Van’ın Tuşba ilçesinde, Özalp Yolu Caddesi üzerinde, Toprakkale’nin hemen yanı başında yıllarca kömür ve odun ticaretinin nabzını tutan Van Oduncular ve Kömürcüler Sitesi, bugünlerde adeta sessizliğe gömülmüş durumda. Bölge esnafı, hareketin yerini sessizliğin, umudun yerini belirsizliğin aldığını dile getiriyor.
Kömürcü Esnafı Hasan Seyhan, doğalgazın yaygınlaşmasının kömür satışlarını azaltsa da bunun toplum için önemli bir kazanım olduğunu, yurttaşların yaşamını kolaylaştırırken doğaya da kömüre kıyasla çok daha az zarar verdiğini belirterek, “Doğalgaz, ticaret olarak kömür satışını etkiledi ama ben doğalgaza karşı da değilim,” dedi.
"Kömürü bitiren doğalgaza karşı değilim"
Doğalgazın kömürcülüğü büyük ölçüde etkilediğini dile getiren Kömürcü Esnafı Hasan Seyhan, “Doğalgaz, ticaret olarak kömür satışını etkiledi ama ben doğalgaza karşı da değilim. Yurttaşlar için bir velinimet. Temiz, kullanışlı olan doğalgaz, doğa için zararlı değil, aksine kömüre göre çevreye daha az zarar veriyor. Doğalgaz bizim işimizi yüzde seksen etkiledi. Eskiden altmışa yakın esnaf vardı, şimdi yirmiye yakın esnaf kaldık. Satışlarımız sadece geçimimizi sağlamaya yetiyor. Ayrıca sosyal yardımlaşma kapsamında dağıtılan kömürler de satışlarımızı düşürüyor. Kömürün sadece Kömürcüler Sitesi’nde satılması gerekiyor, mahalle aralarında satılmamalı,” dedi.
Kömürcü Esnafı Hasan Seyhan
"Kömür satışı her geçen yıl azalıyor"
Doğalgazın yaygınlaşmasıyla kömür satışında büyük düşüş yaşandığını belirten Kömürcü Esnafı Savaş Tunç, “Kömür satışında yüzde seksen oranında daralma var. Şu an satışların yalnızca yüzde yirmisi devam ediyor. Kömürcüler Sitesi’nde eskiden binlerce kişi çalışırken bugün en fazla yüz kişi çalışıyor. Doğalgazın olmadığı kırsal kesim ve köylere satış yapabiliyoruz. Ancak sektör her geçen gün daralıyor. Kömür fiyatları doğalgaza göre değil, artan maliyetlere bağlı olarak her yıl yaklaşık yüzde 5 yükseliyor,” şeklinde konuştu.
Kente doğalgaz kullanımının gittikçe yayıldığını söyleyen Tunç, “İpekyolu ilçesinin üst tarafındaki Kurubaş, Hacıbekir, Şabaniye’nin bir kısmı, Yalımerez, Bostaniçi’nin ara sokakları ve Tuşba ilçesine bağlı köylerde hâlâ doğalgazın bulunmadığını, bu bölgelerin kömürcü esnafına nefes aldırdığını,” söyledi.
Kömürcü Esnafı Savaş Tunç
“Kömürcülük mevsimlik iş koluna dönüşmüş”
İşlerinin büyük ölçüde doğalgazın olmadığı bölgelerde sürdüğünü ifade eden Kömürcü Esnafı Cemil Aka, “Doğalgazın olmadığı köyler, kasabalar bizim tek iş alanımız. Eskiden yılda bin ton kömür satarken şimdi bu rakam yüzde seksen azaldı. Her yıl kömür satışlarımız düşüyor. Bu yıl da yaklaşık on esnaf arkadaşımız işsizlik nedeniyle dükkânlarını kapattı. Devlet yardımıyla dağıtılan kömürler bile satışlarımızı olumsuz etkiliyor. Kömürcülük sektörünün yok olmaması için yetkililerden destek bekliyoruz. Bir zamanlar binlerce kişiye istihdam sağlayan kömürcülük, bugün Van’da yalnızca birkaç aylık mevsimlik bir iş koluna dönüşmüş durumda,” şeklinde konuştu.
Doğalgazın yaygınlaşmasının vatandaşlar açısından olumlu bir gelişme olduğunu belirten Aka, “Kömür sektörünün ise tamamen göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. Doğalgaz çağın gereği. Ama deprem ve afet dönemlerinde kömürün önemi arttı. En fazla kömür satışını Van depreminin olduğu sene yapmıştık,” dedi.
Kömürcü Esnafı Cemil Aka
