Türkiye genelinde aralarında Van Barosu’nun da bulunduğu 78 baro, “Savunma Hakkı Yapay Zekâya Devredilemez” başlığıyla ortak bir açıklama yayımladı. Açıklamada, yargı süreçlerinde yapay zekâ kullanımına yönelik tartışmaların dikkatle takip edildiği belirtilerek, bu tür uygulamaların hukuk sisteminin temel güvenceleri üzerindeki etkilerine dikkat çekildi.
Barolar tarafından yapılan açıklamada, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in bir söyleşide dile getirdiği “yargıda yapay zekâ kullanımı” ve “vatandaşların hukukî süreçlere erişiminde yapay zekâ desteği” projelerine atıfta bulunularak, söz konusu yaklaşımın yargı sistemine etkilerinin titizlikle değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Açıklamada, adil yargılanma hakkının; bağımsız ve tarafsız yargı önünde savunma hakkının etkin kullanımıyla mümkün olduğuna vurgu yapılarak, bu güvencelerin zayıflamasının hukuk güvenliğini ve yargıya duyulan güveni sarsacağı kaydedildi.
Avukatlık Kanunu’na da dikkat çekilen açıklamada, avukatlığın kamu hizmeti niteliği taşıdığı ve yargının kurucu unsurlarından biri olduğu hatırlatıldı. Hukukî mütalaa verme ve yargı mercileri nezdinde hakları savunma yetkisinin yalnızca avukatlara ait olduğunun altı çizildi.
Barolar, vatandaşların avukat yardımı olmaksızın yapay zekâ üzerinden hukukî destek almasına imkân tanıyan uygulamaların savunma hakkının özüne zarar verebileceği uyarısında bulundu. Açıklamada, hukuk düzeninin ancak etik ilkeler, meslekî sorumluluk ve vicdanî muhakeme ile sağlıklı bir şekilde sürdürülebileceği ifade edildi.
Ortak açıklamaya Türkiye’nin dört bir yanından 78 baro imza atarken, hukuk çevrelerinde konunun önümüzdeki süreçte daha fazla tartışılması bekleniyor.
