Türkiye otomotiv pazarında yarın itibarıyla yeni bir dönem başlıyor. Geçtiğimiz aylarda alınan kararla, Avrupa Birliği (AB) ve Serbest Ticaret Anlaşması kapsamı dışındaki ülkelerden ithal edilen binek otomobillere ek vergi uygulanması için tanınan iki aylık geçiş süresi sona eriyor. Bu gelişme, özellikle Asya menşeli otomobil ithalatçılarını ve dolayısıyla tüketicileri doğrudan etkileyecek.
Sektör temsilcileri, yıl sonu kampanyalarının hızlandığı kritik bir dönemde gelen ek verginin, Türkiye'de yüksek satış hacmine sahip Japon markalarının en çok tercih edilen modellerinde ciddi fiyat artışlarına yol açacağını belirtiyor.
Yeni vergi oranları nasıl uygulanacak?
Eylül ayında duyurulan karar kapsamında, mevcut %10’luk gümrük vergisine ek olarak, araçların motor ve batarya teknolojisine göre yeni ek vergi oranları uygulanacak. Bu oranlar, vergi matrahı yüksek olan araçlarda nihai fiyata yansıyacak ÖTV ve KDV ile katlanarak artacak:
- Konvansiyonel (ICE) ve Hibrit (HEV) Modeller: %25 ek vergi (minimum 6.000 dolar)
- Plug-in Hibrit (PHEV) Modeller: %30 ek vergi (minimum 7.000 dolar)
- Tam Elektrikli (BEV) Modeller: %30 ek vergi (minimum 8.500 dolar)
Bu minimum dolar tutarları, özellikle yüksek matrahlı lüks segment araçlarda artışı daha da keskinleştirecek.
Hangi marka ve modeller zamlanacak?
Ek verginin yükünü en çok hissedecek grupların başında Japon üreticiler yer alıyor. Etkilenecek başlıca markalar ve popüler modeller şunlar:
- Honda: Türkiye'de satılan Civic, Jazz, CR-V ve HR-V gibi neredeyse tüm modellerde fiyat artışı bekleniyor.
- Toyota: Türkiye'de üretilen Corolla ve CH-R hariç, ithal edilen popüler modeller (Corolla Cross, RAV4, Land Cruiser Prado) zam listesine girecek.
- Nissan: X-Trail modelleri yeni vergi kapsamında fiyat artışı yaşayacak.
- Subaru: Forester ve Crosstrek gibi modellerde önemli artışlar bekleniyor.
- Lexus: Satışta olan tüm lüks modeller (LBX, NX, RX, LM) ek vergiye tabi olacak.
Zam oranı nasıl hesaplanıyor?
Ek verginin nihai fiyata etkisi, matrah (vergisiz fiyat) yükseldikçe katlanıyor. Örnek vermek gerekirse:
Matrahsız fiyatı 1 milyon TL olan bir araç için %25’lik yeni ek vergi, 250.000 TL ek maliyet getiriyor. Bu ek maliyetin üzerine ÖTV ve KDV de eklendiğinde, aracın nihai satış fiyatındaki toplam artış 540 bin TL’yi bulabiliyor.
Bu durum, özellikle matrahı daha yüksek olan lüks ve hibrit SUV modellerde fiyat farkının 500 bin TL’nin üzerine çıkacağını gösteriyor.
Distribütörler çözüm yolları arıyor
Ek vergi yükünü hafifletmek isteyen bazı distribütörler, araçlarını ek vergiden muaf olan Avrupa veya Serbest Ticaret Anlaşması bulunan ülkelerden tedarik etme yollarını araştırıyor. Bazı markaların ise rekabet gücünü korumak adına, vergi farkının bir kısmını kendi kâr marjlarından karşılamayı planladığı belirtiliyor. Ancak bu büyük vergi değişikliği göz önüne alındığında, bu tür bir sübvansiyonun tüm markalar için sürdürülebilir olmadığı ifade ediliyor.
Ek vergi uygulamasıyla birlikte hem tüketicinin alım tercihleri değişecek hem de markaların yıl sonu satış stratejileri yeniden şekillenecek. Pazarda gözler, markaların zam sonrası belirleyeceği yeni fiyat listelerinde olacak.
