Kırsal Hisaraltı Mahallesi’nde yer alan ve yaklaşık 955 rakımda bulunan kale, Geç Roma Dönemi’nde Sasaniler ve bölgedeki ticaret kervanlarını korumak amacıyla kurulduğu değerlendirilen 5,5 hektarlık bir alanı kapsıyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün izniyle yürütülen kazılar, Mardin Müze Müdürlüğü başkanlığında gerçekleştiriliyor.
Kazı başkanlığını Mardin Müze Müdürü İdris Akgül üstlenirken, çalışmalara arkeologlar Mehmet Şan ve Erkan Güzel de katılıyor. Ulaşım yolu bulunmayan kaleye ekipler yaklaşık 1,5 saatlik yürüyüşle ulaşıyor.
Kazı alanında gözetleme kuleleri, surlar, kiliseler, askeri ve sivil yapılar, sunaklar, kaya mezarları ve su kanalları gibi çok sayıda mimari unsur bulunuyor. Çalışmalar ilk etapta şapel olarak bilinen küçük kilise yapısında başlatıldı.
Kazı Başkanı İdris Akgül, Rabat Kalesi’nin Dara Antik Kenti’nden sonra bölgedeki en iyi korunmuş arkeolojik alanlardan biri olduğunu belirterek, yüzey araştırmalarında Helenistik, Roma, Bizans ve Artuklu dönemlerine ait seramik örnekleri tespit ettiklerini söyledi.
Ok uçları ve sikkeler gibi tarihi belgeleme açısından önemli buluntulara ulaşıldığını ifade eden Akgül, kalenin yaklaşık 2 bin yıllık bir geçmişe sahip olduğunu kaydetti.
Kalenin Mezopotamya Ovası’na hakim stratejik bir noktada yer aldığını vurgulayan Akgül, yapının hem savunma hem de ticari amaçlarla inşa edildiğini belirtti.
Özellikle Sasani akınlarına karşı ve antik ticaret yollarını korumak için kullanıldığı değerlendirilen kalede, üst şehir bölümünde dini ve sivil yapıların yoğunlaştığı ifade edildi.
Kazı çalışmalarında görev alan Hisaraltı Mahallesi sakini Rohan Ateş ise, kalenin turizme açılmasının bölge için önemli bir kazanım olacağını belirterek, kazılar ilerledikçe yeni ve dikkat çekici yapıların ortaya çıkmasını beklediklerini dile getirdi.
Kültür ve Turizm Bakanlığının “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında önümüzdeki yıllarda kazıların yıl boyunca sürdürülmesi planlanıyor. Çalışmaların ilerlemesiyle birlikte Rabat Kalesi’nin turizme kazandırılması ve bölgede bir kültür rotası oluşturulması hedefleniyor.
