İran’ın yeni lideri Mücteba Hamaney, liderlik görevine gelmesinin ardından ilk mesajını yayımladı. Hamaney, mesajında İran’ın haksız yere saldırıya uğradığını savunarak ülke savunmasında görev alan askerlere teşekkür etti.
Hamaney açıklamasında, “Düşmanın yolunu ezici darbelerle kapatan ve onları sevgili vatanı ele geçirme ve muhtemelen bölme yanılsamasından kurtaran cesur savaşçılarımıza içten şükranlarımı sunarım” ifadelerini kullandı.
İran Silahlı Kuvvetlerine de seslenen Hamaney, halkın güçlü bir savunma beklediğini belirterek “etkili ve pişman edici savunmanın” sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.
Hürmüz Boğazı’na ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Hamaney, boğazın kapatılması seçeneğinin gündemde tutulması gerektiğini belirterek, “Hürmüz Boğazı’nın kapatılması kozu da kesinlikle devam ettirilmelidir” dedi.
Hamaney ayrıca savaşın sürmesi halinde farklı cephelerin de devreye sokulabileceğini ifade etti. Bu kapsamda “Düşmanın az deneyime sahip olduğu ve son derece savunmasız olacağı diğer cephelerin açılması konusunda da çalışmalar yapıldı. Savaş durumunun devam etmesi halinde ve çıkarların gözetilmesi esasına göre bu cepheler aktif hale getirilecektir” açıklamasında bulundu.
Bölgedeki ABD üslerine de değinen Hamaney, söz konusu üslerin kullanılmaya devam edilmesi halinde karşılık verileceğini söyledi. Hamaney, “Eğer o üsler kullanılmaya devam ederse aynı şekilde karşılık vermeyi sürdüreceğiz” ifadelerini kullandı.
Mücteba Hamaney Kimdir?
Mücteba Hüseyni Hamaney (Farsça: مجتبی خامنهای; d. 17 Eylül 1969, Meşhed), İran İslam Cumhuriyeti’nin üçüncü dini lideridir. 2026 yılında, babası Ayetullah Ali Hamaney’in ABD-İsrail hava saldırısında ölmesinin ardından, Uzmanlar Meclisi tarafından ezici oy çoğunluğuyla bu göreve seçilmiştir.
56 yaşındaki Hamaney, uzun yıllardır İran siyasetinde etkili ama kamuoyundan uzak bir figür olarak tanınıyordu.
Doğum: 17 Eylül 1969, Meşhed, İran
Görev: İran İslam Cumhuriyeti Dini Lideri (2026–)
Selefi: Ayetullah Ali Hamaney
Eğitim: Kum İslam ilimleri okulu; fıkıh ve usul alanında ileri eğitim
Bağlantılı kurumlar: Devrim Muhafızları (IRGC), Uzmanlar Meclisi
Mücteba Hamaney, Ayetullah Ali Hamaney’in ikinci oğludur. Ailesi 1979’da Tahran’a taşındıktan sonra Kum’daki medreselerde dini eğitim aldı. Burada Mahmud Haşimi Şahrudi ve Muhammed-Taki Mesbah-Yezdi gibi önde gelen âlimlerden dersler gördü. Şii geleneğine göre en üst düzey dini yeterliliği simgeleyen “müçtehit” unvanına sahip oldu. İran-Irak Savaşı sırasında gönüllü Besic birliklerinde cephede bulundu.
2000’li yıllardan itibaren Devrim Muhafızları ve güvenlik bürokrasisiyle yakın ilişkiler kurarak İran’ın kapalı güç ağları içinde etkili bir aktör haline geldi. 2005 ve 2009 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde dolaylı müdahaleleriyle anıldı. Dini Liderlik Ofisi’nde fiilî yönetsel rol üstlendiği, birçok atamada belirleyici olduğu öne sürülmektedir.
Ali Hamaney’in ölümünden sonra 8 Mart 2026’da Uzmanlar Meclisi tarafından İran İslam Cumhuriyeti’nin üçüncü dini lideri seçildi. Bu karar, 1979 devriminden beri ülkedeki ikinci liderlik geçişidir. Mücteba Hamaney’in seçilmesi, “babadan oğula iktidar” tartışmalarını canlandırmış, ancak destekçileri onun sistemin sürekliliğini sağlayabilecek yegâne figür olduğunu savunmuştur.
İran lideri, devletin tüm organları üzerinde en yüksek otoriteyi temsil eder; ordu başkomutanı sıfatıyla dış politika, güvenlik ve nükleer programda son sözü söyler. Gözlemciler, Mücteba Hamaney’in babasının sert dış politikasını sürdürmesi ve özellikle ABD-İsrail karşısında direnişçi çizgiyi güçlendirmesi beklenmektedir.
