Hakkari Üniversitesi Yüksekova Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Muzaffer Mükemre'nin yürüttüğü bilimsel çalışmalar, Hakkari'nin zengin bitki çeşitliliğini gün yüzüne çıkarmaya devam ediyor.
Üniversitenin desteğiyle 6 yıl önce başlatılan araştırmalar kapsamında Hakkari merkez ve ilçelerin kırsal bölgelerinde kapsamlı saha çalışmaları gerçekleştirildi.
Yaklaşık 5 Bin Bitki Örneği İncelendi
Kilometrelerce yol katederek arazi çalışmalarını sürdüren Mükemre, topladığı yaklaşık 5 bin bitki örneğini laboratuvar ortamında inceleyerek kayıt altına aldı.
Daha önce Hakkari'de ilk kez görüldüğü belirlenen 500 bitki türüne ek olarak 300 yeni tür daha tespit edildi. Böylece son yıllarda kentin biyoçeşitlilik envanterine yaklaşık 800 yeni bitki türü kazandırılmış oldu.
Berçelan Yaylası'nda 55 Endemik Tür
Çalışmaların özellikle Cilo ve Sat Dağları, Meydan Belek ve Berçelan Yaylalarında yoğunlaştığını belirten Mükemre, Berçelan Yaylası'nda yürütülen araştırmaların da tamamlanmak üzere olduğunu söyledi.
Mükemre, "Berçelan Yaylası'nın florasını tespit etmeye çalışıyoruz. Bu çalışmamız bitmek üzere. Burada yaklaşık 55 endemik tür tespit ettik" dedi.
Endemik Tür Sayısı 220'ye Ulaştı
Hakkari'nin florasına ilişkin önemli veriler paylaşan Mükemre, şu bilgileri verdi:
"2020 yılına kadar Hakkari için tespit edilen tür sayısı 1169'du. Bunlardan 95'i endemikti. 2024 yılına kadar yaptığımız saha çalışmalarında 500 yeni takson tespit ettik ve endemik tür sayısı 119'a çıktı. 2024'ten bu yana ise 300 yeni takson daha eklendi. Böylece 2020 ile 2025 yılları arasında Hakkari'nin biyolojik çeşitlilik verilerine yaklaşık 800 tür eklenmiş oldu. Bunların 220'si endemik türlerden oluşuyor."
Tıbbi ve Yenilebilir Özellikleri Araştırılıyor
Doç. Dr. Mükemre, TÜBİTAK destekli projeler kapsamında bitkilerin sağlık alanındaki kullanım potansiyellerinin de araştırıldığını belirtti.
Bitkilerin tıbbi, zehirli ve yenilebilir özelliklerini ortaya çıkarmaya çalıştıklarını ifade eden Mükemre, elde edilen verilerin hem bilim dünyasına hem de sağlık alanındaki çalışmalara katkı sunacağını söyledi.
Herbaryumda Koruma Altına Alınıyor
Arazi çalışmalarında toplanan bitki örnekleri, üniversite bünyesindeki herbaryum merkezinde özenle muhafaza ediliyor.
Bitkilerin kök, gövde, yaprak ve meyve gibi tüm özelliklerinin eksiksiz şekilde kayıt altına alındığını belirten Mükemre, örneklerin kurutulup sınıflandırıldıktan sonra özel kartonlara yapıştırılarak saklandığını anlattı.
Akademisyenlere Açık Bilimsel Arşiv
Mükemre, oluşturulan herbaryumun yurt içi ve yurt dışından gelecek araştırmacıların kullanımına açık olduğunu belirterek, Hakkari'nin zengin florasının bilimsel çalışmalar açısından önemli bir kaynak oluşturduğunu vurguladı.
Kentteki araştırmaların devam ettiğini ifade eden Mükemre, yeni saha çalışmalarıyla birlikte Hakkari'de tespit edilen bitki türü sayısının önümüzdeki yıllarda daha da artacağını söyledi.
