Yeni su yılının üzerinden 40 günden fazla süre geçmesine rağmen yağışların düşük seyretmesi, Tahran başta olmak üzere 20 eyalette baraj doluluk oranlarını kritik seviyelere geriletti.
İran Meteoroloji Kurumu, 2025 sonbaharını “son 60 yılın en kurak dönemi” olarak tanımlarken, Tahran, İsfahan, Kirman, Fars, Huzistan, Yezd, Sistan ve Beluçistan, Kürdistan ve Hemedan’ın da aralarında bulunduğu 20 ilde neredeyse hiç yağış kaydedilmedi. Uzun vadeli ortalamaların yüzde 40 altında kalan yağış miktarı, ülkenin büyük bölümünde yeraltı su seviyelerini de kritik eşik altına çekti.
Enerji Bakanlığı verilerine göre barajların ortalama doluluk oranı, uzun dönem ortalamasının yüzde 35 altında bulunuyor. Tahran’a su sağlayan Emir Kebir Barajı’nda yalnızca 14 milyon metreküp su kaldığı ve bu miktarın baraj kapasitesinin yüzde 8’ine denk geldiği açıklandı. Bu seviye, başkent için iki haftadan daha az içme suyu anlamına geliyor.
Latyan Barajı’nın da kasım ayı sonunda benzer seviyeye düşmesi beklenirken, beş ana barajdan yalnızca Taleghan’ın kısmen işlevini sürdürdüğü belirtiliyor. Meşhed’de ise durum daha kritik. Kentin su ihtiyacını karşılayan barajlarda doluluk oranı yüzde 3’ün altına inerken, Meşhed Su ve Kanalizasyon Şirketi, su tasarrufunun artık “zorunluluk” haline geldiğini vurguladı.
Birçok mahallede su kesintileri yaşanıyor
Tahran’da birçok mahallede haftada iki gece boyunca, genellikle 21.00–06.00 veya 23.00–11.00 saatleri arasında dönüşümlü su kesintileri uygulanıyor. Yetkililer bunu “şebeke arızası” olarak duyursa da, fiilen bir karne sistemine dönüşen uygulama nedeniyle kent genelinde binlerce hane basınç pompası ve su tankeri kurmaya başladı.
Tahran’daki şebeke kayıplarının yüzde 25’e ulaştığı, yalnızca inşaat sektöründe yılda 30 milyon metreküp içme suyu tüketildiği bildiriliyor. Kentin yenilenebilir su kapasitesinin 335 milyon metreküp seviyesinde olması, artan nüfus ve tüketim karşısında yetersiz kalıyor.
Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın “Yağmur yağmazsa Tahran’ı tahliye etmeliyiz” sözleri ülkede büyük yankı uyandırdı. Pezeşkiyan, yağışların gecikmesi halinde zorunlu su kısıtlamaları ve bazı bölgelerde geçici tahliye seçeneğinin gündeme gelebileceğini belirtti.
Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif ise İran’da kişi başı günlük su tüketiminin 250 litreyi bulduğunu, bunun Avrupa ortalamasının oldukça üzerinde olduğunu söyleyerek halkı acil tasarrufa çağırdı. Enerji Bakanı Abbas Aliabadi, Lar Barajı’ndan Tahran’a acil su transferi için altyapı çalışmalarının sürdüğünü duyurdu.
