İngiltere’deki Royal London Hastanesi’nde gastroenteroloji uzmanı ve Queen Mary Üniversitesi öğretim görevlisi Dr. Philip Woodland, asit reflüsünü “asidik mide sıvılarının normalde asit içermeyen yemek borusuna doğru geri kaçması” olarak tanımlıyor. Woodland’a göre mide yanması, reflünün en sık görülen belirtisi.
En yaygın tetikleyiciler: Büyük ve yağlı öğünler
Uzmanlara göre mide yanmasının en önemli tetikleyicileri arasında büyük porsiyonlu yemekler yer alıyor. Dr. Woodland, “Büyük öğünler mide içi basıncı artırarak reflüyü kolaylaştırır” diyor.
Yağ oranı yüksek yiyeceklerin de reflüyü kötüleştirebildiğine dikkat çeken Woodland, alkolün — özellikle beyaz şarabın — mide ile yemek borusu arasındaki kapakçık kasını gevşeterek asit kaçışını artırabileceğini belirtiyor. Bazı kişilerde kafein ve çikolata da mide yanmasını tetikleyebiliyor.
Baharatlı yiyecekler her zaman reflüyü artırmıyor
Baharatlı yiyecekler sıklıkla suçlansa da uzmanlara göre durum biraz daha karmaşık. Woodland, “Baharatlı yiyecekler her zaman asit reflüsünü artırmaz. Ancak kapsaisin adlı madde, asitle aynı sinir reseptörlerini uyararak yanma hissini artırabilir” diye konuşuyor.
Royal Berkshire Hastanesi ve Reading Üniversitesi’nden gastroenteroloji uzmanı Dr. James Kennedy ise gazlı içeceklerin yaygın bir tetikleyici olduğunu vurguluyor.
Kennedy, bazı yiyeceklerin mide içeriğinin pH’ını düşürerek daha asidik hale getirdiğini, çikolata gibi gıdaların ise mide-yemek borusu birleşimindeki kasları gevşeterek asidin yukarı kaçmasını kolaylaştırdığını söylüyor.
Tetikleyici yiyecekler nasıl tespit edilmeli?
Uzmanlar, mide yanmasına neden olan yiyecekleri belirlemek için “eleme yöntemi”ni öneriyor. Dr. Kennedy, tüm yiyecekleri aynı anda kesmenin doğru olmadığını belirterek şu uyarıda bulunuyor: “Bir seferde sadece tek bir yiyeceği bırakın. Şikâyetler kesildiğinde azalıyor ve tekrar eklendiğinde geri dönüyorsa, o yiyecek büyük ihtimalle tetikleyicidir.”
Reflüyü iyileştiren mucize bir yiyecek yok
Dr. Woodland’a göre reflüyü tamamen iyileştiren özel bir yiyecek bulunmuyor. Ancak özellikle yatmadan önce büyük ve yağlı öğünlerden kaçınmak, mide ile yemek borusu arasındaki basıncı azaltarak şikâyetleri hafifletebiliyor.
Her iki uzman da mide yanmasını ortaya çıktıktan sonra bastırmaya çalışmaktansa, beslenme yoluyla önlemenin daha etkili olduğu görüşünde.
Akdeniz tipi beslenme koruyucu olabilir
Uzmanlara göre Akdeniz tipi beslenme, reflü riskini azaltabilecek özellikler taşıyor. Woodland, bu beslenme biçiminin doymuş yağ oranının düşük, sebze ve bitkisel gıdaların fazla, alkol tüketiminin ise sınırlı olduğunu hatırlatıyor. Bunun obezite riskini azalttığını ve obezitenin reflü için önemli bir risk faktörü olduğunu belirtiyor.
Kennedy de meyve, sebze, tam tahıl, balık ve kümes hayvanları ağırlıklı “ölçülü” bir diyetin, diğer sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla birlikte reflü semptomlarını azaltabileceğine dair bazı kanıtlar bulunduğunu söylüyor.
Nane çayı her zaman masum değil
Yaygın kullanılan bazı bitkisel ürünler de reflü açısından risk taşıyabiliyor. Kennedy, nane çayı ve nane yağının bağırsak krampları ve şişkinlikte faydalı olmasına rağmen, mide-yemek borusu birleşimindeki kasları gevşeterek mide yanmasını artırabileceğini ifade ediyor.
Kimler daha fazla risk altında?
Uzmanlara göre obezite ve hamilelik reflü riskini artıran başlıca faktörler arasında yer alıyor. Ayrıca yaş ilerledikçe mide fıtığı gelişme olasılığı artıyor ve bu durum reflüyü daha da kötüleştirebiliyor.
Dr. Kennedy, özellikle 55 yaş üstünde yeni başlayan reflü şikâyetlerinin ciddiye alınması gerektiğini vurguluyor.
Açıklanamayan kilo kaybı, yutma güçlüğü, sürekli bulantı-kusma, erken doyma ve yeni başlayan şiddetli mide yanması gibi belirtilerin daha ciddi hastalıkların habercisi olabileceğini belirterek aile hekimine başvurulması çağrısında bulunuyor.
