İnşaat Mühendisleri Odası Van Şubesi, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’nde yapılması gündeme gelen değişikliklerle ilgili kamuoyu ve üyelerine yönelik açıklama yaptı.
İnşaat Mühendisleri Odası Van Şubesi, kamuoyu ve üyelerine yönelik yaptığı açıklamada, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından yapı güvenliğinin artırılması amacıyla Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018 (TBDY2018) kapsamında bazı teknik düzenlemelerin gündeme geldiğini belirtti. Süreçte kamuoyuna yansıyan taslak metinler ve öneri düzenlemelerin özellikle taşıyıcı sistem tasarımı, performans hedefleri ve deprem etkileri altında hesap esaslarına ilişkin değişiklik beklentilerini meslek camiasında tartışma konusu haline getirdiği ifade edildi.
Açıklamada son günlerde sosyal medyada AFAD imzasıyla dolaşıma sokulan bir belgede söz konusu düzenlemelerin 1 Mart 2026 itibarıyla yürürlüğe gireceğinin ileri sürüldüğü hatırlatıldı.
İnşaat Mühendisleri Odası Van Şubesi, bu konuda şu kritik noktaya dikkat çekti:
“Yönetmelik değişikliklerinin hukuki bağlayıcılığı yalnızca yetkili merci tarafından usulüne uygun biçimde çıkarılması ve Resmî Gazete’de yayımlanması ile mümkündür. Anayasa’nın 124. maddesi uyarınca yönetmelikler yayımlanmadıkça yürürlüğe girmez. Bu nedenle idari nitelikteki duyurular tek başına normatif ve bağlayıcı sonuç doğurmaz.”
Açıklamada ayrıca uygulama sürecinde ruhsat başvuru tarihi, statik proje onay tarihi, yapı denetim sözleşme tarihi ve idari işlem tarihi gibi kriterlerin geçiş hükümleri açısından belirleyici olabileceği vurgulandı.
İMO Van Şubesi, taslak metinler ya da kamuoyuna yansıyan ön çalışmalar üzerinden işlem yapılmasının hukuki risk doğurabileceğini belirterek mühendislerin projelendirme ve ruhsat süreçlerinde yalnızca yürürlükte olan ve Resmî Gazete’de yayımlanmış mevzuatı esas almaları gerektiğini ifade etti.
Oda, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’ne ilişkin değişiklik sürecini hem teknik hem hukuki boyutlarıyla yakından takip ettiklerini ve Resmî Gazete’de yayımlanacak nihai düzenlemenin ardından üyelerine ayrıntılı teknik değerlendirme sunacaklarını bildirdi. Ayrıca üyelerin tereddüt halinde ilgili idarelerden yazılı görüş talep etmeleri ve geçiş hükümlerini dikkatle incelemeleri tavsiye edildi.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremler sonrasında yapı güvenliğinin artırılması, tasarım esaslarının güncellenmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018 (TBDY2018) kapsamında bazı teknik düzenlemelerin yapılması gündeme gelmiştir. Bu süreçte çeşitli taslak metinler, ön hesap yaklaşımları ve öneri düzenlemeler kamuoyuna yansımış; özellikle taşıyıcı sistem tasarımı, performans hedefleri ve deprem etkileri altında hesap esaslarına ilişkin değişiklik beklentileri meslek camiasında tartışma konusu olmuştur.
Son olarak sosyal medyada Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından imzalı bir belge dolaşıma sokulmuş ve söz konusu ek düzenlemelerin 1 Mart 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Ancak yönetmelik değişikliklerinin hukuki bağlayıcılığı, idare hukukunun temel ilkeleri gereğince yalnızca yetkili merci tarafından usulüne uygun biçimde çıkarılması ve Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulması ile mümkündür. Anayasa’nın 124. maddesi uyarınca yönetmelikler, kanunların uygulanmasını göstermek üzere çıkarılır ve yayımlanmadıkça yürürlüğe girmez. Bu çerçevede idari nitelikteki duyurular, bilgilendirme amacı taşımakta olup tek başına normatif ve bağlayıcı sonuç doğurmaz.
Özellikle uygulama sürecinde; ruhsat başvuru tarihi, statik proje onay tarihi, yapı denetim sözleşme tarihi ve idari işlem tarihi gibi kriterler geçiş hükümleri bakımından belirleyici olabilecektir. Bu nedenle taslak metinler veya kamuoyuna yansıyan ön çalışmalar üzerinden işlem tesis edilmesi hukuki risk doğurabilecektir. Mühendislik hizmeti veren üyelerimizin, projelendirme ve ruhsat süreçlerinde yalnızca yürürlükte bulunan ve Resmî Gazete’de yayımlanmış mevzuat hükümlerini esas almaları büyük önem taşımaktadır.
Odamız, TBDY2018’e ilişkin değişiklik sürecini hem teknik hem hukuki boyutlarıyla yakından takip etmekte olup, Resmî Gazete’de yayımlanacak nihai düzenleme çerçevesinde üyelerimize ayrıca ayrıntılı teknik değerlendirme sunacaktır. Üyelerimizin tereddüt hâlinde ilgili idarelerden yazılı görüş talep etmeleri ve geçiş hükümlerini dikkatle incelemeleri önemle tavsiye olunur.”
