Gizli şeker, tıp literatüründe prediyabet olarak adlandırılır ve kan şekeri seviyesinin normalden yüksek, ancak diyabet teşhisi koyulacak kadar yüksek olmadığı durumu ifade eder. Yani gizli şeker, diyabetin habercisidir. Bu evrede erken önlem alınmazsa, Tip 2 diyabet gelişme riski çok yüksektir.
Gizli Şeker Neden Olur?
Gizli şeker genellikle:
Düzensiz ve yüksek kalorili beslenme
Hareketsizlik
Aşırı kilo (özellikle karın yağlanması)
Genetik yatkınlık
Stres ve uyku düzensizliği gibi nedenlerle ortaya çıkar.
Vücut insülin hormonunu yeterince kullanamadığında, kan şekeri kademeli olarak yükselmeye başlar.
Belirtileri Nelerdir?
Gizli şeker genellikle belirti vermez, bu nedenle “gizli” denir.
Ancak bazı kişilerde şu şikâyetler görülebilir:
Sürekli tatlı yeme isteği
Aşırı acıkma veya yemek sonrası hemen tekrar açlık
Yorgunluk ve halsizlik
Kilo vermekte zorlanma veya kilo artışı
Susuzluk ve ağız kuruluğu
Yemeklerden sonra uyku hali
Bu belirtiler varsa kan şekeri testi yapılması önerilir.
Nasıl Teşhis Edilir?
Teşhis için doktor tarafından:
Açlık Kan Şekeri
HbA1c (3 aylık şeker ortalaması)
Şeker yükleme testi (OGTT) yapılır.
Açlık şekeri 100-125 mg/dl ise prediyabet düşünülebilir.
Gizli Şeker Önlenebilir mi?
Evet, erken müdahale ile tamamen geri döndürülebilir.
Önerilenler:
Şeker ve beyaz un tüketimini azaltmak
Sebze, tam tahıl ve protein ağırlıklı beslenmek
Günde en az 30 dakika yürüyüş
Kilo kontrolü
Stresi azaltmak
Düzenli uyku
Bu yaşam tarzı değişiklikleri kan şekerini normal seviyeye düşürmeye yardımcı olur.
Gizli Şeker Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmezse:
Tip 2 diyabet
Kalp ve damar hastalıkları
Karaciğer yağlanması
Hipertansiyon gibi ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırlar.
