Yazılı basın sektöründe yaşanan artan maliyetler ve mevcut ekonomik koşullar, gazetelerin asgari satış fiyatlarının güncellenmesini zorunlu kıldı. Yönetmelikteki düzenlemeye göre, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, yerel ve bölgesel gazetelerin asgari satış fiyatı 7 Türk Lirası, yaygın gazetelerin asgari satış fiyatı ise 20 Türk Lirasından az olmayacak şekilde yükseltildi.

DEM Partili Dindar: Van, büyükşehirler arasında en pahalı suyu kullanıyor
DEM Partili Dindar: Van, büyükşehirler arasında en pahalı suyu kullanıyor
İçeriği Görüntüle

Ayrıca, gazete baskı maliyetlerini düşürmek amacıyla önemli bir esneklik sağlandı. Gazetelerin baskı yeri değişikliklerini imzalı sözleşme ile Kuruma bildirmesi şartıyla, baskı işlemleri başka illerdeki matbaalarda da gerçekleştirilebilecek. Bu düzenlemeyle, 2,25 metrekare yüzölçümü şartı kaldırılarak, azalan matbaa sayısı ve yüksek maliyetler karşısında süreli yayınlara kolaylık sağlanmış oldu.

Yine yönetmeliğin 44. maddesine "günlük" ibaresi eklenerek gazetelerin asgari fiili satış adedi kavramı daha somut hale getirildi. Gazetelerin maliyetlerini artırmadan ek gelir elde etmesine olanak tanıyan bir başka düzenleme de satış ek göstergesi şartında yapıldı; yaygın, yerel ve bölgesel gazeteler, yüzölçümünden bağımsız olarak günlük fiili satışları doğrultusunda ek gösterge elde edebilecek.

Fikir işçileri için ikamet şartına ve kadroya esneklik

Mevzuat, istihdam şartları ve fikir işçilerinin ikamet zorunluluğu konusunda da kolaylaştırıcı adımlar içeriyor. Yaygın gazeteler ile internet haber sitelerinin kadrolarında, mahallinde haber üreten fikir işçileri bulunduğu gözetilerek, belli oranda ikamet şartı esnetildi. Buna göre, yaygın gazetelerde en fazla 4 fikir işçisi için kontenjan yerinde ikamet etme şartı aranmayacak. İnternet haber sitelerinde ise kategoriye göre (Genel Kategoride en fazla 10'dan 5. Kategoride en fazla 1'e kadar) belirlenen sayıda fikir işçisi, kontenjan yerinin dışında ikamet edebilecek.

Kadroya ilişkin diğer düzenlemelerde, lisans ifadesinin sadece 4 yıllık fakülte programlarını kapsadığı açıkça belirtilerek, 2 yıllık yüksekokul programlarından kaynaklanan belirsizlik giderildi. İletişim alanı dışındaki bölümlerden mezun olanların, basın yayın organlarında fikir işçisi statüsünde en az 9 ay kesintisiz çalıştığını belgelemesi durumunda asgari kadroda yer alması yeterli kabul edildi.

Nitelikli köşe yazarlığını desteklemek amacıyla yazar unvanında istihdam edilen kişilerin, başka bir alanda ticari faaliyetinin bulunmasının bu kadroda istihdam edilmesine engel teşkil etmediği yönünde de düzenleme yapıldı. Ayrıca, gazetecilerin maaşlarının ödenmesine dair hüküm, 5953 sayılı Kanun ile uyumlu hale getirilerek "zamanında" ifadesi "peşin olarak" şeklinde güncellendi.

Dijital yayıncılıkta trafik ve içerik kriterleri yenilendi

Yönetmeliğin dijital yayıncılık kriterleri, güncel kullanıcı eğilimleri ve arama motoru algoritmalarına uyum sağlamak amacıyla yeniden düzenlendi. "Doğrudan trafik" kavramı yeniden ele alınarak, kullanıcıların yayın adını arama motoruna yazarak internet haber sitelerine erişim sağlaması da artık doğrudan tekil ziyaretçi hesabına dahil edilecek. Bu sayede haber sitelerinin gerçek trafiği daha doğru ölçülebilecek.

Özgün haberciliği teşvik etmek amacıyla ise, günlük asgari haber sayısı şartı yüzde 50 oranında düşürüldü. Amaç, siteleri daha fazla haber üretmek yerine daha özgün ve etkili içerik üretimine yönlendirmektir. Kullanıcı davranışlarındaki güncel eğilimler dikkate alınarak asgari doğrudan tekil ziyaretçi oranı da yüzde 15’ten yüzde 10’a indirildi.

Ek olarak, internet haber sitelerinin alan adı değişikliklerinin, mevcut içerik yönetim sistemi ve içerikler korunarak yapılması zorunlu kılındı. Bu süreçte yeni site oluşturulması veya içeriklerin başka bir siteye devredilmesi engellendi. Haber sitelerine uygulanan 6 aylık bekleme süresi kriterlerine "doğrudan tekil ziyaretçi" sayısı da eklenerek performans değerlendirmesi daha sağlıklı hale getirildi.

Bilim ve teknoloji haberciliği teşvik ediliyor

Resmî ilan ve reklam yayımıyla alakalı süreli yayınların içeriklerinde yer vermeleri zorunlu olan kategoriler arasına "bilim ve teknoloji" de eklendi. Bu değişikliğin, bilimsel ve teknolojik gelişmelerin toplumla daha etkin paylaşılmasına ve verilerin doğru biçimde kamuoyuna aktarılmasına katkı sunması bekleniyor.

Muhabir: Mehmet GÜR