Türkiye’de kış turizmi uzun yıllardır belli merkezler etrafında şekilleniyor. Erzurum Palandöken, Kars Sarıkamış ve Bursa Uludağ gibi kayak merkezleri hem altyapıları hem de tanınırlıklarıyla öne çıkarken, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun yüksek rakımlı coğrafyası çoğu zaman bu potansiyelin gerisinde kaldı. Oysa iklim koşulları, kar kalitesi ve pist sürekliliği açısından bölgenin sunduğu doğal avantajlar, son yıllarda daha görünür hale gelmeye başladı.
Özellikle Van Abalı Kayak Merkezi’nde kar yağışlarının azalması, mevcut tesisin yetersiz kalması ve sezon sürelerinin kısalması; kış sporlarıyla ilgilenen sporcuları ve tur firmalarını yeni arayışlara yöneltti. Bu arayışın en dikkat çeken adreslerinden biri ise Hakkâri oldu. Yüksek rakımı, kristalize kar yapısı ve uzun sezon avantajıyla Hakkâri Kayak Merkezi, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da kış turizmi açısından yeni bir merkez olarak öne çıkmaya başladı.
Son yıllarda artan ziyaretçi sayısı, düzenlenen gençlik kampları ve ulusal organizasyonlar Hakkari’nin yalnızca bölgesel değil, ulusal ölçekte de dikkat çektiğini ortaya koyuyor. Ancak bu yükselen ilgiye rağmen ulaşım, konaklama ve tesis altyapısında yaşanan sorunlar, potansiyelin tam anlamıyla hayata geçirilmesinin önünde ciddi bir engel olarak duruyor.
Cilo Dağcılık ve Doğa Sporları Kulübü Başkanı Hacı Tansu
“Hakkâri, Doğu ve Güneydoğu’nun en güçlü kar potansiyeline sahip”
Bu kapsamda Cilo Dağcılık ve Doğa Sporları Kulübü Başkanı Hacı Tansu Hakkâri Kayak Merkezinin potansiyelinin yüksek olduğunu ama koşulların yeterli olmadığını şu sözlerle anlattı:
“Hakkâri şu anda Doğu ve Güneydoğu Anadolu için kış sporları açısından bulunmaz bir yer. Erzurum’un bilinirliği var ama kar debisi açısından baktığımızda Hakkâri çok daha avantajlı bir noktada duruyor. Van’da bir tesis yapıldı ama hem yetersiz kaldı hem de kar tutmuyor; rüzgâr karı süpürüyor. Hakkâri’de ise durum tam tersi. Ben bunu teorik olarak değil, sahada kayak yapmış biri olarak söylüyorum. Kar kalitesi kristalize, pistler uzun süre açık kalıyor ve sezon neredeyse Nisan ayına kadar devam ediyor. Türkiye’de bu avantajı sağlayan çok az merkez var,” dedi.
“İlgi katlanarak arttı: Günlük ziyaretçi sayısı 4 bine dayandı”
Tansu, “Geçmişte Hakkâri Kayak Merkezi’nde günlük en fazla 800–1000 kişi görürdük. Bugün ise neredeyse her gün 3 bin, 4 bin insan kayak yapıyor. Bu çok ciddi bir artış. Son yıllarda Van’a yeterince kar yağmaması, Güneydoğu’da alternatif merkezlerin olmaması Hakkâri’ye olan ilgiyi doğal olarak artırdı. Bu yıl özellikle Van merkezli tur firmaları Türkiye’nin dört bir yanından insanları Hakkâri’ye kayak turlarına davet etmeye başladı. Sosyal medyada ve haber sitelerinde bu turları sıkça görüyoruz. Bu da talebin ne kadar büyüdüğünü gösteriyor,” ifadelerini kullandı.
“Gençlik kampları ve Türkiye şampiyonası Hakkâri’ye alındı”
Tansu, “Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın gençlik kampları artık Hakkâri’de yapılıyor. Geçtiğimiz yıl bu kamplar oldukça yoğundu. Bunun yanında Türkiye Kayak Şampiyonası da Hakkâri’de gerçekleştirildi. Bu yıl şimdiden geçen yıldan daha iyi bir sezon olacağını öngörüyoruz. İlgi artıyor, sporcu sayısı artıyor ama altyapı aynı hızda gelişmiyor,” diye belirtti.
“Ulaşım sorunu turizmin önündeki en büyük engel”
Tansu, “Ulaşım her zaman temel problemdir. Hakkâri–Van yolunda yaşanan heyelanlar, çığ riski ve yol kapanmaları turizmi doğrudan etkiliyor. Bu sadece turistleri değil, tur firmalarını, spor kulüplerini ve doğa sporları gruplarını da mağdur ediyor. Özellikle Yeni Köprü’den sonra Hakkâri’ye doğru olan son 50 kilometrelik yolun ivedilikle tamamlanması gerekiyor. Van Tüneli’nin giriş ve çıkışlarının yeniden ele alınması şart. Oralarda yaşanan kazalar bölge turizmini olumsuz etkiliyor,” dedi.
“Konaklama ve tesis altyapısı yetersiz”
Tansu, “Hakkâri merkezde ciddi bir konaklama sorunu var. İki otel bulunuyor, yazın zaten dolu oluyor; kışın da yeterli değil. İnsanlar Yüksekova’ya gitmek zorunda kalıyor ya da Van’dan günübirlik geliyor. Kayak merkezinde bir otel binası yapıldı ancak burası Gençlik ve Spor Bakanlığı’na kamp merkezi olarak tahsis edildiği için sivile kapalı. Yurt dışından kayakçı grupları getiriyoruz, bu insanlar kayak merkezinde kalmak istiyor ama konaklayacak yer bulamıyor. Teleferik ve telesiyejlerin sık sık arızalanması, ikinci bir liftin olmaması da önemli eksiklikler arasında,” diye sözlerinde devam etti.
“Hakkâri uluslararası bir kayak merkezi olabilir”
Tansu, “Hakkâri, uluslararası standartlarda pistlere sahip olma potansiyeline sahip. Ama bunun için günü kurtaran yaklaşımlardan vazgeçmek gerekiyor. Bir tepeye bir lift yapıp ‘kayak merkezi yaptık’ demekle olmuyor. Uludağ, Palandöken, Sarıkamış gibi örneklerde olduğu gibi özel sektörün yatırım yapabileceği alanlar planlanmalı. İran’daki Demavend Dağı’na bakın; Bulgaristan’a kayağa giden binlerce insan var. Oysa Hakkâri bu potansiyelin tamamını kaldırabilecek güçte,” ifadelerini kullandı.
“Kış turizmi bölge ekonomisine doğrudan katkı sağlıyor”
Tansu, “Buraya gelen her turist bölge ekonomisine katkı sunuyor. Ulaşım, konaklama, yeme-içme ve hizmet sektörünün tamamı bundan faydalanıyor. Nepal’de devlet gelirlerinin yüzde 40’ı dağ turizminden geliyor. Bizde de dağ var, kar var ama yatırım eksik. Doğru adımlar atılırsa Hakkâri, Van ve Yüksekova kış turizmiyle ciddi bir ekonomik ivme yakalar,” dedi.
