süre deniz buzlarıyla birlikte hareket ettikten sonra tamamen serbest kalarak yeni bir aşamaya geçti.

Deniz buzundan ayrıldı

DMI Buz Haritalama Uzmanı Hans Henrik Light, dev buzdağının artık deniz buzundan tamamen ayrıldığını belirterek, bu durumun buz kütlesini rüzgar, dalga ve okyanus akıntıları gibi dış etkenlere karşı daha hassas hale getirdiğini ifade etti.

Light, buzdağının bundan sonraki süreçte parçalanarak daha küçük buz kütlelerine ayrılmasının beklendiğini söyledi.

Parçalanması bekleniyor

Uzmanlar, dev buzdağının ilerleyen günlerde doğal süreçler nedeniyle bölünerek daha küçük buzdağlarına dönüşebileceğini belirtiyor.

DMI’ye göre, 3 ila 6 kilometre büyüklüğündeki buzdağları Grönland çevresinde ortalama iki ila üç yılda bir görülüyor. Bu büyüklükteki buz kütleleri, okyanus akıntıları ve hava koşullarına bağlı olarak uzun mesafeler kat edebiliyor.

Siirt Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Fidan ile Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyeleri Doç. Dr. Süleyman Mesut Pınar ve Doç. Dr. Hüseyin Eroğlu tarafından yürütülen “Siirt İlinin Karasal ve İç Su Ekosistemleri Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzlemesi Projesi” kapsamında Herekol Dağı eteklerindeki Kovanağzı köyü kırsalında keşfedilen bitki, 2023 yılında bilim dünyasına tanıtıldı.

Latince kurallara uygun şekilde “gladiolus siirtensis” adı verilen tür, Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) kriterlerine göre yalnızca tek bir yaşam alanına sahip olması nedeniyle “kritik tehlike altında” (CR) kategorisinde yer alıyor.

Prof. Dr. Mehmet Fidan, bitkinin dünyada yalnızca yaklaşık 300 metrekarelik bir alanda görüldüğünü belirterek, bu durumun türü son derece önemli hale getirdiğini söyledi. Fidan, bölgenin izole yapısının biyolojik çeşitlilik açısından büyük zenginlik taşıdığını ifade ederek, ilerleyen süreçte aynı alandan yeni bitki türlerinin de bilim dünyasına kazandırılabileceğini belirtti.

Bitkiye “Siirt kılıç otu” adının, keşfedildiği ilin adına atfen verildiğini aktaran Fidan, türün kültüre alınarak ileride park ve bahçelerde süs bitkisi olarak kullanılma potansiyeline sahip olduğunu söyledi. Bitkinin hem otlanma baskısı altında bulunduğunu hem de çok dar bir alanda yayıldığını vurgulayan Fidan, bu nedenle türün kritik seviyede tehlike altında olduğunu belirtti.

Yaz aylarında yaklaşık 20 gün çiçek açan narin yapılı bitkiye zarar verilmemesi gerektiğini ifade eden Fidan, türün koparılması halinde 699 bin 245 lira idari para cezası uygulandığını hatırlattı. Bitkinin, araçla ulaşımın mümkün olmadığı bir bölgede keşfedildiğini belirten Fidan, bu tür zorlu alanların bilim insanları için yeni keşiflerin başlangıç noktası olduğunu sözlerine ekledi.

İlçedeki bir iş yerinin önünde yavru kuşu fark eden duyarlı yurttaşlar, durumu yetkililere bildirerek hayvanı Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü ekiplerine teslim etti.

Koruma merkezine götürülen ishak kuşu yavrusu, burada bakım ve rehabilitasyon sürecine alındı. Henüz kendi başına beslenemeyen yavru, ekipler tarafından şırıngayla beslenerek hayatta tutuluyor.

Uzmanlar, gelişim sürecini yakından takip ettikleri yavrunun gerekli bakımının tamamlanmasının ardından yeniden doğal yaşam alanına salınacağını belirtti.

Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü yetkilileri, yaban hayvanlarının doğada yaralı ya da yardıma muhtaç halde görülmesi durumunda vatandaşların bilinçsiz müdahalede bulunmak yerine ilgili kurumlara haber vermelerinin büyük önem taşıdığını vurguladı.

Kars'ın Sarıkamış ilçesinde hafta boyunca etkili olan yağışların ardından yüksek rakımlı yayla ve vadiler rengârenk çiçeklerle kaplandı.

Sarıçam ormanlarıyla çevrili ilçeye yaklaşık 5 kilometre uzaklıkta bulunan ve 2 bin 500 metre rakıma sahip Keklik Vadisi ile Hançerli Düzü, doğaseverlerin ilgisini çeken görüntülere sahne oldu.

Hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte açan mor, sarı, beyaz ve kırmızı tonlarındaki çiçekler üzerine konan mavi, kızıl ve farklı renklerdeki kelebekler, bölgeye ayrı bir güzellik kattı.

Yüksek rakımı, zengin bitki örtüsü ve doğal yaşamıyla öne çıkan Sarıkamış, yaz aylarında da doğa fotoğrafçıları ve ziyaretçilerin uğrak noktalarından biri olmaya devam ediyor.

Yağışların ardından canlanan doğa, Kars'ın eşsiz doğal güzelliklerini bir kez daha gözler önüne sererken, Keklik Vadisi ve Hançerli Düzü kartpostallık manzaralarıyla dikkat çekiyor.

Çinli yetkililer, Bavi Tayfunu'nun yarın erken saatlerde yaklaşık 10 milyon nüfuslu Wenzhou kentine ulaşmasının beklendiğini açıkladı.

Tayfuna karşı alınan önlemler kapsamında Zhejiang eyaletinde 500 binden fazla, komşu Fujian eyaletinde ise 100 binden fazla kişi güvenli bölgelere tahliye edildi. Böylece tahliye edilenlerin sayısı 600 bini aştı.

Japonya'nın güneyindeki Sakishima Adaları ile Tayvan'ın kuzeyini etkileyen Bavi Tayfunu'nun daha serin denizler üzerinde ilerledikçe zayıfladığı belirtilirken, taşıdığı yoğun nem nedeniyle etkisini sürdürdüğü ifade edildi. Yetkililer, tayfunun yağış alanının yaklaşık Fransa büyüklüğünde olduğunu bildirdi.

Filipinler'de ise tayfunun etkisiyle güçlenen muson yağışlarının neden olduğu sellerde 17 kişi hayatını kaybetti.

Tayvan yönetimi, tayfun nedeniyle çoğunluğu dağlık bölgelerde yaşayan 14 binden fazla kişiyi tahliye etti. Tayfun doğrudan adayı vurmasa da bazı bölgelerde 1 metreye varan yağış beklentisi nedeniyle önlemler artırıldı.

Tayvan İtfaiyesi, motosiklet ve bisiklet kazaları, dengesini kaybetme ve cisim çarpması gibi nedenlerle 87 kişinin yaralandığını açıkladı.

Olumsuz hava koşulları nedeniyle ülkede 920 uluslararası ve 282 iç hat uçuşu iptal edilirken, Taipei yakınlarındaki Taoyuan Uluslararası Havalimanı'nda uçuşlar durduruldu. Tayvan genelindeki birçok kent ve ilçede "tayfun tatili" ilan edilirken, kamu kurumları ve okullar geçici olarak kapatıldı.

Başkent Taipei'de saatte yaklaşık 100 kilometreye ulaşan rüzgar nedeniyle ağaçlar devrilirken, bazı nehirlerde taşkınlar meydana geldi. Yetkililer, tayfunun etkisinin sürmesi nedeniyle vatandaşlara zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamaları çağrısında bulundu.

18 ton kaçak avlanmış balığa el konuldu

Van ve Bitlis’te göl çevresi ile akarsu yataklarında denetim yapan ekipler, inci kefalinin avlanması, satılması ve taşınmasının önlenmesine yönelik çalışmalarını sürdürdü. Denetimlerde kaçak avcılıkta kullanılan 7 tekne ve şişme bot ile 54 av malzemesi ele geçirildi. Kaçak avlandığı belirlenen 18 ton inci kefaline el konulurken, canlı olarak yakalanan balıklar yeniden göle bırakıldı.

“Denetimlerimizi gece gündüz sürdürüyoruz”

Av yasağının 15 Temmuz’a kadar devam edeceğini belirten Van İl Tarım ve Orman Müdürü Turgay Şişman, “Bu süreçte kolluk kuvvetlerimiz ve paydaş kurumlarımızla denetimlerimizi gece gündüz sahada sürdürüyoruz. 18 ton inci kefali ele geçirdik. Canlı olarak yakaladığımız balıkları yeniden göle bıraktık. Ayrıca 125 kişiye toplam 2 milyon 372 bin lira idari para cezası uyguladık,” dedi.

İnci kefali popülasyonunda artış bekleniyor

Bu yıl yağışların verimli geçtiğini ifade eden Şişman, meteorolojik verilerin de bunu desteklediğini belirterek, “Oldukça verimli bir yağış sezonu geçirdik. Dolayısıyla inci kefalinin de bu yağışlara bağlı olarak verimli bir üreme dönemi geçirdiğini değerlendiriyoruz. Göldeki mevcut popülasyonun bu yıl bir miktar daha artacağını söyleyebiliriz,” ifadelerini kullandı.

Balıkların boyu 23-24 santimetreye ulaştı

Son yıllarda gerçekleştirilen sıkı denetimler ve bilgilendirme çalışmaları sayesinde inci kefalinin boyunda da artış gözlemlediklerini aktaran Şişman, önceki yıllarda ortalama 17-18 santimetre olan balıkların bu yıl 23-24 santimetreye ulaştığını belirtti. Bunun sevindirici bir gelişme olduğunu söyleyen Şişman, “Bu da yaptığımız bilgilendirme çalışmalarının ve basın aracılığıyla yaptığımız uyarıların vatandaşlar tarafından dikkate alındığını, kaçak avcılığın nispeten azaldığını gösteriyor ancak uygulanan idari para cezalarına baktığımızda geçen yılla benzer bir tabloyla karşılaşıyoruz,” diye konuştu.

Canlı yeşil rengi ve çevik yapısıyla dikkat çeken tür, doğal yaşam alanında objektiflere yansıdı. Kayalık ve çalılık alanlarda yaşamını sürdüren doğu yeşil kertenkelesi, insanlardan uzak durması ve kamuflaj yeteneği sayesinde doğada görülmesi zor canlılar arasında yer alıyor.

Türkiye'nin farklı bölgelerinde görülebilen doğu yeşil kertenkelesi, özellikle böceklerle beslenerek ekosistemde doğal dengeye katkı sağlıyor.

Geçitte bulunan kar ve buz birikintileri, sadece doğal güzelliğiyle değil, içinde barındırdığı yaşamla da ilgi çekiyor.

Buz tabakasının içinde yaşam mücadelesi veren çeşitli böcek türleri, makro fotoğraf tekniğiyle görüntülendi.

İnsan gözünün fark etmekte zorlandığı detaylar, yakın plan çekimlerle ortaya çıkarılarak doğanın gizli dünyasını gözler önüne serdi.

Zorlu iklim koşullarına rağmen yaşamını sürdüren böcekler, yüksek rakımlı bölgelerde biyolojik çeşitliliğin devam ettiğini bir kez daha gösterdi.

Buz kristalleri arasında hareket eden canlılar, hem doğa tutkunlarının hem de fotoğrafçıların ilgisini çekti.

İstanbul Valiliği ilçe vererek uyardı: Avrupa Yakası'nın batısına dikkat

İstanbul Valiliği, Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün verilerine dayanarak yaptığı açıklamada, yarın (cumartesi) sabah saatlerinden itibaren akşam saatlerine kadar özellikle kentin batı koridorunda yağışların şiddetini artıracağını belirtti.

Gök gürültülü sağanağın özellikle şu ilçelerde kuvvetli olması bekleniyor: Çatalca, Silivri, Büyükçekmece, Beylikdüzü, Esenyurt, Arnavutköy ve Başakşehir.

Rüzgarın da kuzeyli yönlerden orta, yağış anında ise zaman zaman kuvvetli eseceği tahmin ediliyor. Valilik; ani sel, su baskını, yıldırım düşmesi, küçük çaplı dolu yağışı ve ulaşımda yaşanabilecek aksamalara karşı İstanbulluların dikkatli olmasını istedi.

Trakya bölgesi de yağışın etkisinde

Meteoroloji'nin genel değerlendirmesine göre kuvvetli yağışlar sadece İstanbul ile sınırlı kalmayacak. Yarın sabah saatlerinden itibaren Tekirdağ çevreleri ile Kırklareli'nin güney ilçelerinde de yerel olarak kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak geçişleri görülecek. Bölge sakinlerinin su baskınlarına karşı önlem alması öneriliyor.

Doğu Anadolu'da heyelan ve sel riski: Kars alarmda

Yurdun en doğusunda yer alan Kars ve çevrelerinde ise yağışlar bugün öğle saatleri itibarıyla etkisini göstermeye başlıyor.

Meteoroloji, Kars'taki sağanak geçişlerinin yarın gece saatlerine kadar aralıklarla kuvvetli olacağını öngörüyor. Bölgenin engebeli coğrafi yapısı nedeniyle sadece sel ve su baskını değil; heyelan, yıldırım düşmesi ve yağış anında kuvvetli rüzgar gibi tehlikelere karşı da yerel yönetimlerin ve vatandaşların teyakkuza geçmesi gerektiği bildirildi.

Ağrı Dağı eteklerindeki lav kayalıklarında yaşamını sürdüren ve bilimsel adı Paralaudakia caucasia olan tür, havaların ısınmasıyla birlikte kayalıkların üzerine çıkarak güneşlenirken kayda alındı.

Doğada nadir görülen türler arasında yer alan Kafkas keleri, özellikle kayalık ve zor ulaşılabilen alanlarda yaşamını sürdürüyor.

Kar ve kaynak sularıyla beslenen şelale, özellikle yağışların artmasıyla birlikte daha güçlü bir debiye ulaşarak dikkat çekici bir görünüme kavuştu. Doğal yapısıyla öne çıkan şelale, çevresindeki vadi ve bitki örtüsüyle birlikte görsel bir bütünlük oluşturuyor.

Lavanta bitkileriyle çevrili güzergâhtan geçilerek ulaşılan Çatak Şelalesi, doğal güzelliği ve sakin atmosferiyle bölgeye gelen ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.

Şelale, dron çekimiyle havadan görüntülenerek doğa tutkunlarına farklı bir perspektifle sunuldu.

Araştırmada İstanbul, Ankara ve İzmir'de bulunan 15 meteoroloji istasyonunun 1926-2024 yıllarını kapsayan günlük en yüksek ve en düşük sıcaklık verileri incelendi. Bazı istasyonlarda yaklaşık 100 yıllık meteorolojik kayıtlar analiz edildi.

Araştırma sonuçlarına göre, incelenen 15 istasyonun 11'inde sıcak hava dalgalarının sayısı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttı. Hiçbir istasyonda ise sıcak hava dalgalarında anlamlı bir azalma tespit edilmedi.

İstanbul'daki beş istasyonun tamamında sıcak hava dalgalarının arttığı belirlenirken, en güçlü artış Sarıyer ve Şile'de görüldü. Ankara'da en belirgin artış Polatlı'da kaydedilirken, İzmir'de ise Selçuk ve Bergama öne çıktı. Araştırmada sıcak hava dalgalarının istasyonlara göre her 10 yılda yaklaşık 0,14 ile 0,78 olay arasında arttığı hesaplandı.

Buna karşın soğuk hava dalgalarının büyük bölümünde azalma eğilimi görüldü. İncelenen hiçbir istasyonda soğuk hava dalgalarında anlamlı artış belirlenmezken, en belirgin düşüşler İstanbul'da Kadıköy Rıhtım ve Florya ile İzmir'de Selçuk ve İzmir Bölge istasyonlarında tespit edildi.

Bilim insanları ayrıca incelenen tüm istasyonlarda yıllık ortalama sıcaklıkların da anlamlı şekilde yükseldiğini belirledi. Ortalama sıcaklıklardaki artışın her 10 yılda 0,20 ile 0,50 derece arasında değiştiği, en güçlü ısınmanın ise Selçuk ve Polatlı'da yaşandığı ifade edildi.

Araştırma, sıcak hava dalgalarının artık yalnızca yaz aylarıyla sınırlı kalmadığını, sonbahar aylarında da daha sık görülmeye başladığını ortaya koyarken, soğuk hava dalgalarının ise ağırlıklı olarak kış aylarında yaşandığını gösterdi.

Çalışmayı değerlendiren Araştırma Görevlisi Yiğitalp Kara, elde edilen bulguların iklim değişikliğinin büyük kentlerde etkisini giderek artırdığını gösterdiğini belirtti.

Kara, artan sıcak hava dalgalarının halk sağlığından enerji tüketimine, ulaşımdan tarımsal üretime kadar birçok alanı doğrudan etkilediğini vurgulayarak, kentlerde erken uyarı sistemlerinin kurulması, yeşil alanların artırılması, serinleme merkezlerinin oluşturulması ve iklim dirençli şehir planlamalarının hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.

"Trend Analysis of Heat Waves and Cold Spells in Major Turkish Cities Under Climate Change" başlıklı araştırma, uluslararası hakemli Atmosphere dergisinin klimatoloji bölümünde yayımlandı.

Edinilen bilgiye göre, Kemaliye ilçesine bağlı Taşyolu mevkisinde devriye görevini sürdüren jandarma ekipleri, arazide tek başına dolaşan bir dağ keçisi yavrusunu fark etti.

Ekiplerin çevrede yaptığı kontrollerde anne dağ keçisine ulaşılamayınca yavru koruma altına alınarak jandarma karakoluna götürüldü.

Karakolda bakım ve beslenmesi yapılan dağ keçisi yavrusu, daha sonra Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü ekiplerine teslim edildi.

Yetkililer, doğal yaşamın korunmasına yönelik çalışmalar kapsamında yaban hayvanlarının güvenliğinin sağlanması için benzer durumlarda gerekli müdahalelerin sürdürüldüğünü belirtti.

Artan sıcaklıklar ve erken gelen sıcak hava dalgaları, özellikle Batı, Orta ve Doğu Avrupa’da toprak nemini kritik seviyelere düşürdü. Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC) tarafından yayımlanan MARS raporları, kuraklık ve su stresinin kışlık mahsullerde verim tahminlerini aşağı çektiğini ortaya koydu. Uzmanlar, El Nino etkisiyle birleşen yüksek sıcaklıkların bitkilerin polenleşme sürecini kısalttığını ve kök gelişimini zayıflatarak üretim kapasitesini düşürdüğünü belirtiyor.

Buğday ve mısır üretimi risk altında

Tarımsal üretimde en büyük etki tahıl ürünlerinde görülüyor. Avrupa Birliği verilerine göre bu yıl toplam tahıl üretiminde yüzde 3,2 ile 4 arasında düşüş beklenirken, stratejik öneme sahip yumuşak buğday üretiminde yüzde 6,2’lik gerileme öngörülüyor. Mısır üretiminde ise su kıtlığı nedeniyle ekim alanlarının daraldığı, çiftçilerin ayçiçeği ve soya gibi daha dayanıklı ürünlere yöneldiği bildiriliyor.

Bu değişimle birlikte Avrupa’da ayçiçeği ekim alanlarında yüzde 14,5 artış kaydedildi. Uzmanlar, tarımsal üretimdeki bu dönüşümün gıda arz dengesi üzerinde uzun vadeli etkiler oluşturabileceğine dikkat çekiyor.

Hayvancılıkta ısı stresi verimi düşürüyor

Aşırı sıcaklıklar yalnızca bitkisel üretimi değil hayvancılığı da etkiliyor. Çiftlik hayvanlarında görülen “ısı stresi” nedeniyle yem tüketiminin azalması, süt veriminde düşüşe yol açıyor. Veteriner uzmanlar, özellikle süt ineklerinde verim kaybının belirgin şekilde hissedildiğini aktarıyor.

Gıda fiyatlarında yeni artış riski

Üretimdeki düşüşe paralel olarak artan girdi maliyetleri de tarım sektörünü zor durumda bırakıyor. Gübre ve enerji maliyetlerindeki yükseliş, üretim maliyetlerini artırırken bu durumun doğrudan gıda fiyatlarına yansıma riski taşıdığı belirtiliyor. Uluslararası kuruluşların analizleri, küresel ölçekte gıda fiyatlarında yeni bir yukarı yönlü baskı oluşabileceğine işaret ediyor.

“Her 1 derecelik artış verimi düşürüyor”

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) uzmanları ise aşırı sıcaklıkların tarım-gıda sistemlerinin tamamını etkilediğini vurguluyor. FAO verilerine göre küresel sıcaklıklardaki her 1 derecelik artış, mısır, pirinç, soya ve buğday veriminde yüzde 6’ya varan düşüşe neden oluyor. Uzmanlar, sıcak hava dalgalarının kuraklık ve yangın riskleriyle birleşmesi halinde gıda güvensizliğinin daha da derinleşebileceği uyarısında bulunuyor.

"Omega blokajı bizi koruyor ama temmuzda hava değişiyor"

Avrupa genelinde (Portekiz, İspanya, Fransa, Almanya) sıcaklıkların 40 dereceye yaklaştığını ve Paris gibi serin iklime sahip şehirlerin bile alarmda olduğunu kaydeden Adil Tek, sistemin Türkiye'ye yansımasını şu sözlerle özetledi:

"Paris 40 dereceyi kolay kolay, çok sık gören bir yer değil. Omega blokajının şu anki konumu, Rusya üzerinden sarkan serin hava ve alçak basınç oluğu sayesinde bizim ülkemizde ekstrem yüksek sıcaklıkların oluşmasını engelliyor. Geçen yıl Şırnak'ta 50 derece ile kırılan Türkiye rekoru gibi olağanüstü değerleri bu yaz o kadar sık görmeyeceğiz."

Ancak bu koruyucu duvarın temmuz ayı başı itibarıyla Orta ve Doğu Avrupa'ya doğru kayacağını ifade eden Tek, temmuzun ilk haftasından itibaren Trakya ve Ege Bölgesi'nde (İzmir, Manisa, Aydın, Edirne, Kırklareli) sıcaklıkların aniden yükselerek 40 derecelere ulaşacağı uyarısında bulundu.

İstanbul'da poyraz serinliği uzun soluklu değil

İstanbul'daki mevcut durumu da analiz eden Tek, boğaz koridoru boyunca saatte 20 kilometre hızla esen poyrazın şehri rahatlattığını belirtti. Kartal, Tuzla, Bakırköy ve Beylikdüzü gibi güney ilçelerde termometrelerin 30 dereceyi gösterdiğini, diğer bölgelerin ise 27-28 derece bandında seyrettiğini hatırlatarak, İstanbul için temmuz ve ağustos aylarında öngörülen en yüksek seviyelerin 35-36 dereceler olacağını ve bu dalgalanmaların çok uzun sürmeyeceğini ekledi.

"Yaz bitmeyecek, sonbahara sarkacak"

Bu yılki yaz mevsiminin asıl karakteristiğinin "aşırı kavurucu günler" yerine "süresinin uzaması" olacağını vurgulayan Adil Tek, güncel iklim modellerinin çarpıcı sonuçlarını şu sözlerle paylaştı:

"Sıcakları biz daha çok yazın uzaması şeklinde göreceğiz. Yani eylül ve ekim aylarında 'Bu yaz daha bitmedi' diyeceğiz, öyle gözüküyor. Yaz bitmeyecek, takvimsel olarak sonbahara sarkacak."

Atletizm pisti çevresini yuva yaptılar

Doğal ortamlarının yanı sıra kent yaşamının sakin noktalarına da uyum sağlayan gelengiler, son dönemde Erzurum kent merkezinde bulunan atletizm pistinin çevresindeki yeşil alanları kendilerine mesken tuttu. Toprak zeminde açtıkları derin deliklerden gün boyu girip çıkarken, çevreyi meraklı gözlerle izleyen yer sincapları, hem bölgeden geçen vatandaşların hem de doğa fotoğrafçılarının ilgi odağı haline geldi. Kendilerine has savunma mekanizmalarıyla arka ayaklarının üzerinde dikilerek adeta birer nöbetçi gibi etrafı gözetleyen gelengiler, sevimli ve ürkek görünüşleriyle Erzurum doğasına ayrı bir güzellik katıyor.

DEM Parti Bitlis İl Eşbaşkanı Veysi Dilekçi'nin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamaya göre, etkinliğe belediye eş başkanları, milletvekilleri, Van Barosu, İnsan Hakları Derneği (İHD), Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD), Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV), Ekoloji Derneği temsilcileri ve bölge sakinleri katıldı.

Açıklamada, enerji yatırımlarının çevresel etkileri ve yerel halkın yaşam alanları üzerindeki olası sonuçlarına dikkat çekildi.

DEM Parti tarafından yapılan açıklamada, ekolojik mücadelenin yalnızca çevrenin korunması değil, aynı zamanda yaşam alanları, kültürel değerler ve üretim biçimlerinin savunulması anlamına geldiği vurgulandı.

Parti açıklamasında, enerji üretiminin önemli olduğu belirtilirken, projelerin halkın rızası alınmadan ve doğal yaşamı olumsuz etkileyecek şekilde hayata geçirilmemesi gerektiği ifade edildi.

Yenilenebilir enerji projelerinin de ekolojik dengeyi bozması, tarımsal üretimi olumsuz etkilemesi ve yerel halkın yaşam alanlarını tehdit etmesi durumunda yeniden değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi.

DEM Parti, doğayla uyumlu, yerel halkın söz ve karar sahibi olduğu, toplumsal yararı esas alan enerji politikalarını savunduklarını belirterek, ekolojik yıkıma neden olduğunu düşündükleri projelere karşı mücadeleyi sürdüreceklerini açıkladı.

Açıklamada, Ovakışla'da yükselen itirazın yalnızca bölge halkının değil, yaşam alanlarını korumak isteyen herkesin ortak sesi olduğu ifade edildi.

Zilan Derneği Üyesi ve yazar Şahabettin Demir, jeotermal projelerin bilimsel veriler ışığında ve çevresel etkiler gözetilerek planlanması gerektiğini belirterek, olası yanlış uygulamaların geri dönüşü olmayan zararlar oluşturabileceği uyarısında bulundu.

Bölgenin jeolojik açıdan son derece hassas bir yapıya sahip olduğunu ifade eden Demir, jeotermal çalışmaların aktif fay hatları üzerindeki etkilerinin ayrıntılı şekilde incelenmesi gerektiğini söyledi. Zilan Fayı ile sıcak su kaynakları arasında doğrudan bir ilişki bulunduğunu dile getiren Demir, kontrolsüz sondaj faaliyetlerinin yer altı basıncını etkileyerek doğal su kaynaklarının debisinde azalmaya neden olabileceğini kaydetti.

“Tarımsal Üretim Olumsuz Etkilenebilir”

Jeotermal projelerin yalnızca yer altı sularını değil, yüzey sularını ve tarımsal üretimi de etkileyebileceğini vurgulayan Demir, bölgede sulama amacıyla kullanılan barajın kritik öneme sahip olduğunu söyledi. Olası bir olumsuzluğun on binlerce dönüm tarım arazisini etkileyebileceğini belirten Demir, bunun bölgedeki çiftçiler açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.

“Kirlilik Riski Göz Ardı Edilmemeli”

Sondaj ve inşaat süreçlerinde gerekli önlemlerin alınmaması halinde yüzey ve yer altı sularında kirlilik riski doğabileceğini vurgulayan Demir, tuz, bor ve arsenik gibi minerallerin su kaynaklarına karışmasının ciddi çevresel sorunlara yol açabileceğini ifade etti. Rezervuardan elde edilen akışkanın yeniden yer altına basılmaması durumunda kaynakların uzun vadede sürdürülebilirliğinin tehlikeye gireceğini belirten Demir, sürecin şeffaf ve denetlenebilir şekilde yürütülmesi gerektiğini kaydetti.

“Yaban Hayatı da Risk Altında”

Jeotermal projelerin bölgedeki doğal yaşamı da etkileyebileceğini söyleyen Demir, özellikle su samuru ve inci kefali gibi koruma altındaki türlerin yaşam alanlarının daralabileceğine dikkat çekti.

Toprak yapısında meydana gelebilecek değişimlerin tarımsal verimliliği de düşürebileceğini ifade eden Demir, Zilan Havzası’nın korunmasının yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve toplumsal bir sorumluluk olduğunu vurguladı.

Hava sıcaklıklarının artmasıyla birlikte Soğuksu ve Hamamlı bölgelerindeki doğal yaşam hareketlenirken, çiçekler arasında uçuşan kelebekler bölgeye ayrı bir güzellik kattı.

KuzeyDoğa Derneği Bilim Koordinatörü Emrah Çoban, Sarıkamış'ın farklı yükseltilere sahip zengin bitki örtüsü sayesinde kelebekler için önemli yaşam alanlarından biri olduğunu söyledi.

Çoban, kelebeklerin özellikle mineralli su kaynaklarının çevresinde yoğunlaştığını belirterek, "Kelebekler, mineralli suların kenarlarında renklerini güçlendirip üremeye hazırlanıyor. Orman altı bitkilerinde polen topladıklarını gözlemleyeceğiz." dedi.

Sarıkamış'ın büyük kelebek türleri açısından önemli bir habitat sunduğunu vurgulayan Çoban, doğa gözlemcilerini bölgeye davet etti.

Doğal güzellikleri, sarıçam ormanları ve zengin biyolojik çeşitliliğiyle dikkat çeken Sarıkamış, yaz aylarında fotoğrafçılar ve doğa tutkunlarının uğrak noktaları arasında yer alıyor.

Kentte toprak altındaki yuvalarından çıkan dört tilki yavrusu ile anneleri, Anadolu Ajansı ekibi tarafından görüntülendi.

Genellikle nisan ve mayıs aylarında yavrulayan kızıl tilkiler, toprağı eşerek oluşturdukları yuvalarda yavrularını büyütüyor. İlk avlanma deneyimlerini yuvalarının çevresinde yaşayan yavrular, zamanlarının büyük bölümünü oyun oynayarak geçiriyor.

Kars-Kağızman kara yolu yakınlarındaki bir bölgede görüntülenen tilki ailesinin, çevreden topladıkları yiyecekleri yuvalarına taşıyarak yavrularını beslediği gözlendi.

Yuva önünde oyun oynayan dört yavru tilki ile annelerinin görüntüleri, bölgedeki zengin yaban hayatını bir kez daha gözler önüne serdi.

Avlanma becerileri nedeniyle "kurnaz" ve "uyanık" olarak nitelendirilen kızıl tilkiler, zorlu doğa koşullarında yavrularını hayatta tutabilmek için yoğun çaba harcıyor.

Uzmanlar, yaban hayvanlarının yaşam alanlarının korunmasının ekosistemin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.