Anne Çiğdem Böcek (27), baba Servet Böcek (38) ile çocukları Masal (3) ve Kadir Muhammet Böcek’in (6) yaşamını yitirmesine neden olan maddelerin, sertifikasız ve kontrolsüz şekilde kullanıldığı ortaya çıktı.
Sertifikasız ilaçlar odada kullanılmış
Soruşturma kapsamında, ailenin kaldığı otelde “Alfasc” ve “Cypermetrin” adlı insektisitlerin ruhsatsız ve uzman olmayan kişiler tarafından uygulandığı belirlendi. Bu tür kimyasalların mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, ishal, bilinç kaybı ve koma gibi ağır sağlık etkileri yarattığı biliniyor. Ailenin ilk fenalaşma sonrası hastaneye başvurduğu, otele döndüklerinde ise durumlarının daha da ağırlaştığı belirtildi.
“ULV uygulamasından sonra ortam 3–4 saat kapalı kalmalı”
Ziraat Mühendisi Övsen Zümre, haşere ilaçlama yöntemlerinde uygulanması gereken kuralları anlatarak kullanılan ilaca göre ortamın kapalı kalma süresinin değiştiğini söyledi.
Zümre, jel veya basit sprey uygulamalarında kapalı kalma gerekliliğinin olmadığını, ancak sisleme (ULV) yönteminde ilacın tüm alana aerosol olarak yayıldığını belirterek şunları söyledi: “ULV uygulamasında mekân en az 3–4 saat kapalı tutulmalı, ardından 1–2 saat havalandırılmalıdır. Bu süreçte içeri kesinlikle girilmemeli.”
Zümre, ilaçlamanın yalnızca Sağlık Bakanlığı’ndan ruhsatlı biyosidal ürünlerle ve yetkili firmalar tarafından yapılmasının yasal zorunluluk olduğunu vurguladı.
Yan dairelere gaz geçişi mümkün mü?
Bazı kimyasalların duvar aralıklarından gaz hâline geçerek hareket edebildiğine dikkat çeken Zümre, bunun yalnızca depolama alanlarında kullanılan fümigantlar için geçerli olduğunu söyledi. Fümigantların yaşam alanlarında kullanılmasının yasak olduğunu, yalnızca yetkili operatörlerce uygulanabildiğini belirtti.
Uzmanlara göre, ilaçlanan bir daireden yan dairelere gaz geçişi binanın havalandırma boşlukları, asma tavan yapısı ve kullanılan ilaca bağlı olarak değişebiliyor.
Fümigasyonda uyulması gereken kurallar
Fümigasyonun, zararlıları yok etmek için kapalı bir alana kontrollü gaz verilmesi yöntemi olduğunu belirten uzmanlar, bu uygulamanın özel eğitimli operatörler tarafından yapılması gerektiğini hatırlattı.
Fümigasyon sırasında gaz maskesi, yedek filtre, uyarı levhası, sigara ve yiyecek yasağı gibi zorunlu güvenlik önlemleri bulunuyor. Zehirlenme belirtileri görüldüğünde vakit kaybetmeden tıbbi müdahale gerekiyor.
“İnternetten satış yasaklanmalı”
Uzmanlar, böcek ilaçlarının internet üzerinden kolaylıkla satın alınmasının büyük risk oluşturduğunu belirterek, satışın yetkili firmalarla sınırlandırılması gerektiğinin altını çiziyor.
Türkiye’de onaysız biyosidal ürün satışının yasak olmasına rağmen çevrim içi platformlardaki denetimsizliğin tehlikeyi artırdığı ifade ediliyor.
Kimya Mühendisleri Odası: “Alüminyum fosfit yüksek toksik”
Kimya Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, son dönemde yaşanan zehirlenme vakalarıyla ilgili yaptığı açıklamada alüminyum fosfit maddesinin yüksek toksisiteye sahip olduğunu hatırlattı.
Maddenin nemle temas ettiğinde fosfin gazına dönüştüğünü belirten Oda, gazın 1000 ppm seviyesinde 5 dakikalık maruziyette ölümcül olabileceğine dikkat çekti.
Açıklamada, tehlikeli kimyasalların internetten kolay temin edilebilmesinin ciddi bir güvenlik açığı olduğu vurgulandı. Etiketleme, ambalaj, yetkili personel bulundurma gibi mevzuat eksiklerinin de kazalara davetiye çıkardığı belirtildi.
Kimya Mühendisleri Odası, benzer olayların önüne geçilebilmesi için şu adımları önerdi:
- Tehlikeli kimyasalların satış ve depolamasında Kimya Mühendisleri Odası teknik onayı şart olmalı.
- Birinci sınıf gayrisıhhi müesseselerde kimya mühendisi sorumlu müdür zorunluluğu eksiksiz uygulanmalı.
- Biyosidal ürün eğitimi olmayan kişilere satış ve uygulama izni verilmemeli.
- Yurttaşlar, tereddüt yaşadıkları kimyasal uygulamalarında Oda’dan danışmanlık almalı.
Soruşturma kapsamında otelin ruhsat durumuna, kullanılan kimyasalların temin zincirine ve uygulayan kişilerin yetkinliklerine ilişkin incelemeler devam ediyor.
