Parlamento, sözleşmeden çekilme tasarısını onaylamış, ancak karar Cumhurbaşkanı Edgars Rinkēvičs tarafından 3 Kasım’da veto edilerek parlamentoya geri gönderilmişti.
Hukuk Komisyonu toplandı
Cumhurbaşkanının vetosunun ardından, Letonya Parlamentosu Saeima’nın Hukuk Komisyonu 5 Kasım’da toplanarak konuyu yeniden değerlendirdi. Komisyon, sözleşmeden çekilme tasarısının mevcut yasama dönemi içinde tekrar gündeme alınmamasına karar verdi. Bu adım, tasarının yalnızca 2026’daki genel seçimlerden sonra oluşacak yeni parlamentoda yeniden tartışılabileceği anlamına geliyor. Böylece süreç fiilen askıya alınmış oldu.
Başkent Riga’da büyük gösteri
Kararın ardından başkent Riga’da 6 Kasım’da İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme kararına karşı büyük bir protesto düzenlendi. Kadın hakları alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşu Centrs Marta’nın organize ettiği eyleme polis tahminlerine göre 10 bini aşkın kişi katıldı.
Eylemler yalnızca Riga ile sınırlı kalmadı. Cēsis, Liepāja ve Daugavpils gibi şehirlerde de 50 ila 600 kişi arasında değişen katılımlarla eş zamanlı gösteriler yapıldı. Protestolarda taşınan pankartlarda ve atılan sloganlarda, "İstanbul Sözleşmesi’ne dokunma", "Letonya Rusya değil. Seviyorsan vurma", "Şiddet gelenek değil", "Sözleşmelere evet, karanlık zihinlere hayır!" ve "Sözleşme korur, popülizm yıkar" ifadeleri öne çıktı.
Letonya diasporası da gösterilerde aktif rol aldı; Madrid, Londra ve Brüksel gibi şehirlerdeki eş zamanlı eylemlere bazı büyükelçilerin de katıldığı bildirildi.
Ne olmuştu?
Letonya Parlamentosu, geçtiğimiz ayın sonunda ülkenin İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmesine ilişkin yasa tasarısını onaylamıştı. Tasarının onaylanması, ülkedeki kadınların büyük tepkisine yol açmış ve son yılların en büyük protestolarının yaşanmasına neden olmuştu.
Cumhurbaşkanı tasarıyı imzalamış olsaydı, Letonya, Türkiye’nin 2021’de çekilmesinin ardından sözleşmeden ayrılan ilk Avrupa Birliği üyesi ülke olacaktı. Ancak veto ve Hukuk Komisyonu’nun kararı ile süreç şimdilik askıya alınmış durumda.
