Gelirler 645 Milyar Doları Aşarak Küresel Ağırlığı Kanıtladı

Şirketlerin toplam çeyreklik gelirleri yıllık bazda yüzde 25 yükseliş kaydederek 645,8 milyar dolara ulaştı. Geçen yılın aynı döneminde bu tutar toplam 517 milyar dolar seviyesindeydi. Bilançolar genelinde yapay zeka atılımları, bulut teknolojilerindeki büyüme ivmesi ve devasa boyutlardaki altyapı yatırımları en dikkat çeken unsurlar oldu.

Kar büyümesinde Nvidia, toplam karda Alphabet zirvede

• Alphabet: Operasyonel başarılarının yanı sıra yatırımlarından kaynaklı gerçekleşmemiş değerleme kazançlarının etkisiyle 62,6 milyar dolar net kar açıklayarak son çeyreğin en çok kar eden şirketi oldu. Yıllık bazda net karını yüzde 81 artırdı.
• Nvidia: Veri merkezi ve yapay zeka çiplerine yönelik devasa talep rüzgarıyla net karını yüzde 211 oranında artırarak karlılığını en çok yükselten şirket oldu. Şirket, 58,3 milyar dolar net kar bildirdi.
• Diğer Şirketler: Microsoft 31,8 milyar dolar, Amazon 30,3 milyar dolar, Apple 29,6 milyar dolar ve Meta 26,8 milyar dolar net kar açıkladı.
• Tesla: Elektrikli araç pazarındaki sert fiyat baskıları ve rekabetle mücadele eden şirket, 477 milyon dolar net kar ile grubun en gerisinde kalan isim oldu.

Gelir lideri Amazon Web Services desteğiyle Amazon oldu

Gelir tarafında e-ticaret ve bulut bilişim devi Amazon, Amazon Web Services (AWS) tarafındaki hızlanan büyümenin katkısıyla 181,5 milyar dolar gelir elde ederek ilk sırada yer aldı. Amazon'u 111,2 milyar dolarla Apple ve 109,9 milyar dolarla Alphabet takip etti. Microsoft 82,9 milyar dolar, Nvidia 81,6 milyar dolar, Meta 56,3 milyar dolar ve Tesla 22,4 milyar dolar çeyreklik gelir bildirdi.

2026 için yapay zeka ve altyapı yatırım planları öne çıktı

Yatırımcıların bilançolarda en çok önem verdiği başlıklardan biri de geleceğe yönelik sermaye harcamaları (CapEx) planları oldu:

• Meta: Son çeyrekte 20 milyar dolara yakın sermaye harcaması yaptı ve 2026 yılı toplam sermaye harcaması hedefini 125-145 milyar dolar bandına yükseltti.
• Microsoft: 2026 takvim yılında altyapı yatırımları için yaklaşık 190 milyar dolar harcamayı öngördüğünü paylaştı.
• Tesla: Azalan kar marjlarına rağmen Robotaksi ve insansı robot projeleri için donanım ile sunucu yatırımlarına odaklanarak 2026'da 25 milyar dolar sermaye harcaması planladığını duyurdu.
• Amazon ve Alphabet: Bulut altyapısı ve veri merkezleri yatırımlarına on milyarlarca dolar seviyesinde kararlılıkla devam edeceklerini vurguladı.

Muhteşem yedili finansal sonuç tablosu (Milyon dolar / yüzde)

(Not: Tablodaki veriler şirketlerin açıkladığı en son resmi çeyreklik finansal raporlardan derlenmiştir.)

Şirketin yeni abonelik modeline göre Facebook Plus ve Instagram Plus aylık 3,99 dolar, WhatsApp Plus ise aylık 2,99 dolar olacak. Yeni paketlerin küresel ölçekte kullanıma sunulacağı bildirildi.

Meta’nın yeni adımı, şirketin reklam gelirlerinin yanında farklı gelir kaynakları oluşturma stratejisinin parçası olarak değerlendiriliyor. Şirketin ayrıca yapay zeka odaklı yeni abonelik paketlerini de test edeceği aktarıldı. Meta AI için temel paketin 7,99 dolar, premium paketin ise 19,99 dolar olarak planlandığı belirtildi.

Plus aboneliklerinde hangi özellikler olacak?

Facebook Plus ve Instagram Plus abonelikleriyle kullanıcılara hikaye özelliklerinde ek seçenekler, daha gelişmiş istatistikler, profil kişiselleştirme ve bazı görünürlük avantajları sunulacak.

WhatsApp Plus aboneliğinde ise kişiselleştirme özellikleri öne çıkacak. Bu kapsamda uygulama temaları, özel zil sesleri, daha fazla sohbet sabitleme ve premium çıkartmalar gibi özelliklerin kullanıma sunulması bekleniyor.

Meta One paketi de gündemde

Meta’nın uzun vadede abonelik servislerini “Meta One” adı altında daha geniş bir paket yapısına dönüştürmeyi planladığı belirtiliyor. Şirketin özellikle yapay zeka, içerik üreticileri ve işletmelere yönelik farklı abonelik modelleri üzerinde çalıştığı ifade ediliyor.

Söz konusu hamle, Meta’nın artan yapay zeka yatırımları ve yeni gelir kaynakları arayışıyla ilişkilendiriliyor. Abonelik kararının ardından Meta hisselerinde yaklaşık yüzde 3’lük artış yaşandığı bildirildi.

Yay burcunda gerçekleşecek olan Mavi Dolunay’ın, saat 11.45’te en parlak ve en yoğun evresine ulaşacağı belirtiliyor. Bu gök olayı aynı zamanda yılın 13’üncü dolunayı olacak.

Mavi Dolunay nedir?

Mavi Ay, bir takvim ayı içerisinde iki dolunay yaşanması durumunda ikinci dolunaya verilen isimdir. Normal şartlarda dolunay her ay bir kez gerçekleşir. Ancak nadiren aynı ay içinde iki dolunay meydana gelir ve bu olay “Mavi Ay” olarak adlandırılır.

Ay gerçekten mavi mi görünüyor?

Gökbilimcilere göre Ay’ın rengi aslında değişmiyor. Ancak büyük volkanik patlamalar, orman yangınları ve atmosferde oluşan yoğun toz bulutları nedeniyle Ay zaman zaman mavi tonlarda görülebiliyor. “Mavi Ay” ifadesi de buradan geliyor.

Nadir gerçekleşen bu doğa olayı, gökyüzü gözlemcilerine görsel bir şölen sunarken astrolojide de önemli etkiler taşıdığına inanılıyor.

26 Mayıs 2026’da NASA’nın Washington’daki genel merkezinde düzenlenen törende, Ay araçları ve yük taşıma sistemleri için yeni sözleşmeler imzalandı. Törende ayrıca Ay’ın güney kutbu yakınlarında kurulacak üssün üç aşamalı yol haritası kamuoyuyla paylaşıldı.

“Bir sonraki durak Mars”

NASA Yöneticisi Jared Isaacman, projeye ilişkin yaptığı açıklamada Ay Üssü’nün yalnızca bilimsel bir çalışma alanı olmayacağını söyledi.

Isaacman, “Ay Üssü, Amerika’nın ve insanlığın başka bir dünyadaki ilk dış karakolu olacak. Mürettebatlı veya mürettebatsız her görev bir öğrenme fırsatı sunacak. Bilim için, ekonomik ve teknolojik kazanımlar için ve bir sonraki hedefimiz olan Mars’a hazırlanmak için gidiyoruz” dedi.

Üssün temel amaçlarından birinin su ve buz kaynaklarını kullanabilecek sistemler geliştirmek olduğunu belirten Isaacman, Mars görevleri için gerekli deneyimin Ay’da kazanılacağını ifade etti.

Üç aşamalı dev plan

NASA, Ay Üssü projesini üç temel aşamada hayata geçirecek.

1. Aşama: Test ve öğrenme (Günümüz – 2029)

İlk aşamada Ay’ın güney kutbu bölgesinde yoğun robotik görevler gerçekleştirilecek. Bu süreçte 21’i iniş görevi olmak üzere toplam 25 görev planlandı.

Ay yüzeyine araçlar, ekipmanlar ve “Moonfall” adı verilen dört özel dron gönderilecek. Ayrıca yaklaşık 4 tonluk yük taşınacak.

2. Aşama: İlk yerleşim (2029 – 2032)

İkinci aşamada Ay’da ilk yerleşim operasyonları başlayacak. Geniş güneş enerjisi sistemlerinin yanı sıra başlangıç seviyesinde nükleer enerji altyapısı kurulacak.

Bu dönemde 24 yeni iniş görevi yapılacak ve Ay yüzeyine toplam 60 ton yük ulaştırılacak.

3. Aşama: Sürekli insan varlığı (2032 ve sonrası)

2032 sonrasında ise Ay’da sürekli insan yaşamı hedefleniyor. Düzenli ekip değişimleriyle faaliyetlerin kesintisiz sürdürülmesi planlanırken, yarı kalıcı yaşam alanları inşa edilecek.

Ayrıca gelişmiş nükleer enerji sistemleri devreye alınacak ve her yıl yaklaşık 38 tonluk yük taşınacak.

“Ay’da bir şehir kurulacak”

Projenin başmühendisi Nujoor Merence, kurulacak üssün yüzlerce kilometrekarelik bir alanı kapsayacağını belirterek yerleşimin büyük bir şehir büyüklüğüne ulaşacağını söyledi.

Merence, Ay üzerindeki hiçbir noktanın bilimsel çalışmalar, enerji üretimi ve yaşam alanı ihtiyaçlarını tek başına karşılayamadığını ifade ederek şunları söyledi:

“Konutların güneş ışığı alabilmesi için yüksek bölgelerde kurulması gerekiyor. Ancak enerji sistemlerinin radyasyon nedeniyle daha uzak alanlarda bulunması şart. Tüm bu ihtiyaçlar bir araya geldiğinde yerleşim bir şehir gibi geniş bir alana yayılıyor.”

Özel şirketlerle iş birliği

NASA, projeyi hayata geçirmek için çok sayıda özel şirketle anlaşma yaptı.

Blue Origin, Ay’a yük taşıyacak araçların geliştirilmesinde görev alacak. Ay yüzeyinde kullanılacak yeni nesil araçlar için Astrolab ve Lunar Outpost ile anlaşma sağlandı.

İniş sistemlerinin geliştirilmesi görevini ise Firefly Aerospace üstlenecek.

NASA ayrıca, Ay Üssü sürecini dünyayla daha şeffaf paylaşmak amacıyla projeye özel yeni bir internet sitesi açtığını duyurdu.

Okul müdür yardımcısı Mehmet Akif Çelebi, fuarda özellikle geri dönüşümün önemine dikkat çektiklerini belirterek öğrencilerin farklı bölümlerde ürettiği projelerin sergilendiğini söyledi.

Metal, mobilya, bilgisayar teknolojileri, motorlu araçlar ve bilişim bölümlerindeki öğrencilerin atölyelerde hurda malzemeleri işleyerek yeni ürünler ortaya çıkardığını ifade eden Çelebi, “Yaklaşık 1 ton atıktan inci kefali yaptılar. Bunun yanında süs eşyaları, uçak ve gemi gibi birçok farklı ürün de üretildi” dedi.

Fuar kapsamında sergilenen geri dönüşüm temalı çalışmalar ziyaretçilerden tam not alırken, öğrencilerin çevre bilinci ve üretim becerileri de dikkat çekti.

Uzaydaki fizyolojik değişimler dünya sağlığına ışık tutuyor

Konuşmasında uzay tıbbının teknik detaylarına inen Hilmers, mikro yer çekimi ortamında insan vücudunun karşılaştığı fiziksel zorlukları detaylandırdı. Uzay ortamının özellikle kas-iskelet sistemi ve bağışıklık sistemi üzerinde yarattığı etkilerin tıp bilimi için eşsiz araştırma alanları sunduğunu ifade eden Hilmers, bu çalışmaların önemini şu sözlerle anlattı:

"Uzay ortamında karşılaştığımız fizyolojik zorluklar üzerine yürüttüğümüz çalışmalar, yalnızca uzay görevlerine değil, aynı zamanda dünya üzerindeki sağlık uygulamalarına ve tedavi yöntemlerine de büyük katkılar sunmaktadır."

Akademik iş birliği ve gelecek vizyonu

Hepatitis B Free organizasyonunda baş tıbbi sorumlu olarak görev alan Hilmers, akademik çalışmalarını bilimsel merakla sürdürdüğünü belirtti. Programın ardından Haliç Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Enes Eryarsoy ile bir araya gelen Hilmers, yürütülen bilimsel projeler hakkında bilgi alarak gelecekte yapılabilecek akademik iş birliği olanakları üzerine görüş alışverişinde bulundu. Bu buluşma, öğrencilerin uzay tıbbı ve astronotluk gibi alanlarda doğrudan sahadaki bir uzmana soru sorma fırsatı bulmasıyla sona erdi.

Kedi Villası (Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi)’nda gerçekleştirilen çalışmada, İran kedilerinde sık görülen ve böbreklerde kist oluşumuyla kendini gösteren hastalığın Van kedilerinde olup olmadığı incelendi.

Veteriner Fakültesi öğretim üyeleri ve araştırma görevlilerinin yer aldığı çalışmada, 100 Van kedisi ultrasonla detaylı şekilde değerlendirildi. Böbrek yapıları incelenen kedilerde hastalığa dair herhangi bir bulguya rastlanmadı.

Van YYÜ Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cumali Özkan, araştırma ilişkin şunları kaydetti:

“Polikistik böbrek yetmezliği, özellikle böbrek dokusunda çok sayıda kistin oluşmasıyla kendini gösteren genetik bir hastalıktır. Bu hastalık özellikle İran kedilerinde oldukça yaygın görülmektedir. Hatta iki İran kedisinden birinde genetik olarak polikistik böbrek yetmezliği bulunduğu biliniyor. Van'ın hem coğrafi olarak İran'a yakın olması hem de genetik araştırmalarda İran kedileri ile Van kedileri arasında benzerliklerin bulunması nedeniyle bu hastalığın Van kedilerinde olup olmadığı sorusu üzerine böyle bir çalışma gerçekleştirdik. Çalışma sonucunda Van kedilerinde polikistik böbrek yetmezliği hastalığına rastlamadık. Bu tür bilimsel çalışmalarımız devam edecek.”

Van Kedisi Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Abdullah Kaya ise Van kedileriyle ilgili doktora, yüksek lisans ve araştırma makalesi düzeyinde yüzlerce çalışma yapıldığını dile getirdi.

Önceki yıllarda Van kedilerinin sağır olduğunun söylendiğini anlatan Kaya, "Bir doktora çalışmamızda bu konuyu ele aldık ve bunun doğru olmadığını ortaya koyduk. Dünyada da bu konuda yanlış bir anlayış vardı. Halbuki beyaz kediler arasında en az sağır olan Van kedisiydi. Göz renklerine göre değişim durumlarını gösterdik. Gözleri, anatomisi, diğer hayvanlardan farkları, hastalık eğilimleri ve biyokimyasal referans değerleri üzerine birçok çalışma yapıldı. Bir araştırma yaparken referans değerler gerekir. Van kedileriyle ilgili yapılan her araştırma, değerli ve referans niteliğindedir. Bu nedenle farklı disiplinlerde sürekli Van kedileri üzerine araştırmalar yapıyoruz." diye konuştu.

Valencia Üniversitesi araştırmacılarının yaptığı çalışmaya göre, basılı materyallerden okuyan bireylerin anlama ve kavrama düzeyleri dijital ortamda okuyanlara kıyasla ciddi oranda daha yüksek. Araştırmada, 10 saat boyunca basılı kitap okuyan bir öğrencinin metni anlama düzeyinin, dijital ortamda okuyan bir öğrenciye göre 6 ila 8 kat daha fazla olduğu belirlendi.

Araştırmacılar, dijital metinlerde “tarayarak okuma” alışkanlığının yaygın olduğunu, bunun da metnin derinlemesine anlaşılmasını zorlaştırdığını vurguluyor.

İsveç eğitim politikasını gözden geçiriyor

İsveç, okullarda uzun yıllar uygulanan “dijital öncelik” stratejisinin ardından okuma becerilerinde yaşanan düşüş üzerine basılı materyallere yeniden yöneliyor. Bu kapsamda ülke, 2023-2028 döneminde basılı ders kitaplarına 100 milyon avronun üzerinde yatırım yapmayı planlıyor. Ayrıca 2026’dan itibaren okullarda akıllı telefonların yasaklanması hedefleniyor.

Okuma beyni nasıl etkiliyor?

California Üniversitesi’nde eğitsel nörobilim alanında çalışmalar yapan Rebecca Gotlieb, okumanın beynin birçok bölgesini aynı anda çalıştıran karmaşık bir süreç olduğunu belirtiyor. Görme, işitme ve dil merkezlerinin birlikte çalıştığı bu süreçte, beynin iki yarımküresi de aktif rol oynuyor.

Gotlieb’e göre, özellikle edebi metinler okuyucuyu farklı dünyalara taşıyarak daha geniş bir düşünme kapasitesi kazandırıyor.

Kağıt daha kalıcı öğrenme sağlıyor

Uzmanlar, ekrandan okumanın çoğu zaman hızlı ve yüzeysel bir tüketim alışkanlığına dönüştüğünü belirtiyor. Sürekli kaydırma ve dikkat dağıtıcı unsurlar, metinle kurulan bağı zayıflatıyor. Kağıt üzerinde okumanın ise daha yavaş ve dikkatli gerçekleştiği, bu durumun öğrenilen bilgilerin hafızada daha uzun süre kalmasına katkı sağladığı ifade ediliyor.

Tecer, yaptığı açıklamada su kaynaklarının etkin ve sürdürülebilir kullanımının artık bir tercih değil, zorunluluk olduğunu vurgulayarak, “Küresel iklim değişikliğiyle birlikte su kaynakları üzerindeki baskılar artmış durumda” dedi.

Su stresi uyarısı

Türkiye’nin su stresi yaşayan ülkeler arasında yer aldığını ifade eden Tecer, mevcut kaynakların dikkatli kullanılması gerektiğini belirtti. Yerüstü ve yeraltı su kaynaklarının bazı bölgelerde yetersiz kaldığını söyleyen Tecer, bu durumun yeni çözümleri gündeme getirdiğini dile getirdi.

“Ülkemiz su stresi yaşayan bir ülke. Dolayısıyla tüm yerüstü ve yeraltı su kaynaklarımızı etkin bir şekilde kullanmamız gerekiyor. Bu net. Bunun iyi anlaşılması lazım.”

Sanayi için alternatif: Deniz suyu

Tecer, özellikle sanayi sektöründe alternatif su kaynaklarının değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, deniz suyunun arıtılarak kullanılmasının önemine dikkat çekti:

“Bazı bölgelerimizde yerüstü ve yeraltı su kaynaklarımızın yetersiz olduğunu görüyoruz. Bu durumda en azından sanayi amaçlı kullanımda deniz suyundan istifade etmenin zamanı geldi.”

Türkiye’nin kapasitesi var

Dünyada su sıkıntısı yaşayan birçok ülkenin deniz suyunu arıtarak kullandığını hatırlatan Tecer, Türkiye’nin de bu alanda gerekli altyapı ve teknolojiye sahip olduğunu ifade etti.

“Denizlerden suyun arıtılarak tekrar kullanılabilmesi mümkün. İleri teknoloji gerekiyor. Bunun için Türkiye'nin altyapısı hazır, teknolojisi var. Yetişmiş insan gücü de mevcut. Dolayısıyla denizlerden su temin edip geri kazanım yoluyla proseslerde kullanmayı artık Türkiye’nin gündemine almak gerekiyor. Bunu göz ardı etmemeliyiz.”

İnsan geniyle %80 benzerlik

Rektör Prof. Dr. İlhami Gülçin’in katılımıyla açılan laboratuvarda, zebra balıklarının deneylerde kullanılmasının temel nedeni şaşırtıcı genetik benzerlikleri. Zebra balıkları, genel olarak insanla %70, hastalık genleri söz konusu olduğunda ise %80 oranında benzerlik gösteriyor. Sadece 3 ayda yetişebilen bu canlılar, hızlı gelişim süreçleri sayesinde bilimsel araştırmalarda büyük bir zaman avantajı sağlıyor.

Parkinson ve alzheimer takipte

Laboratuvarda 7 gün 24 saat takip edilen balıklar üzerinde; özellikle nörolojik hastalıklar ve kanser araştırmaları yürütülüyor. Dr. Ünsal Veli Üstündağ, etik kurallar çerçevesinde yapılan çalışmaları şu sözlerle özetledi:

"İnsanlarda yapamadığımız girişimsel çalışmaları zebra balıkları üzerinde gerçekleştiriyoruz. Özellikle Parkinson, Alzheimer ve epilepsi gibi önemli hastalıklar üzerinde davranış analizleri yapabiliyoruz."

İlaç geliştirmede yeni dönem

Dr. Fümet Duygu Üstündağ ise kurulan bu altyapının temel bilim bulgularını klinik uygulamalara, yani tedaviye dönüştürmeyi hedeflediğini belirtti. Zebra balıklarının şeffaf yapıları sayesinde gözleme uygun olması, ilaç geliştirme süreçlerinde ve kanser araştırmalarında disiplinler arası projelere zemin hazırlayacak. Bölgedeki bilimsel potansiyeli güçlendiren bu laboratuvar, Türkiye'deki sayılı merkezlerden biri olma özelliğini taşıyor.

Bugün Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen törenle birlikte Türkiye’nin 5G’ye geçişi resmen ilan ediyor. Yetkilendirme süreci kapsamında hizmetin iki yıl içinde ülke genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.

5G teknolojisi, mevcut 4,5G altyapısına kıyasla çok daha yüksek veri hızları ve milisaniyeler seviyesinde düşük gecikme sunacak. Aynı anda çok daha fazla cihazın bağlanabilmesine imkan tanıyan sistemin; sağlık, sanayi, ulaşım, eğitim ve tarım gibi birçok alanda dönüşüm sağlaması bekleniyor.

5G teknolojisi nedir?

5G, yani beşinci nesil mobil iletişim teknolojisi, önceki nesillere göre çok daha yüksek hız, düşük gecikme süresi ve aynı anda daha fazla cihazın bağlanabilmesi gibi avantajlar sunan yeni nesil bir altyapıdır. 4,5G’nin gelişmiş bir versiyonu olarak görülen bu teknoloji, sadece internet hızını artırmakla kalmayıp birçok sektörde köklü değişimlerin önünü açıyor.

5G teknolojisinin temel özellikleri

5G’nin en dikkat çeken özelliği yüksek veri hızıdır. Teorik olarak saniyede gigabit seviyesinde veri aktarımı mümkün hale gelirken, bu hız 4,5G’ye kıyasla yaklaşık 10 kat artış anlamına geliyor. Bunun yanında gecikme süresi milisaniyeler seviyesine düşüyor. Bu da özellikle anlık veri gerektiren uygulamalar için büyük avantaj sağlıyor.

Ayrıca 5G, aynı anda çok daha fazla cihazın bağlantı kurmasına imkan tanıyor. Bu özellik, özellikle büyük şehirlerde ve yoğun veri trafiğinin olduğu alanlarda kesintisiz iletişim sağlanmasına katkı sunuyor.

5G ile hayatımızda neler değişecek?

5G teknolojisi yalnızca mobil interneti hızlandırmakla kalmayacak, birçok alanda dönüşüm yaratacak. Sağlık sektöründe uzaktan ameliyatlar ve anlık hasta takibi mümkün hale gelirken, ulaşımda otonom araçlar ve akıllı trafik sistemleri yaygınlaşabilecek.

Sanayi alanında ise “Endüstri 4.0” kapsamında fabrikalar daha akıllı hale gelecek, makineler ve robotlar anlık veriyle daha verimli çalışacak. Tarımda sensörler aracılığıyla verimlilik artırılırken, eğitimde uzaktan ve interaktif öğrenme deneyimleri gelişecek.

Akıllı şehirlerin temeli: 5G

5G, “Nesnelerin İnterneti (IoT)” için kritik bir altyapı sunuyor. Trafik ışıkları, güvenlik sistemleri, enerji hatları ve şehir altyapısı birbirine bağlanarak daha verimli ve sürdürülebilir şehirler oluşturulabilecek. Akıllı şehir uygulamaları sayesinde enerji tasarrufu sağlanırken, şehir yönetimi daha hızlı ve etkin hale gelecek.

5G kullanmak için neler gerekiyor?

5G teknolojisinden faydalanabilmek için öncelikle 5G uyumlu bir cihaz gerekiyor. Bunun yanı sıra operatörlerin sunduğu 5G hizmetine erişim ve uygun altyapı da önemli. Türkiye’de ise milyonlarca cihazın 5G uyumlu olduğu belirtilirken, bu sayının teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte hızla artması bekleniyor.

5G’nin ekonomiye katkısı

5G teknolojisinin, ülkelerin ekonomik büyümesine doğrudan katkı sağlaması bekleniyor. Daha hızlı veri akışı sayesinde üretim süreçleri hızlanırken, yeni iş alanları ve dijital hizmetler ortaya çıkacak.

Güvenlik ve 5G

5G’nin yaygınlaşmasıyla birlikte siber güvenlik de daha önemli hale geliyor. Daha fazla cihazın ağa bağlanması, veri güvenliği ve gizlilik konularında yeni önlemler alınmasını gerektiriyor. Bu nedenle hem operatörler hem de kullanıcılar için güvenlik önlemleri kritik önem taşıyor.

5G’nin geleceği

5G teknolojisi, gelecekte artırılmış gerçeklik (AR), sanal gerçeklik (VR), yapay zeka ve büyük veri uygulamalarıyla daha da entegre hale gelecek. Bu da dijital dünyada yeni bir çağın kapılarını aralayacak.

Akıllı depolama yönetimi ile yer açın

Cihaz hafızasında büyük yer kaplayan medya dosyaları için geliştirilen yeni araç, kullanıcıların işini oldukça kolaylaştıracak. Artık tüm sohbet geçmişini silmek yerine, sadece ilgili görüşmedeki yüksek boyutlu video ve fotoğraflar tespit edilerek temizlenebilecek. Bu sayede önemli yazılı mesajlar korunurken, depolama alanı pratik bir şekilde boşaltılabilecek.

iOS için tek telefondan çift hesap müjdesi

Android kullanıcılarının bir süredir sahip olduğu "tek cihazda çift hesap" özelliği nihayet iOS ekosistemine de dahil edildi. İş ve kişisel hesaplarını ayırmak isteyen kullanıcılar, artık ikinci bir telefona ihtiyaç duymadan her iki hesabı da tek bir iPhone üzerinden yönetebilecek. Ayrıca iOS ve Android arasındaki sohbet taşıma işlemleri de bu güncellemeyle çok daha uyumlu ve sorunsuz hale getirildi.

Meta AI ile fotoğraf düzenleme ve akıllı asistan

Yapay zekâ (Meta AI) entegrasyonu, sohbet ekranını adeta minik bir fotoğraf stüdyosuna çeviriyor. Kullanıcılar, göndermek istedikleri fotoğraflardaki istenmeyen nesneleri silebilecek veya arka planı uygulama içinden doğrudan değiştirebilecek. Bunun yanı sıra, yazışma akışına göre anlık çıkartma önerileri sunan ve mesajlara uygun yanıt alternatifleri üreten yapay zekâ destekli yazım asistanı da kullanıcıların beğenisine sunuldu.

Özellikle bazı kodlar kullanılarak telefonun dinlenip dinlenmediğinin anlaşılabileceği yönündeki iddialar, gerçeği yansıtmıyor. Örneğin “#31#3111” gibi kombinasyonların herhangi bir güvenlik testi yaptığına dair bilimsel ya da teknik bir kanıt bulunmuyor.

Uzmanlara göre telefonların izinsiz dinlenmesi genellikle iki temel yöntemle gerçekleşebilir: zararlı yazılımlar ve yasal dinleme süreçleri.

Casus yazılımlar en yaygın risklerden biri

Telefonlara yüklenen casus yazılımlar, kullanıcı fark etmeden veri toplayabilir ve cihazı izleyebilir. Bu tür yazılımlar bazen kendilerini gizleyerek tespit edilmelerini zorlaştırır. Ancak bazı durumlarda dolaylı ipuçları ortaya çıkabilir.

Örneğin, kullanıcı bilgisi dışında gönderilmiş SMS kayıtları ya da bilinmeyen numaralara yapılan veri aktarımı, şüphe uyandırabilir. Bu nedenle operatör üzerinden alınan detaylı fatura dökümleri incelenerek, cihazdan habersiz işlem yapılıp yapılmadığı kontrol edilebilir.

Şebeke üzerinden dinleme tespiti mümkün değil

Telefonların dinlenmesinin bir diğer yolu ise şebeke üzerinden gerçekleştirilen yasal dinlemelerdir. Bu tür işlemler genellikle resmi izin ve mahkeme kararı gerektirir.

Bu noktada sıkça dile getirilen “telefon ısınıyorsa dinleniyor”, “konuşmada yankı varsa takip ediliyor” gibi iddialar ise teknik olarak güvenilir kabul edilmiyor. Uzmanlar, bu tür belirtilerin çoğunlukla cihaz performansı veya şebeke sorunlarından kaynaklandığını belirtiyor.

Dikkatli kullanım en etkili önlem

Uzmanlar, kullanıcıların bilinmeyen uygulamaları yüklememesi, cihaz güvenliğini güncel tutması ve şüpheli durumlarda operatör kayıtlarını kontrol etmesinin önemli olduğuna dikkat çekiyor.

Sonuç olarak, telefon dinlenmesi konusu çoğu zaman abartılı ya da yanlış bilgilerle gündeme gelse de, dijital güvenlik konusunda bilinçli olmak her zamankinden daha büyük önem taşıyor.

Bilim insanlarına göre evren, yaklaşık 13,8 milyar yıl önce gerçekleşen Büyük Patlama ile oluştu. Bu olayın ardından sürekli genişleyen evren, zamanla galaksileri, yıldızları ve gezegenleri meydana getirdi. Günümüzde de bu genişleme süreci devam ediyor.

Uzmanlar, evrenin bu genişleme hareketinin gelecekte nasıl bir sonuç doğuracağına bağlı olarak farklı son senaryoları üzerinde duruyor.

Büyük Donma: Soğuk ve karanlık bir son

En çok kabul gören senaryolardan biri “Büyük Donma” olarak biliniyor. Bu görüşe göre evren genişlemeye devam ettikçe, galaksiler birbirinden uzaklaşacak ve zamanla yeni yıldız oluşumu duracak. Mevcut yıldızlar da ömrünü tamamladığında, evren giderek karanlık ve soğuk bir hale bürünecek. Uzun vadede ise tüm enerji dengelenecek ve evren neredeyse tamamen hareketsiz bir noktaya ulaşacak.

Büyük Yırtılma: Her şey parçalanabilir

Bir diğer senaryo ise çok daha dramatik bir sonu işaret ediyor. “Büyük Yırtılma” olarak adlandırılan bu teoriye göre, evrenin genişlemesine neden olan gizemli karanlık enerji zamanla daha baskın hale gelebilir. Bu durumda genişleme öylesine hızlanır ki, önce galaksiler, ardından yıldızlar ve gezegenler, en sonunda ise atomlar bile birbirinden kopabilir.

Büyük Çöküş: Evren yeniden içine kapanabilir

Üçüncü ihtimal ise evrenin genişlemesinin bir noktada durup tersine dönmesi. Bu senaryoda yerçekimi baskın hale gelir ve evren yeniden tek bir noktaya doğru çökmeye başlar. “Büyük Çöküş” olarak bilinen bu süreç, bazı teorilere göre yeni bir Büyük Patlama’nın da başlangıcı olabilir. Bu görüş, evrenin döngüsel bir yapıya sahip olabileceğini öne sürüyor.

Zaman ölçeği akıl almaz boyutta

Bilim insanları bu senaryolardan hangisinin gerçekleşeceği konusunda net bir sonuca ulaşmış değil. Ancak ortak görüş, bu olası sonların insanlık açısından akıl almaz derecede uzak bir gelecekte gerçekleşeceği yönünde. Tahminler, evrenin sonunun trilyonlarca yıl sonrasına uzanabileceğini gösteriyor.

Öte yandan Dünya’nın bu süreci görmesi pek mümkün değil. Çünkü Güneş’in milyarlarca yıl içinde dev bir yıldıza dönüşerek gezegenimizi yaşanmaz hale getireceği öngörülüyor.

Tüm bu teoriler, evren hakkında hâlâ çok az şey bildiğimizi ortaya koyarken, bilim insanları araştırmalarını sürdürerek bu büyük bilinmezliğe yanıt aramaya devam ediyor.

"Hayaller projeye dönüşüyor"

Etkinliğin açılışında konuşan Van İŞGEM Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Gedik, organizasyonun sadece bir yarışma değil, Türkiye'nin gelecekteki bilim insanlarını yetiştirecek stratejik bir platform olduğunu vurguladı. Gedik, şunları kaydetti:

"Bu etkinlik; uzay teknolojileri, uydu sistemleri ve astrofizik gibi alanlarda yenilikçi fikirlerin geliştirilmesine imkan tanıyor. Gençlerimizin araştırma ve takım çalışması becerilerini geliştirirken, ortaya çıkan fikirlerin sürdürülebilir bir katma değere dönüşmesini hedefliyoruz."

29 ilde eş zamanlı uzay mesaisi

Türkiye genelinde geniş çaplı bir farkındalık yaratmayı hedefleyen "Astro Hackathon", Van'da Van YYÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Aydın Görmez, çok sayıda akademisyen ve öğrencinin katılımıyla start aldı. Katılımcılar, etkinlik süresince mentorlar eşliğinde projelerini geliştirerek Türkiye'nin uzay vizyonuna katkı sunacak.

Uydu radar verileri (InSAR) ve jeodezik ölçümlerle yapılan analizlerde, Ankara’nın doğusunda kalan bölgenin kuzeye, batısında kalan kısmın ise güneye doğru hareket ettiği belirlendi. Araştırmada ayrıca Antalya ile Karadeniz Ereğli arasında uzanan bir “sıfır hattı” ve bu hattın çevresinde gerinim bölgesi oluştuğu tespit edildi.

Bilim insanları bu yeni yapıyı “Orta Anadolu Geçiş Zonu” olarak adlandırırken, söz konusu bulgular uluslararası bilimsel bir dergide yayımlandı.

Çalışmayı yürüten akademisyenlerden Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, bu hattın doğusunun yukarı, batısının ise aşağı yönlü hareket ettiğini belirterek, bu durumun bölgede gerinim oluşturduğunu ifade etti. Kutoğlu, bu gerilimin uzun jeolojik süreçlerde büyük sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Araştırmaya göre, milyonlarca yıl sürecek hareketler sonucunda Anadolu’nun ortadan ikiye ayrılması ihtimali bulunuyor. Aynı zamanda bu gerinimin birikmesiyle ilerleyen süreçte büyük depremlerin meydana gelebileceği de vurgulanıyor.

"Yaptığımız yayında buna, 'Orta Anadolu Geçiş Zonu' adını verdik. Bu zon etrafında geçmiş yıllarda irili ufaklı depremler meydana gelmiş. Bu da bu hattın varlığını doğrular nitelikte. Bu durum bize şunu gösteriyor. Bu gerinim devam ettiği sürece Ankara'nın doğusunda kalan kısım yukarıya, batısında kalan kısmı aşağıya devam edecek. Milyonlarca yıllık bir süreç içerisinde bu miktar kilometrelere ulaşabilir ve neticesinde Anadolu'nun ortadan ikiye ayrılması söz konusu olabilir."

Öte yandan, Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu bu hareketlerin Doğu Anadolu Fay Hattı’nın bugünkü şeklini almasında önemli rol oynadığı belirtilirken, Afrika ve Arap levhaları arasındaki hız farkının da bu süreci tetiklediği ifade ediyor.

Uzmanlar, söz konusu bulguların kısa vadeli bir tehlikeye işaret etmediğini ancak Türkiye’nin aktif tektonik yapısının anlaşılması açısından kritik öneme sahip olduğunu belirtiyor.

Kan Grupları ve Özellikleri Nelerdir?

Davranışlar, mizaç, karakter yapısı, fiziksel özellikler kan grubundan etkilenir. Bu konuyu daha iyi anlayabilmek için, önce kan gruplarıyla ilgili kısaca bilgi edinmenizde yarar vardır:

0 Kan Grubu:

Bu gruba mensup kişilerde özgüvenin yüksek olduğuna inanılır. Onların; dayanıklı, cesur, iyimser bir karaktere sahip olduğu, insanlarla çabuk kaynaştığı düşünülür.

A Kan Grubu:

Bu gruptakilerin uyumlu bir kişilik yapısı bulunduğundan söz edilir. Meraklı ve araştırmacı bir kişiliğe sahip oldukları söylenen A kan grubu kişilerin öne çıkan özelliği paylaşımcılık ve duyarlılıktır.

B Kan Grubu:

Kan grubuna göre karakter analizi yapan uzmanlar, B grubundaki insanların daha az kararlılık gösteren bir yapıda olduğunu savunur. Onlara göre bu kişiler düzenli ve sistemli olma konusunda yeteneklidirler. Otoriter, empati duygusu gelişmiş insanlardır.

AB Kan Grubu:

Dengeli B grubu ile hassas ve sinirli A grubunun bir karmasıdır. Bu yüzden karmaşık bir karakterleri vardır. Bir yandan tutarsız ve kaprisli, diğer taraftan mantıklı düşünen bir yapıları mevcuttur.

Kan Grubuna Göre Doğal Taşlar Nasıl Seçilir?

Bu sorunun cevabını bulmaya çalışırken bedensel ve ruhsal özelliklerinizi bir bütün olarak değerlendirin. Hangi yönlerinizi güçlendirmek istiyorsanız, hangi rahatsızlıklara yatkınlığınız daha fazlaysa o doğrultuda bir taş tercihi yapın.

Örneğin; bazı taşların bağışıklığa iyi geldiği bilinir. Eğer bağışıklık sisteminden yana birtakım problemleriniz varsa ona göre bir taş seçiminde bulunmalısınız.

Peki öyleyse, kan grubuna göre doğal taşlar nasıl seçilir? Hemen bakalım:

0 Kan Grubuyla Uyumlu Doğal Taşlar:

Araştırmalar, 0 kan grubundaki insanların dinamik ve hareketli bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir. Bu insanlar arkadaş canlısı olarak bilinir.

Mineral uzmanlarının ortak görüşüne göre, sıfır kan grubu doğal taşları şöyledir:

“Lal taşı, Yakut, Zümrüt, Yeşim, Jasper, Mavi safir, Peridot, Akuamarin, Sitrin, Kristal kuvars, Akik.”

A Kan Grubuyla Uyumlu Doğal Taşlar:

Zihinsel ve fiziksel sıkıntıları gidermede etkili olduğu düşünülen bu taşlar, A grubu için de zengin bir çeşitlilik sunar.

Yapılan çalışmalara, bu kanı taşıyan insanların genelde herkesle iyi geçinen, çevresi tarafından sevilen bir kişilik olduğunu ortaya koymuştur.

Uzmanlar, A kan grubu doğal taşları olarak şunları bildirmektedir:

“Jasper, Opal, Zümrüt, Safir, Turkuaz, Sitrin, Mavi safir, Peridot.”

B Kan Grubuyla Uyumlu Doğal Taşlar:

Bu kişiler çoğunlukla etrafındakiler tarafından kıskanılır ve negatif enerji baskısına maruz kalır. Enerji seviyenizi korumak istiyorsanız, B kan grubu doğal taşları olarak şunları kullanabilirsiniz:

“Oniks, Yeşim, Hematit, Lal taşı, Kaplan gözü, Selenit, Lav taşı, Yakut, Yeşim, Siyah turmalin.”

AB Kan Grubuyla Uyumlu Doğal Taşlar:

Bunlar arasında ise şunların ön plana çıktığı söylenebilir:

“Akuamarin, Anyolit taşı, Elmas, Zümrüt, Kristal Kuvars, Sitrin, Aventurin.”

Kan Grubuna Göre Doğal Taşlar Nasıl Kullanılır?

Bunun için taşınızı ham kütle veya dizi taş formunda satın alarak üzerinizde bulundurabilirsiniz. Ayrıca; küpe, yüzük, kolye veya farklı bir aksesuar olarak da kullanmayı tercih edebilirsiniz.

Öte yandan doğal taşlar dekoratif aksesuarlar hâlinde de bulunabilir. Onları evinizin veya ofisinizin belli noktalarına yerleştirerek enerjilerinden yararlanabilirsiniz.

Diğer bir alternatif; çeşitli ritüeller, yoga ve meditasyon seanslarıdır. Kan grubuna göre doğal taş kullanımı sırasında içinizden belli niyetler tutmanız, amaçlarınıza odaklanmanız etkilerini hızlandırabilir.

Kan Grubuna Göre Doğal Taşlar Hakkında Genel Değerlendirme

Daha kaliteli, aktif ve sağlıklı bir hayata kavuşmak istiyorsanız, kan grubuna göre doğal taşlar konusunu önemsemelisiniz. Tercih kriterleriniz arasında kan grubunuza yer vererek, hastalıklarınıza şifalı ve ruhunuzu dengeleyici doğal taşlar edinebilirsiniz.

Öyleyse ihtiyaçlarınıza yönelik tüm alternatifleri bulmak adına geniş ürün yelpazemizi inceleyebilirsiniz. Burçlara ve çakralara göre taşlara yer veren mağazamız, ayrıca kan grubuna göre doğal taş seçimi için doğru adrestir.

Uzmanlara göre unutkanlık, günlük yaşamı etkilemediği sürece ciddi bir sorun olarak görülmese de; iş, sosyal hayat ve rutinlerde aksamalara yol açtığında mutlaka değerlendirilmesi gerekiyor.

İşte unutkanlığın başlıca nedenleri

1. Erken emeklilik

Zihinsel aktivitenin azalması, beynin işleme hızını düşürerek hafızayı zayıflatabiliyor.

2. Kafa travmaları

Tekrarlayan darbeler, ilerleyen yaşlarda demans riskini artırabiliyor.

3. Akıllı telefon kullanımı

Bilgilerin dijital ortamlara bırakılması, hafızanın aktif kullanılmasını azaltıyor.

4. Hava kirliliği

Araştırmalar, kirli havanın beyin sağlığını olumsuz etkileyebileceğini ortaya koyuyor.

5. Yalnızlık

Sosyal etkileşimin azalması, beyin hücreleri arasındaki iletişimi zayıflatıyor.

6. B12 vitamini eksikliği

Sinir sistemi için kritik olan B12 eksikliği unutkanlığa yol açabiliyor.

7. İşitme kaybı

İşitme sorunları, bilişsel gerilemeyi hızlandırabiliyor.

8. D vitamini eksikliği

Düşük D vitamini seviyeleri, demans ve Alzheimer riskini artırabiliyor.

9. Depresyon

Uzun süre tedavi edilmeyen depresyon, beyin fonksiyonlarını olumsuz etkiliyor.

10. Stres ve yoğun yaşam temposu

Sürekli stres altında olmak, odaklanmayı ve hatırlamayı zorlaştırıyor.

Uzmanlardan uyarı

Uzmanlar, unutkanlığı önlemek için zihinsel olarak aktif kalmanın, düzenli uyku, sağlıklı beslenme ve sosyal yaşamın büyük önem taşıdığını belirtiyor. Ayrıca hafıza sorunlarının ilerlemesi durumunda mutlaka bir uzmana başvurulması gerektiği ifade ediliyor.

Horozlar ve çanlar ilk “alarm”dı

Tarihte en yaygın uyanma yöntemlerinden biri hayvan sesleriydi. Özellikle horozların sabah ötüşü, günün başladığını haber veren doğal bir alarm görevi görüyordu. Bunun yanı sıra kilise çanları da özellikle Avrupa’da yaşamı düzenleyen önemli bir zaman işaretiydi.

Mum ve su saatleri kullanıldı

İnsanlar zamanla daha yaratıcı yöntemler geliştirdi. Antik dönemlerde kullanılan mum saatleri, belirli aralıklarla metal parçaları düşürerek ses çıkarıyor ve insanları uyandırıyordu. Benzer şekilde su saatleri de doldukça ses çıkaran sistemlerle alarm görevi görüyordu.

“Uyandırıcı” mesleği vardı

Sanayi Devrimi ile birlikte zamanında uyanmak daha kritik hale gelince, “uyandırıcı” adı verilen bir meslek ortaya çıktı. Bu kişiler sabah erken saatlerde sokak sokak dolaşarak insanların pencerelerine vuruyor, kapılarını çalıyor ya da borularla bezelye atarak onları uyandırıyordu.

Bu meslek özellikle İngiltere’de yaygındı ve insanlar, kendilerini uyandırmaları için bu kişilere ücret ödüyordu. Uyandırıcılar, müşteri uyanana kadar görev yerinden ayrılmıyordu.

Ramazan davulcuları da benzer rol üstlendi

Benzer bir uygulama birçok toplumda görüldü. Osmanlı’dan günümüze uzanan Ramazan davulculuğu geleneği de sahur vakti insanları uyandırma amacı taşıyordu.

Modern alarmlar her şeyi değiştirdi

19. yüzyılın sonlarına doğru mekanik çalar saatlerin yaygınlaşmasıyla birlikte bu geleneksel yöntemler yavaş yavaş ortadan kalktı. 20. yüzyıla gelindiğinde ise alarm saatleri ve ardından dijital cihazlar, uyanma alışkanlıklarını tamamen değiştirdi.

Bugün ise insanlar, yüzyıllar boyunca geliştirilen bu yöntemlerin yerini alan akıllı telefonlar ve gelişmiş alarm sistemleriyle güne başlıyor.

Prof. Dr. Selman Tunay Kamer

Kamer, yapay zekanın sadece hayatın farklı alanlarında değil, savaşlarda da kullanıldığını, tarafların kendi üstünlüklerini göstermek için bu içerikleri piyasaya sürdüğünü söyledi.

"Yayılan içeriklerin, ya eski bir savaş görüntüsü ya da doğal afetler sonucu meydana gelen bina yıkıntıları ile ilgili görüntüler olduğunu biliyoruz. Bu görseller kullanılarak yeni görseller üretilebiliyor. Yapay zeka araçları içerik üretirken ana odak noktasına daha çok önem veriyor arka planda kalan görüntüde gerçeklik tam olarak oluşmayabiliyor. Burada görüntülerin farklılık gösterdiğini gözlemliyoruz, bu da yapay zeka araçlarıyla üretildiğinin göstergesi."

Özellikle sosyal medya üzerinden yayılan videolarla gerçeklik algısının kırılmaya çalışıldığını vurgulayan Kamer, şunları aktardı:

"Burada temel amaç gerçeklik algımızı kırmak ve dezenformasyon oluşturmak. Elbette burası istihbarat servisleri açısından da önemli. Bakıldığında temel mantık gerçeklik algımızla oynayarak toplumsal dinamiklerin ve savunma hatlarının kırılması. Özelikle haber alma kaynaklarımızı artık kaydırma dediğimiz sistemle gerçekleştirdiğimiz için günde milyonlarca görsel veya video karşımıza çıkıyor ve bunların hangisinin doğru olup olmadığını net bir şekilde ayırt edemiyoruz. Bu ister istemez bizim gerçeklik algımızı değiştirmeye, beraberinde de toplumların savunma mekanizmalarını kırmaya doğru itiyor. Dolayısıyla istihbarat servisleri bunu yoğun şekilde kullanıyor. Zaten bununla ilgili literatürde de 5. nesil savaş deniyor."

Prof. Dr. Kamer, verilerin artık bir “mühimmat fabrikası” haline geldiğini, doğru bilgiye göre dezenformatif bilginin çok daha hızlı yayıldığını ve yapay zekanın günümüzde savaşlarda gerçek bir araç olarak kullanıldığını şu şekilde ifade etti:

"Dezenformatif bilgi doğru bilgiye göre çok daha hızlı yayılıyor. Bir de buna yapay zeka eklenince ister istemez tüm gerçeklik algımız bozuluyor ve algılarımızla oynanıyor. Eskiden merminiz ya da füzeniz önemliydi, şu an verileriniz çok önemli. Veriler artık bir mühimmat fabrikası haline dönüştü. Bir ülkeyle bir toplumla ya da oradaki olaylarla ilgili ne kadar çok veriniz varsa bununla ilgili içerikler geliştirme noktasında faaliyetler yapabiliyorsunuz. Yapay zeka gerçek savaşta kullanılan bir mühimmat fabrikası olmaya doğru evriliyor ve günümüzdeki savaşlarda da yoğun şekilde kullanılıyor."